Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaletinden gelen sandık çıkış anketlerine göre, AfD oyların yüzde 44’ünü aldı. Başbakan Merz’in koalisyonu için kritik bir test niteliği taşıyan seçimlerde AfD birinci parti çıksa da, eyaleti tek başına yönetip yönetemeyeceği belirsizliğini koruyor.

Alman kamu yayıncısı ARD’nin ilk tahminlerine göre, Almanya için Alternatif (AfD) partisi, Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde oyların yüzde 44,5’ini alarak yarışı açık ara önde götürüyor.

AfD’yi yüzde 18,5 ile Hristiyan Demokrat Birlik (CDU), yüzde 9,5 ile Sol Parti (Die Linke) ve yüzde 8,0 ile Sosyal Demokrat Parti (SPD) takip ediyor. Bu sonucun Doğu Almanya’daki siyasi dengeleri yeniden şekillendirmesi bekleniyor.

Seçim öncesinde belirlediği hedefe ulaşan AfD’nin liste başı adayı Ulrich Siegmund, partinin Saksonya-Anhalt’ta tarih yazdığını ifade etti. Tahminler, AfD’nin eyalet parlamentosundaki en güçlü siyasi aktör konumuna geldiğini gösteriyor.

Eyalet Başbakanı Sven Schulze liderliğindeki CDU ise ciddi bir kan kaybı yaşayarak yarışta ikinci sırada kaldı. BSW’nin (Bündnis Sahra Wagenknecht) oy oranının yüzde 5 seviyesinde kalması ise parlamentoya girip giremeyeceği konusunda belirsizlik yarattı.

1,7 milyondan fazla seçmenin sandık başına gittiği oylama, Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki federal koalisyon hükümeti için de kritik bir test olarak görülüyordu.

Infratest Dimap araştırmasına göre seçmen tercihlerinde dört temel başlık belirleyici oldu: Yerleşik partilere olan güvenin azalması, sosyal güvenlik, ekonomi ve göç politikaları.

AfD’nin bir eyalet hükümeti kurmayı başarması halinde parti, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Almanya’da bir eyalet yönetimine liderlik eden ilk aşırı sağcı parti olarak tarihe geçecek.

Hollanda merkezli Triodos Bank tarafından yapılan çalışmada, Avrupa’da bu yaz etkili olan aşırı sıcaklar ve uzun süreli kuraklığın Avrupa Birliği (AB) ekonomisine yaklaşık 180 milyar Euro zarar verebileceği bildirildi.

“Sıcak Yaz Ekonomisi” başlıklı çalışmada, aşırı hava koşullarının 2026 yılında AB ekonomisinin öngörülen büyümesini tamamen ortadan kaldırabileceği belirtildi.

AŞIRI SICAKLAR AB’NİN BÜYÜMESİNİ SİLEBİLİR
Çalışmada, Avrupa’da rekor sıcaklıklar ve uzun süreli kuraklığın insan sağlığı ve ekosistemlerin yanı sıra tarım, enerji, ulaştırma ve işgücü verimliliğini de olumsuz etkilediği ifade edildi.

Triodos Bank’ın analizine göre aşırı hava koşullarının 2026 yılında AB Gayri Safi Yurt İçi Hasılası’nı (GSYH) yaklaşık yüzde 1 azaltabileceği tahmin ediliyor. Bu kaybın yaklaşık 180 milyar Euro’ya denk geldiği ve söz konusu zararın AB için daha önce öngörülen yıllık ekonomik büyümeyi fiilen ortadan kaldıracağı belirtildi.

AB Komisyonu, AB ekonomisinin bu yıl yüzde 1,1 büyümesini öngörüyordu.

EN BÜYÜK KAYIP İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİNDE
Aşırı sıcakların ekonomiye verdiği en büyük zararın işgücü verimliliğindeki düşüşten kaynaklandığı belirtildi.

Çalışmada, sıcaklıkların yaklaşık 25-30 derecenin üzerine çıkmasıyla çalışanların üretkenliğinin ölçülebilir şekilde azaldığına dikkat çekildi. Bu etkinin özellikle fiziksel güç gerektiren işlerde, açık havada çalışanlarda ve iklimlendirme bulunmayan iş yerlerinde daha belirgin olduğu kaydedildi.

SICAK HAVA ÇALIŞANLARIN PERFORMANSINI DÜŞÜRÜYOR
Aşırı sıcakların ofis çalışanlarının performansını ve uyku kalitesini de olumsuz etkileyebildiği belirtildi. Sıcak günlerde işe devamsızlığın da arttığı ifade edilirken, 2026 yazındaki sıcaklıkların işgücü verimliliği üzerinden AB GSYH’sinde ortalama yüzde 0,6’lık kayba neden olabileceği tahmin edildi.

TARIMSAL ÜRETİMDE YÜZDE 7’YE VARAN DÜŞÜŞ BEKLENİYOR
Aşırı sıcak ve kuraklık nedeniyle AB’de tarımsal üretimin yüzde 3 ile yüzde 7 arasında azalabileceği öngörüldü.

Gıda fiyatlarındaki artış, enerji üretimindeki kısıtlamalar ve elektrik fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra kara yolları, demir yolları ve iç su yollarında yaşanabilecek aksamaların ekonomik kaybı daha da artırabileceği belirtildi.

EN FAZLA FRANSA ETKİLENECEK
Çalışmada aşırı sıcaklardan en fazla etkilenmesi beklenen ülkenin Fransa olduğu ifade edildi.

Tekrarlayan sıcak hava dalgalarının Fransa’nın GSYH’sini yaklaşık yüzde 1,4 azaltabileceği ve ülke ekonomisinin yıllık bazda yüzde 0,6 daralmasına yol açabileceği tahmin edildi.

İtalya, İspanya ve Belçika’da da aşırı sıcaklar ve kuraklık nedeniyle önemli ekonomik kayıplar yaşanmasının beklendiği bildirildi.

Avrupa Birliği’nin (AB) iklim izleme servisi Copernicus’un verilerine göre, Batı Avrupa’yı etkisi altına alan aşırı sıcak hava dalgaları Haziran-Temmuz dönemi ortalama sıcaklık rekorunu kırarak 2022’de kaydedilen zirveyi geride bıraktı.

Copernicus ayrıca, geçtiğimiz ay kutup dışı okyanuslarda (mevsimsel deniz buzundan arınmış okyanus alanları) tüm zamanların en yüksek Temmuz ayı ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının kaydedildiğini duyurdu.

Mayıs ayında başlayan aşırı sıcaklar bölge genelinde devasa orman yangınlarına, uzun süreli kuraklığa, yeni ulusal sıcaklık rekorlarına ve binlerce kişinin yaşamını yitirmesine yol açabilecek ölümcül şartlara neden oldu.

İklim istatistikleri, 2026’nın şu ana kadar 2024 ve 2025’in ardından dünya çapında en sıcak üçüncü yıl olduğunu gösteriyor. Ancak bilim insanlarına göre 2026’nın rekora ortak olması için hâlâ zaman var. İnsan kaynaklı küresel ısınma ile Pasifik’te dönemsel ısınmaya yol açarak dünya genelinde sıcaklık dengelerini değiştiren süper boyutlardaki El Niño olayının birleşimi, 2026’nın 2024’ü geride bırakarak tarihin en sıcak yılı olma (ya da en azından buna çok yaklaşma) olasılığını artırıyor.

Greenpeace tarafından yayımlanan son raporda, iklim değişikliğinin etkileri ile onlarca yıllık yapılaşma ve kentsel baskının doğuracağı yakın tehditler konusunda Portekiz’i uyarıyor.
Greenpeace son raporunda, iklim değişikliğinin etkileri ve yıllardır süren yoğun yapılaşma nedeniyle Portekiz’deki plajların %40’ının yok olabileceği uyarısını yapıyor.
Greenpeace tarafından yayımlanan son raporda, “Destruição a Toda a Costa – Retrato de um litoral português em risco” (kaynak Portekizce), kuruluş, iklim değişikliğinin etkileri ile onlarca yıllık yapılaşma ve kentsel baskının doğuracağı yakın tehditler konusunda Portekiz’i uyarıyor.

Greenpeace, geniş kıyı şeridi ve küresel ortalamadan daha hızlı yükselen deniz seviyesi nedeniyle Portekiz’in “iklim değişikliğinin ve büyük risklerin merkez üssü” haline geldiğini belirtiyor.

Rapora göre ayrıca 100 binden fazla kişi, sel riski altındaki kıyı bölgelerinde yaşıyor.

“Bir plajın yok olmasını, bir falezin çökmesini ya da bir altyapının tehlikeye girmesini bekleyip öyle harekete geçemeyiz” diyor Greenpeace Portekiz direktörü Toni Melajoki Roseiro.

Roseiro, mevcut bilgi birikimi ortadayken artık “insanları, doğayı ve herkesin ortak malı olan bu ülkeyi korumak” için siyasi kararlar alınması gerektiğini savunuyor.

Portekiz anakarası kıyılarının %25’i geri çekiliyor
Portekiz Çevre Ajansı’na (APA) göre, anakaradaki kıyıların %25’inden fazlasında deniz, bazı bölgelerde yılda iki metreye kadar kara yönüne ilerledi. Cascais’te durum en endişe verici örneklerden biri; son 25 yılda ortalama deniz seviyesi 9,7 santimetre yükseldi.

İklim değişikliği çoğu zaman başlıca risk olarak gösterilse de, rapor hassas alanlardaki kontrolsüz inşaat, kentsel ve turistik yayılma ile kıyı şeridinin yapaylaştırılmasının riski artıran ve kumullar ile haliç bataklıkları gibi doğal sistemlerin kapasitesini yok eden ya da zayıflatan etkenler olduğunu vurguluyor.

Bu doğal bariyerler, erozyona, sellere ve tuzlu su girişine karşı ilk savunma hattını oluşturuyor; yok edilmeleri ise felaket niteliğindeki durumların yaşanma olasılığını artırıyor.

Bu yılki fırtınalar, raporda işaret edilen sorunlardan bazılarını gözler önüne serdi; şiddetli yağışların, su seviyesindeki yükselmenin, toprakların geçirimsizliğinin ve plajlardaki tortu eksikliğinin yol açtığı su baskınları yaşandı. Figueira da Foz’daki Costa de Lavos plajında son on yılda 50 metrelik geri çekilme kaydedildi; Faro plajında ise 1950’den bu yana genişlikten 25 metre kaybedilmesi, bunun çarpıcı örnekleri.

Plajlar yok olacak, sel riski artacak
Ülkenin kuzeyinden güneyine tablo iç açıcı değil. Espinho’da kıyı çizgisi her yıl 5,2 metre geri çekiliyor. Viana do Castelo, 1990’dan bu yana plaj alanının %30’unu kaybetti; Póvoa de Varzim ise ciddi erozyon ve sel riski altında.

Ülkenin Orta-Batı bölgesinde Aveiro en kritik alanlardan biri; Costa Nova’da önümüzdeki yirmi yılda 40 metreye varan geri çekilme öngörülüyor.

Raporda, 2100 yılına kadar Mondego haliçinin %18’inin sular altında kalacağı yönünde bir öngörü de yer alıyor.

Lizbon ve Setúbal Yarımadası’nda, Costa da Caparica, 1960’tan bu yana yaklaşık 200 metre kum kaybeden ve geri çekilmeden en fazla etkilenen bölge.

Almada da baskı altında; kentsel alanının %12’si sel riskiyle karşı karşıya. Son kışlarda görüldüğü üzere, Lizbon kentinin Algés, Alcântara ve Baixa gibi bölgeleri de sel açısından kritik noktalar.

Artan turizm ve yapılaşma baskısı nedeniyle Alentejo kıyıları da en fazla etkilenen bölgeler arasında. Alentejo’daki plajların %50’sine kadarının 2100’e kadar yok olabileceği, Algarve’de ise plajların yaklaşık %40’ının kaybedilebileceği tahmin ediliyor.

Lüks yapılaşma riskleri ağırlaştırıyor
Portekiz’de mevzuat eksikliği yok. Ancak kurallar her zaman sıkı biçimde uygulanıp denetlenmiyor ve karar alma süreçlerinde farklı kurumlar arasında yeterli eşgüdüm bulunmuyor.

Toprak kullanımını düzenleyen Mekânsal Planlama Araçlarının Hukuki Statüsü (RJIGT), kıyı şeridinin kullanımına ilişkin Programas da Orla Costeira’yı (POC) da içeriyor. Bu programlar, deniz kıyısından içeriye doğru ölçülen 500 metre genişliğinde bir kara koruma kuşağının zorunlu kılınması gibi kurallar getiriyor. Önemli kıyı ekosistemlerini korumak gerektiğinde bu kuşak 1000 metreye kadar genişletilebiliyor.

Greenpeace’e göre kıyı boyunca süren yapılaşma, özellikle deniz seviyesinin yükseldiği bu derin iklim değişikliği döneminde, “kritik riskleri katlayan” bir unsur.

Raporda, Setúbal bölgesindeki Sesimbra ve Grândola belediyelerinde koruma kurallarının aşılması ya da esnetilmesine dair çok sayıda örneğin ortaya çıktığı, bu nedenle tablonun özellikle kaygı verici olduğu uyarısında bulunuluyor.

Raporda, Sesimbra belediyesindeki Pinhal da Prata, Pinhal do Atlântico ve Etosoto gibi projeler öne çıkarılıyor; koruma altındaki alanlarda 260 hektardan fazlasını kaplayan bu projelerin yeterli çevresel etki değerlendirmeleri olmadan ilerlediği belirtiliyor.

Tróia’da da 96 hektarlık “Na Praia” projesi, koruma altındaki kıyı kumulları üzerinde villalar, spa ve bir helikopter pisti içeren lüks bir tatil köyü öngörüyordu; bu da örneklerden biri. Ancak bu tatil köyünün inşaatı, bir çevre derneğinin açtığı dava sonrasında askıya alındı ve Mart 2026’da şantiyede çıkan yangın, haziranda yapılması planlanan açılışı erteledi.

Comporta’da, iki otel, 234 konut ve bir golf sahasından oluşan Torre projesi, bin hektarın üzerinde gelişmeyi öngörüyor. Costa Terra ve Comporta Dunes projelerinin golf sahaları ise su çizgisine 500 metreden daha yakın. Greenpeace’in raporu, kıyı korumasının ve çevre açısından hassas alanların gözetilmemesine dair kötü örnekler olarak bu projeleri de sıralıyor.

Sivil toplum kuruluşu, sonuç değerlendirmelerinde, kıyı ve plajlara kamusal erişimin güvence altına alınmasını da talep ediyor; Comporta’daki bazı plajların özel mülk sahiplerince kapatılması etrafında yaşanan tartışmaların ardından bu konu da raporda ele alınan başlıklardan biri.

Denizin ilerlemesi ve artan kentsel baskı, acil yanıt gerektiren sorunlar. Greenpeace raporu, önümüzdeki on yıllarda kıyı ekosistemlerini ve bölge halkını korumak için mevzuata uyulmasını, denetimlerin artırılmasını ve çok daha sıkı siyasi kararlar alınmasını savunuyor.

İspanya’da zehirli duman alarmına yol açan sanayi yangını, Fransa’da nükleer reaktörlerin kapatılmasına neden olurken, Yunanistan’daki orman yangınlarında beş kişi hayatını kaybetti.

Aşırı sıcaklar, bölgede çevresel krizi derinleştiriyor.

Güney Avrupa genelinde etkisini sürdüren aşırı sıcaklar ve çevresel riskler, İspanya, Fransa ve Yunanistan’da peş peşe yaşanan krizler nedeniyle acil durum ekiplerini tam kapasiteyle çalışmaya zorluyor.

İspanya’nın Zamora ilinde, Roales del Pan kasabasındaki Zaresa atık işleme tesisinde çıkan yangının ardından geniş çaplı acil müdahale başlatıldı. Zamora Sivil Muhafızları’na göre, yoğun zehirli duman sütununu bildiren yaklaşık 40 ihbarın alınmasının ardından yetkililer, çevrede yaşayanlara evlerinden çıkmamaları yönünde ES-Alert uyarısı gönderdi. Polis ayrıca A-11 otoyolunun bir şeridini trafiğe kapattı.

Zaresa şirketine ait atık işleme deposunda çıkan yangında yaralanan olmadığı bildirildi.

Fransa’da nükleer santraller sıcak hava nedeniyle baskı altında

İspanya’da ekipler sanayi tesisindeki yangına müdahale ederken, Fransa’da aşırı sıcaklar nedeniyle nükleer enerji şirketi EDF bazı reaktörleri devre dışı bıraktı.

Şirket, sıcak hava dalgalarının nehir debisini düşürmesi nedeniyle Chooz ve Cattenom nükleer santrallerindeki üç reaktörü, nehirlerde yeterli su akışını korumak ve çevresel su düzenlemelerine uymak amacıyla durdurdu.

EDF, kararın “Fransa ve Belçika’daki nehir kullanıcıları için yeterli su akışını sağlamak” amacıyla alındığını açıkladı.

Ardennes ve Moselle bölgeleri pazartesi günü sarı sıcak hava uyarısı kapsamına alındı.

Fransa’da ülke elektriğinin yaklaşık yüzde 70’ini üreten 57 nükleer reaktör bulunuyor. Reaktörlerin tamamı soğutma ihtiyacını karşılamak amacıyla nehir veya deniz kıyısına yakın konumda yer alıyor.

Uzman: Son 10 yılın en kötü yangın krizlerinden biri

Daha güneyde ise etkisini sürdüren sıcak hava dalgası, Yunanistan’daki çevresel felaketi derinleştiriyor.

Kıdemli orman yangını meteoroloğu Theodore Giannaros, son iki haftada beş kişinin hayatını kaybettiği ve ülkenin peş peşe çıkan büyük orman yangınlarıyla mücadele ettiği süreç için “Son 8 ila 10 yılda gördüğüm en kötü yangın krizlerinden biri,” değerlendirmesinde bulundu.

Giannaros, “Yanan alan veya yangın sayısı açısından şu anda doğrudan karşılaştırma yapmak mümkün değil. Bunun için yangın sezonunun sona ermesini beklememiz gerekiyor,” dedi.

Avrupa Birliği’nin Copernicus Dünya Gözlem Programı analizlerine göre, son bir haftada 12 binden fazla hektar orman ve tarım arazisi yandı.

Yangınların nedenlerine ilişkin değerlendirmede bulunan Giannaros, sorumluluğu yalnızca iklim değişikliği ve hava koşullarına yüklemenin kolay olacağını belirterek, “İklim değişikliği bu tür yangınların kolayca yayılmasına ve kontrol edilemez hale gelmesine son derece elverişli koşullar oluşturuyor,” ifadelerini kullandı.

Bununla birlikte Giannaros, Yunanistan ve Avrupa genelinde tablonun arazi yönetimindeki yetersizliklere de işaret ettiğini söyledi.

ABD, Başkan Donald Trump’ın NATO müttefiklerini defalarca eleştirmesinin ardından, pazartesi günü Avrupa’daki askeri varlığını kapsamlı bir değerlendirmeye aldı.

ABD Savunma Bakanlığı Müsteşarı Elbridge Colby, X hesabından yaptığı açıklamada, kararın amacının “NATO’nun geleneksel savunmasında birincil sorumluluğu Avrupa’nın üstlenmesine yönelik hızlı ve geri döndürülemez bir sürece ilerlemesini sağlamak” olduğunu belirtti.

Colby, incelemenin sonucunun “daha güçlü, daha adil ve sürdürülebilir bir ittifaka geçişi hızlandıracağını” ifade etti.

Bu adım, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in NATO müttefiklerine Washington’un bunu yapmayı planladığını söylemesinin üzerinden bir ay geçmişken atıldı.

“Bu gerçek bir inceleme olacak. NATO’nun, Avrupa’nın öne çıkıp kıtanın savunmasının birincil sorumluluğunu üstlenmesi yönünde hızlı ve geri döndürülemez bir biçimde ilerlemesini sağlamak için hazırlanacak,” diyen Hegseth, haziranda Brüksel’de bir araya geldiği NATO mevkidaşlarına böyle konuştu.

“Bu öyle bir inceleme ki bazı ülkeler sınıfta kalacak, bazıları ise büyük başarıyla geçecek,” diye ekledi.

Brüksel’deki NATO karargahında yaptığı konuşmada Hegseth, Trump’ın defalarca dile getirdiği eleştirileri tekrarlayarak Avrupalı müttefikleri, aralarında Avrupa’daki üslerin saldırı düzenlemek üzere ABD kuvvetlerine açılmasının reddedilmesinin de bulunduğu, ABD-İsrail’in İran’daki ortak savaşına verdikleri (ya da veremedikleri) karşılık nedeniyle sert dille eleştirdi.

Hegseth ayrıca, müttefiklerin savunma harcaması hedeflerini tutturmaması halinde Washington’un NATO’ya yaptığı mali katkıyı azaltmakla tehdit etti.

Bu adım, giderek daha öngörülemez hale gelen bir müttefikle nasıl başa çıkacaklarını öğrenmeye çalışan Avrupalı müttefikler için beklenmedik olmasa da ağır bir darbe anlamına geliyor.

Geçen ay Almanya Başbakanı Friedrich Merz, müttefiklerin Washington’un bir noktada Avrupa’dan asker çekme planlarının farkında olduğunu söyleyerek ittifakın kendi güvenliğini kendi başına sağlayabilmesi gerektiğinin altını çizdi.

“Daha fazlasını yapmamız gerektiğini biliyoruz ve bunu yapıyoruz,” dedi.

Son aylarda Avrupalı müttefikler ve Kanada, Washington’un güvenlik taahhütlerine ilişkin artan belirsizliğe, kendi savunma kapasitelerini güçlendirme çabalarını hızlandırarak yanıt verdi.

Bu ayın başlarında Ankara’da düzenlenecek yıllık NATO zirvesi öncesinde konuşan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, NATO’nun ABD’nin güvenlik şemsiyesine yönelik uzun süredir devam eden bağımlılığını azaltmak için daha Avrupa merkezli hale gelmesi gerektiğini söyledi.

“ABD’ye aşırı derecede bağımlı kalarak, bugüne kadar olduğu gibi devam edemeyiz. Daha güçlü bir NATO içinde çok daha güçlü bir Avrupa’ya ihtiyacımız var,” diyen Rutte, daha sıkı AB-NATO iş birliğinin tetiklediği ve “emsalsiz” olarak nitelendirdiği dönüşümü övdü.

Avrupa’nın güneş ve rüzgar santralleri, uzmanların depolama ve esnek teknolojilere daha fazla yatırım yapılması gerektiği uyarıları arasında, aktif olarak enerji üretmemeyi tercih ediyor.

Eurostat verilerine göre 2026’nın ilk çeyreğinde yenilenebilir kaynaklar AB’nin toplam elektriğinin yüzde 45,5’ini karşıladı; üye ülkeler kirletici fosil yakıtlardan kurtulmaya devam ediyor. Yenilenebilir karışımında aslan payı yüzde 44,9 ile rüzgarın olurken, onu hidroelektrik (yüzde 28) ve güneş (yüzde 17,3) izledi.

Bu tablo, İran’a yönelik savaşın petrol ve gaz fiyatlarını fırlattığı, Avrupalıları yeşil dönüşüme daha da ittiği bir dönemde ortaya çıkıyor.

Buna karşın, negatif enerji fiyatları da artıyor; İber Yarımadası gibi bölgelerde tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaşıyor. Bu, arzın talebi aşması nedeniyle toptan elektrik fiyatının sıfırın altına düştüğü durumları ifade ediyor.

Yenilenebilir patlaması yaşanırken, güneş ve rüzgar santrallerinin elektriği gerçek talebe göre değil, belirli hava koşullarına bağlı olarak üretmesi giderek büyüyen bir endişe kaynağıdır.

Sonuç olarak yenilenebilir üretim sık sık geçici olarak devre dışı bırakılıyor ya da çıktısı azaltılıyor (bu uygulama kısıntı olarak biliniyor). Bu, aşırı hava koşullarının yenilenebilir üretim için risk oluşturduğu durumlarda da yaşanabiliyor (örneğin türbinlerin güvenli şekilde çalışamayacağı kadar şiddetli rüzgarda).

Kısıntı, şebeke kısıtlarından bağımsız olarak, yalnızca elektrik üretiminin ekonomik olmaktan çıkması nedeniyle uygulanıyorsa buna fiyat duyarlı ya da ticari kısıntı deniyor.

Hangi AB ülkesi en fazla yenilenebilir kaynağı devre dışı bırakıyor?
Enerji piyasası istihbarat sağlayıcısı Montel’in yeni analizine göre ticari kısıntı, büyük bir istisna dışında kıtanın büyük bölümünde 2026’nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine kıyasla geriledi.

Almanya’da ise ticari kısıntı yüzde 20 artarak 1.216

‘dan 1.463 GWh’ye yükseldi; oysa ülkedeki negatif fiyatlı saatler 389’dan 299’a düşerek yüzde 23 azaldı.

Bu da fiyatlar sıfırın altına indiğinde artık çok daha fazla yenilenebilir üretimin devre dışı bırakıldığı anlamına geliyor.

Geçen yıl yürürlüğe giren Almanya’nın Güneş Zirvesi Yasası’na göre, yeni inşa edilen yenilenebilir varlıklar, toptan fiyatlar negatif seviyeye düştüğü anda garanti edilen sübvansiyon ek ödemesini kaybediyor.

Uzmanlar, bunun işletmeciler için zararına üretimi sürdürmek yerine tesisleri kapatmaya yönelik “çok daha sert bir ticari teşvik” yarattığını söylüyor.

“Şubat 2025’te Almanya’nın Solarspitzengesetz’inin yürürlüğe girmesinden bu yana, yeni devreye alınan yenilenebilir varlıklar toptan elektrik fiyatları negatif olduğunda destek ödemelerini derhal kaybediyor; fiyatlar tam olarak sıfırda kaldığında ise tam ücretlendirmeyi almaya devam ediyor” diyor raporun yazarı Jean-Paul Harreman.

Bunun yanında, Almanya’nın geçen ekimde gün öncesi piyasasında 15 dakikalık ihalelere geçmesi, fiyatların negatif olduğu kısa dönemlerin sayısını artırdı.

Avrupa genelinde yenilenebilir kısıntısı geriliyor
Fransa, Almanya’ya en büyük tezatı oluşturdu; ülkede negatif fiyatlı saatler yüzde 14 artmasına rağmen ticari kısıntı geçen yıla göre yüzde 32 azaldı.

Ülkedeki hızla artan nükleer ve güneş enerjisi üretimi fiyatları daha sık sıfırın altına iterken, Fransız sübvansiyon kuralları üreticileri tesislerini kapatmak yerine temiz elektrik üretmeye devam etmeye teşvik etti.

Raporda, haziran sonundaki sıcak hava dalgasının soğutma ihtiyacına bağlı olarak elektrik talebini artırdığı ve “en sıcak günlerde öğle saatlerindeki fazlayı ortadan kaldırdığı” belirtiliyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, şubat ayının sonunda Kiev’e yaptığı son ziyarette Rus saldırılarının yol açtığı elektrik kesintileri ve dondurucu kış koşullarıyla karşılaşmıştı. Aradan geçen beş ayın ardından bu hafta yeniden Ukrayna’yı ziyaret eden von der Leyen, tren garına vardığında “Savaşın gidişatı değişiyor.” mesajını verdi.

Von der Leyen’in açıklaması, cephe hattında yıpratma savaşının sürdüğü ancak Ukrayna’nın çatışmayı giderek Rusya’nın derinliklerine taşıdığı bir döneme denk geldi. Kiev yönetimi, binlerce kilometre uzaklıktaki Rus petrol rafinerilerini uzun menzilli insansız hava araçlarıyla hedef alırken, bu saldırıların Moskova’nın enerji gelirleri ve savaş ekonomisi üzerinde baskı oluşturduğu değerlendiriliyor.

Von der Leyen, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “Rusya gökyüzünüzü dumanla karartmış olabilir. Ancak hiçbir duman bulutu savaş alanındaki gerçeği gizleyemez. Rusya’nın ivmesi zayıflıyor. Ukrayna ise direnmeye devam ediyor.” dedi.

Von der Leyen’in bir günlük ziyaretinin odağında insansız hava araçları (İHA) yer aldı.

AB ile Ukrayna, insansız hava araçlarının ortak üretimini öngören savunma sanayi ortaklığı anlaşmasına imza attı. İlk kez hayata geçirilen bu iş birliği kapsamında, AB’nin üretim kapasitesi ile Ukrayna’nın İHA teknolojisindeki deneyiminin bir araya getirilmesi hedefleniyor.

Anlaşma ayrıca, Ukrayna’ya sevk edilmeden önce İHA’ların AB ülkelerinde depolanmasına da olanak sağlayacak.

Projenin finansmanının, AB’nin 90 milyar euroluk destek kredisi paketinin askeri bölümünden ve SAFE savunma programında kullanılmayı bekleyen yaklaşık 10 milyar avroluk kaynaktan karşılanması planlanıyor. İlerleyen dönemde iş birliğinin füze teknolojilerini de kapsayacak şekilde genişletilmesi hedefleniyor.

Von der Leyen’in “savaşın gidişatının değiştiği” yönündeki değerlendirmesine karşın, Ukrayna’nın savaştaki zorlukları devam ediyor.

Rusya’nın, Ukrayna’nın ABD yapımı Patriot hava savunma füzelerindeki yetersizliğinden yararlanarak balistik füze saldırılarını sürdürdüğü belirtiliyor. Son haftalarda konutlar, süpermarketler, depolar, tren istasyonları, okullar ve müzeler hedef alınırken, yüzlerce sivil yaşamını yitirdi.

Von der Leyen de ziyareti sırasında hava saldırısı alarmı verilmesi üzerine kısa süreliğine yer altındaki bir sığınağa indirildi.

Daha sonra Kiev Peçersk Manastırı’nı ziyaret eden Komisyon Başkanı, haziran ayında Rus saldırısında zarar gören tarihi katedralde yangının izlerini yerinde inceledi.

Von der Leyen’in ziyareti sırasında, Zelenskiy’nin kabinede yaptığı ani değişiklikler de gündeme geldi.

Komisyon Başkanı’nın Kiev’den ayrılmasının ertesi günü, Ukrayna’da insansız hava aracı kapasitesinin geliştirilmesinde önemli rol oynadığı belirtilen ve kamuoyunda popüler bir isim olan Savunma Bakanı Mihailo Fedorov’un görevden alınmasını protesto etmek için çok sayıda kişi sokaklara çıktı.

Yeniden yakalanan uyum
Von der Leyen’in övdüğü değişen gidişat yalnızca cephede yaşanmıyor. Ukrayna’nın çok arzuladığı AB üyeliği yolu da etkileyici bir dönüşüm geçiriyor.

Şubat ayında Komisyon başkanının sunabileceği pek bir şey yoktu. Katılım süreci, resmî herhangi bir kararın alınmasını engelleyen Macaristan vetosunun sıkı kontrolü altındaydı. Viktor Orbán görevde kaldığı sürece umut neredeyse tükenmiş görünüyordu.

Bu çıkmazın üzerine, von der Leyen’i Zelenskiy’den gelen imkânsız bir talep daha karşıladı: 2027’ye kadar tam üyelik. Bu tarih, ABD öncülüğündeki barış müzakereleri sırasında gündeme gelmiş, üyelik de gelecekteki güvenlik garantilerinin bir parçası olarak ele alınmıştı.

Zelenskiy o dönemde “Üyelik için hızlı bir yol istediğimiz doğru” demişti.

Yanında duran, yüzü taş kesilmiş von der Leyen ise bu talebi geri çevirmek için diplomasinin tüm inceliklerine başvurdu.

Zelenskiy’e “Sizin için net bir tarihin de çok önemli olduğunu çok iyi anlıyorum. Belirlediğiniz tarih, ulaşmak istediğiniz hedef çıtanız” diye seslendi.

“Biliyorsunuz, bizim açımızdan tek başına tarih vermek mümkün değil. Ama hedefinize ulaşmanız için vereceğimiz destek konusunda tavrımızın son derece net olduğundan emin olabilirsiniz.”

Bu hafta ise üyelik hikâyesi bambaşka bir tonda ilerliyordu.

Kiev’e, Ukrayna’nın müzakerelerde bir ay içinde ikinci kez yeni bir fasıl açmasından sadece bir gün sonra geldi. Nisan ayındaki Macaristan seçimlerinin ardından mümkün hâle gelen bu atılım, yaz tatilinden sonra kalan dört faslın da açılabilmesi için makul bir yol haritası ortaya koydu. İlerleme nihayet somut bir hâl aldı.

Von der Leyen’i en çok rahatlatan ise Zelenskiy’nin artık 2027’den hiç söz etmemesi. Liderlerden gelen tepki sonrasında, hedef çıtası hayalden gerçeğe taşındı. Şimdi odağını, denenmiş ve test edilmiş yöntemi olabildiğince verimli kullanmaya çevirmiş durumda.

“Avrupa ile ilişkilerimiz artık tarihimizin herhangi bir dönemine göre en güçlü, en anlamlı ve en kişisel düzeyde” diye konuştu bu kez.

Kapalı kapılar ardında, von der Leyen ve ekibi, Zelenskiy’nin genişlemeyi ancak temel kuralları siyasi açıdan inandırıcı olduğu takdirde siyasi olarak sürdürülebilir olabilecek adım adım ilerleyen bir süreç olarak görmeye başladığını memnuniyetle karşıladı.

“Birliğimizin üye devleti olarak geleceğinize hazırlanıyorsunuz,” dedi. “Ama gerçekte, attığınız adımlar şu anda bile tüm kıtamızın geleceğini şekillendiriyor.”

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, Avrupa Birliği (AB) ile Birleşik Krallık arasında Brexit sonrası Cebelitarık’ın statüsünü düzenleyen anlaşmanın imzalanmasının ardından, ülkesinin Cebelitarık üzerindeki egemenlik iddiasından geri adım atmadığını söyledi.

Albares, imza töreninin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Anlaşmanın 2. maddesi, İspanya’nın egemenlik iddiasında tek bir virgül bile değiştirmediğini, bu iddiayı sürdürdüğünü ve tutumumuzun aynen devam ettiğini çok açık şekilde ortaya koyuyor,” dedi.

İspanya ile Cebelitarık arasındaki sınır hattında yer alan ve “Verja” olarak bilinen son sınır çitinin çarşamba günü kaldırılacağını belirten Albares, burayı “kıta Avrupası’ndaki son sınır” olarak nitelendirdi.

Albares, anlaşmanın İspanya’nın Cebelitarık üzerindeki egemenlik konusundaki tutumunu güvence altına aldığını, bununla birlikte taraflar arasında günlük yaşam ve iş birliği açısından yeni bir dönemin önünü açtığını ifade etti.

“Egemenlik iddiamızı koruyoruz ve aynı zamanda iş birliği ile birlikte yaşam açısından geleceğe yönelik çok önemli bir adım atıyoruz,” diyen Albares, İspanya’nın müzakerelerin başında belirlediği tüm hedeflere ulaştığını ve Madrid’in egemenlik iddiasının anlaşma hükümleriyle koruma altına alındığını vurguladı.

Anlaşma, Brüksel’de Avrupa Komisyonunun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic ile İngiltere Avrupa Bakanı Stephen Doughty tarafından imzalandı. Törene Albares’in yanı sıra Cebelitarık Başbakanı Fabian Picardo da katıldı.

Albares’e göre anlaşma, Cebelitarık ile Campo de Gibraltar bölgesi arasındaki ilişkilerde “yeni bir dönemin kapısını açıyor” ve İngiltere’nin AB’den ayrılmasının üzerinden altı yıl geçmesinin ardından Brexit sürecinin bu başlığını kesin olarak kapatıyor.

‘Fırsatlarla dolu bir geleceğe doğru’
Anlaşma kapsamında, Cebelitarık’ı İspanya topraklarından ayıran ve “Verja” olarak bilinen sınır çiti kaldırılacak. Anlaşmanın, Brexit sonrası Britanya denizaşırı toprağı olan Cebelitarık’ın Avrupa Birliği ile ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcını oluşturması bekleniyor.

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, yeni çerçevenin insanların ve malların serbest dolaşımını güvence altına alacağını, vergi ve çevre gibi alanlarda geçmişte yaşanan “çarpıklıkları” ortadan kaldıracağını ve Campo de Gibraltar bölgesi için “yeni bağlantı imkânları” sağlayacağını söyledi.

Anlaşma, Cebelitarık konusunda üç yüzyılı aşkın süredir devam eden anlaşmazlıklar ve karşılıklı güvensizliğin ardından ilişkilerde bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.

“Güvensizlik ve çatışmalarla geçen üç yüzyılı geride bırakıyoruz. Cebelitarık ile Campo de Gibraltar’ın bugüne kadar sırt sırta yaşadığı dönem sona eriyor; artık fırsatlarla dolu bir geleceğe birlikte ilerliyorlar,” ifadelerini kullandı.

Albares’ten iç siyasetteki eleştirilere yanıt
Anlaşmaya muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox’tan yöneltilen eleştirilerin sorulması üzerine Albares, “Farkında olmasalar da onlar da kazandı,” dedi.

Albares, “Bu anlaşma, Campo de Gibraltar bölgesindeki 300 bin Endülüslünün, onların çıkarlarının ve geleceğinin lehinedir. Sonuçta iş birliği yapmak ve birlikte yaşamı güçlendirmek yalnızca İspanya’nın yararınadır,” ifadelerini kullandı.

İspanyol Bakan, anlaşmanın sınırın her iki tarafında iş birliğini güçlendireceğini, ekonomik ve sosyal fırsatları artıracağını, buna karşın İspanya’nın Cebelitarık üzerindeki tarihi egemenlik pozisyonunu ise fiilen değiştirmeyeceğini vurguladı.

Avrupa Birliği (AB) ile Ukrayna, modern savaşın seyrini değiştiren ve hızla gelişen bir teknoloji haline gelen insansız hava araçlarının (İHA) ortak üretimini artırmak amacıyla anlaşma imzaladı.

Anlaşma, çarşamba günü Kiev’de Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy tarafından duyuruldu.

Girişim, AB’nin sanayi kapasitesini, Ukrayna’nın Rusya’ya karşı dört yılı aşkın süredir devam eden savaşta edindiği ileri düzey İHA teknolojisi ve tecrübesiyle birleştirmeyi hedefliyor.

İHA’lar, Ukrayna’nın personel dezavantajını kısmen telafi etmesinde ve Rusya’daki petrol rafinerilerine uzun menzilli saldırılar düzenleyerek yakıt krizini tetiklemesinde önemli rol oynadı.

Başkent Kiev’deki Aziz Mihail Meydanı’nda düzenlenen Devlet Günü töreninde konuşan Zelenskiy, “Yılda 10 milyon İHA üretiyoruz; 10 milyon. Bu sayı 20 milyona çıkacak,” dedi.

Zelenskiy, “Ukrayna ilk kez savaş alanının dinamiklerini köklü biçimde değiştirdi,” ifadelerini kullandı.

Anlaşmanın finansmanı, AB’nin Ukrayna için oluşturduğu 90 milyar euroluk destek kredisi ile SAFE savunma programında kullanılmayı bekleyen yaklaşık 10 milyar euroluk kaynaktan sağlanacak.

Bugüne kadar bazı AB ülkeleri, Ukrayna’nın teknolojik bilgi birikiminden yararlanmak amacıyla Kiev ile ikili anlaşmalar imzalamıştı. Çarşamba günü duyurulan anlaşma ise bu iş birliğini tüm 27 AB üyesi ülkeyi kapsayacak şekilde genişletiyor.

Von der Leyen, “Avrupa’da harekete geçirilebilecek büyük bir teknolojik ve endüstriyel kapasiteye sahibiz. Ayrıca üretimi büyütmeye yardımcı olacak güvenli tesislerimiz var,” dedi.

Ancak Ukrayna’nın savaş koşullarında geliştirdiği bilgi ve deneyimin Avrupa’da bulunmadığını belirten von der Leyen, “Güçlerimizi birleştirmemiz gerekiyor. Birlikte ortak üretim yapabiliriz,” diye konuştu.

Anlaşmanın önemli yeniliklerinden biri de İHA’ların Rus saldırılarından korunması amacıyla Ukrayna yerine AB ülkelerinde üretilip depolanabilecek olması.

Ancak teknolojinin çok hızlı gelişmesi nedeniyle depolama süresi kısa tutulacak. İHA’ların iki ila üç ay içinde Ukrayna’ya veya özellikle AB’nin doğu kanadındaki savunma kapasitesini güçlendirmek isteyen üye ülkelere gönderilmesi planlanıyor.

Moskova’nın, son dönemde AB ülkelerine yönelik giderek daha provokatif hale gelen adımlarının ardından bu plana nasıl karşılık vereceği ise henüz bilinmiyor.

Avrupa Komisyonu, ikinci aşamada bu iş birliğini balistik ve balistik füze savunma sistemlerinin ortak üretimini kapsayacak şekilde genişletmeyi planlıyor. Ancak bu hedefin hayata geçirilmesinin daha uzun vadede mümkün olacağı belirtiliyor.

Von der Leyen, “Şimdi Ukrayna’ya, Avrupa’ya, ortak güvenliğimize ve ortak geleceğimize yatırım yapma zamanı,” dedi.