Güzel bir pazar sabahında, kahve eşliğinde edilen sohbetlerin tadı başkadır.

Kimi zaman çocukluğumuza uzanırız, kimi zaman hayatın telaşına…

Bazen de dünyanın ve ülkemizin ekonomik gerçeklerini konuşurken, kendimizi rakamların arasında kaybolmuş buluruz.

Tam da böyle bir sohbette, Mevlânâ Celaleddin Rûmî’nin yüzyılları aşan şu sözü geliyor aklıma:

“Cebi zengin fakat ruhu fakir olan insanın hâli çok rezil! Çünkü o, her şeyin fiyatını bilir, değerini bilmez.”

Mevlânâ’ya göre gerçek zenginlik, malın, mülkün ya da banka hesaplarının büyüklüğü değil, insanın gönül huzuru ve kanaatidir.

Günümüz ekonomisi ise zenginliği rakamlarla ölçüyor.

Kişi başına düşen servet, milli gelir, büyüme oranları, borsa endeksleri…

Peki tüm bu veriler gerçekten toplumların refahını anlatmaya yetiyor mu?

UBS Küresel Servet Raporu 2026, bu soruya cevap ararken dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Dünya servetinin yüzde 38,1’i tek başına ABD’de bulunuyor.

Batı Avrupa yüzde 21,9 ile ikinci sırada yer alırken, Doğu Avrupa’nın payı yalnızca yüzde 3,3 seviyesinde kalıyor.

Ancak raporun en çarpıcı yönü, ortalama servet ile medyan servet arasındaki farkı ortaya koymasıdır.

2025 yılı sonu itibarıyla İsviçre, yetişkin başına 777 bin avroyu aşan ortalama servetiyle dünyanın en zengin ülkesi konumunda bulunuyor.

ABD ikinci, Lüksemburg ise Avrupa Birliği’nin en yüksek ortalama servete sahip ülkesi olarak öne çıkıyor.

Danimarka, Hollanda, Norveç, Belçika ve İsveç gibi ülkeler de yüksek servet düzeyleriyle listenin üst sıralarında yer alıyor.

Ancak tabloya medyan servet açısından bakıldığında sıralamalar önemli ölçüde değişiyor.

Çünkü medyan servet, toplumun tam ortasındaki bireyin ekonomik durumunu gösteriyor ve gelir ile servetin toplum içinde nasıl dağıldığını anlamak açısından ortalama verilerden çok daha gerçekçi bir gösterge kabul ediliyor.

Bu kez listenin zirvesinde Lüksemburg bulunuyor.

Belçika, Danimarka, İtalya, Norveç ve İsviçre gibi ülkeler de güçlü orta sınıfları sayesinde üst sıralarda yer alıyor.

Buna karşılık ortalama servette dünyanın zirvesinde bulunan ABD, medyan servette listenin alt sıralarına kadar geriliyor.

Bunun anlamı oldukça açık:

Ülkede servetin önemli bir bölümü nüfusun küçük bir kesiminde yoğunlaşıyor.

Ortalama rakamlar yükselse de toplumun geniş kesimleri aynı ekonomik refahtan yararlanamıyor.

Almanya da benzer bir tablo sergiliyor.

Avrupa’nın ekonomik lokomotifi olmasına rağmen medyan servette ciddi sıralama kaybı yaşıyor. Buna karşılık İtalya, Belçika ve Birleşik Krallık gibi ülkelerde servetin daha geniş kesimlere yayıldığı görülüyor.

Güçlü ve dengeli bir orta sınıfın varlığı, ekonomik istikrarın en önemli göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Peki ya Türkiye?

Raporun ilk 30 ülkelik listesinde Türkiye yer almıyor.

Elbette tek bir rapor üzerinden kesin hükümler vermek doğru olmaz.

Ancak bu tablo, yüksek enflasyonun, gelir dağılımındaki bozulmanın, kur dalgalanmalarının ve tasarrufların değer kaybetmesinin hane halkı serveti üzerindeki etkilerini yeniden düşünmemiz gerektiğini gösteriyor.

Bugün Türkiye’de milyonlarca insan için temel gündem yatırım yapmak değil, geçimini sürdürebilmek.

Bir zamanlar orta gelirli ailelerin ulaşabildiği ev sahibi olma hayali, artık birçok genç için uzun yıllara yayılan bir hedefe dönüşmüş durumda.

Birikim yapmak yerine günlük harcamaları dengelemek, geleceğe yatırım yapmak yerine mevcut yaşam standardını koruyabilmek öncelik hâline geliyor.

Ekonominin dramatik yanı da tam burada başlıyor.

Servetin büyüklüğü kadar, hatta belki de ondan daha fazla, nasıl paylaşıldığı önem taşıyor.

Çünkü birkaç kişinin çok zengin olduğu bir ülke, toplumun tamamının refah içinde yaşadığı anlamına gelmiyor.

Avrupa’nın birçok ülkesinde sosyal devlet anlayışı, güçlü eğitim sistemi, sağlık hizmetleri, hukuki güven ortamı ve uzun yıllara yayılan tasarruf kültürü, servetin daha geniş toplum kesimlerine yayılmasına katkı sağlıyor.

İnsanlar yalnızca bugünü değil, emekliliğini, çocuklarının eğitimini ve geleceğini de planlayabiliyor.

Türkiye’de ise son yıllarda yüksek enflasyon, artan yaşam maliyetleri ve alım gücündeki gerileme, vatandaşların ekonomik planlarını büyük ölçüde değiştirdi.

Maaşlar nominal olarak artsa bile, satın alma gücünün aynı hızla yükselmemesi, geniş toplum kesimlerinin refah algısını olumsuz etkiliyor.

Çünkü gerçek servet yalnızca banka hesaplarında görünen rakamlar değildir.

Güven veren bir ekonomi, öngörülebilir bir gelecek, adil gelir dağılımı, güçlü bir orta sınıf, kaliteli eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim de bir ülkenin en değerli servetidir.

Belki de Mevlânâ’nın yüzyıllar önce söylediği söz bugün her zamankinden daha anlamlıdır.

İnsan, sadece fiyatları konuşmaya başladığında değerleri unutma tehlikesiyle karşı karşıya kalır.

Oysa kalkınma, birkaç istatistiğin büyümesiyle değil, toplumun tamamının huzur içinde yaşayabildiği, umutla geleceğe bakabildiği bir düzen kurabilmekle mümkündür.

Söz sizde…

Sizce bir ülkenin gerçek zenginliği kişi başına düşen servetle mi, yoksa vatandaşlarının alım gücü, refahı ve yaşam kalitesiyle mi ölçülmelidir?

Türkiye’nin yeniden güçlü bir orta sınıf oluşturabilmesi ve tasarruf edebilen bir toplum hâline gelebilmesi için sizce öncelik hangi ekonomik politikalarda olmalıdır?

Erhan Yurdayüksel

26 Temmuz 2026

Brüksel Çevre İdaresi (Bruxelles Environnement) tarafından yönetilen parklar, doğa rezervleri, bölge ormanları ve Brüksel’deki Soignes Ormanı, beklenen şiddetli rüzgarlar nedeniyle Cumartesi günü saat 19.00’dan itibaren halka kapatılacak. Bölge yönetimi, bu kararın hızı en az 80 km/saate ulaşması beklenen rüzgarlar nedeniyle alındığını belirtti.

Brüksel Çevre İdaresi ayrıca, ağaç ve dal devrilme riskinin artması sebebiyle Brüksel Bölgesi genelinde ağaçlık alanların yakınında dolaşılmamasını tavsiye ediyor.

Güvenlik Önlemleri ve Kriterler

İdare, Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü (IRM) ile iş birliği içinde hava koşullarının gelişimini sürekli olarak takip ettiğini açıklıyor. Rüzgar hızının 80 km/saati aşması durumunda kurum, yürüyüşe çıkanların güvenliğini sağlamak amacıyla yönetimi altındaki bölgesel yeşil alanlara erişimi kısıtlama kararı alabiliyor.

İklim Değişikliğinin Etkisi: Brüksel Çevre İdaresi, özellikle kuraklık, sıcak hava dalgaları ve fırtına dönemlerinin artması gibi iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle ağaçların daha kırılgan hale geldiğini vurguluyor. Bu durum, ağaçların devrilme riskini artırıyor ve bu risklerin önceden tahmin edilmesini zorlaştırıyor.

Sahada Alınan Tedbirler

Söz konusu alanların farklı girişlerine kapatma bildirimleri, emniyet şeritleri veya işaret zincirleri yerleştiriliyor. Park görevlilerinin yanı sıra orman koruma memurları ve denetçileri de halkı bilgilendirmek ve kurallara uyulmasını sağlamak üzere seferber edilmiş durumda.

Yeniden Açılış Süreci

Fırtına sona erdiğinde, Brüksel Çevre İdaresi ekipleri yeşil alanların denetimini, temizliğini ve güvenli hale getirilmesini sağlayacak. Dallarla veya ağaç gövdeleriyle kapanan yollar temizlenecek, dengesi bozulan ağaçlar ise uzman budamacılar tarafından kontrol altına alınacak.

Parklar ve ormanlar, güvenli hale getirildikçe kademeli olarak yeniden açılacak. Ancak bazı fırtınaların ardından, alanların tamamen açılabilmesi için birkaç günlük müdahale gerekebilir.

Brüksel Şehri (Belediyesi), 1 Ağustos’tan itibaren çevre kirliliğine yönelik çeşitli vergileri iki katına çıkararak ve sonbahardan itibaren ücretsiz büyük hacimli atık (eski eşya) toplama imkanlarını genişleterek kaçak çöp dökümüne karşı mücadelesini sertleştirmeyi planlıyor.

Kamu Temizliğinden Sorumlu Belediye Başkan Yardımcısı (Échevin) Anas Ben Abdelmoumen (PS), cumartesi günü yaptığı açıklamada bu önlemlerin pazartesi günü belediye meclisine sunulacağını belirtti.

Yeni vergi yönetmeliği, özellikle “klasik” kaçak çöp dökümlerinin mevcut 500 euro yerine bundan böyle metreküp başına 1.000 euro olarak vergilendirilmesini öngörüyor. Tehlikeli atıklar ve inşaat atıkları ise metreküp başına 1.000 eurodan 2.000 euroya yükselecek.

Kamusal alana bırakılan izin verilmeyen çöp poşetleri, poşet başına mevcut 150 euro yerine 400 euro ile vergilendirilecek. İzin verilen saatler dışında dışarı çıkarılan standart poşetler veya kartonlar için ise poşet veya metreküp başına 200 euro vergi uygulanacak. Yasa dışı grafitiler ise mevcut 500 euro yerine metrekare başına 1.000 euro olarak vergilendirilecek.

Belediye başkan yardımcısına göre, bu düzenlemeler atık işleme maliyetlerindeki artışı dikkate alıyor. 2025 yılında bu atıkların yönetimi belediyeye iki milyon euroya mal oldu ve bu tutarın 600.000 eurosu 1.891 ton kaçak çöpün kaldırılması için harcandı.

Ücretsiz Alternatifler Artırılıyor

Belediye, bu önlemlere paralel olarak ücretsiz alternatifleri de güçlendirmeyi hedefliyor. Sonbahardan itibaren mahalle sakinleri, şu anki mevcut uygulamada olan yılda bir kez yerine yılda iki kez evden ücretsiz atık toplama hizmetinden yararlanabilecek ve her seferinde iki metreküp yerine üç metreküpe kadar büyük hacimli atık çıkarabilecek. Aynı kapasiteye mobil atık merkezlerinde de (recyparks) izin verilecek.

Belediye, Bruxelles-Propreté (Brüksel Temizlik İşleri) tarafından sunulan yıllık ücretsiz hizmetle birleştirildiğinde, bu sistem sayesinde her mahalle sakininin yılda dokuz metreküp yerine 15 metreküpe kadar büyük hacimli atığı ücretsiz olarak toplattırabileceğini ve bunun da %67’lik bir artış anlamına geldiğini vurguluyor.

Belçika’da etkisini sürdüren aşırı sıcak hava dalgası nedeniyle hava sıcaklığı resmi ölçümlerde 2026 yılının en yüksek seviyesine ulaştı.

Belçika Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü, Uccle’deki resmi ölçüm istasyonunda bugün hava sıcaklığının 35,3 derece olarak tespit edildiğini açıkladı.

Açıklamada, ülkede 2026 yılının şimdiye kadarki en sıcak gününün yaşandığı, Belçika’da 26 Haziran için 1976’da ölçülen 33,5 derecelik rekorun aşıldığı ifade edildi.

Ülkede son günlerde art arda sıcaklık rekorları kırılıyor. Çarşamba günü 24 Haziran, perşembe günü ise 25 Haziran tarihleri için tüm zamanların en yüksek sıcaklıkları kaydedilmişti.

Aşırı sıcaklar nedeniyle bugün Liege ve Limburg illerinde en yüksek seviye olan kırmızı sıcaklık alarmı uygulanırken, ülkenin büyük bölümünde turuncu alarm sürüyor.

Ulusal Kriz Merkezi yetkilileri, vatandaşlara günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmamaları, bol sıvı tüketmeleri, serin ortamlarda bulunmaları ve yaşlılar ile kronik hastalığı bulunan kişilere özel dikkat gösterilmesi çağrısında bulunuyor.

Ülke genelinde sıcak hava dalgasının etkisini hafta sonu kaybetmesi bekleniyor.

19 yaşındaki Brükselli sporcu, Perşembe günü yaptığı açıklamada, Amerikalı Damon Allen ve yeni bir koreografın yönetiminde kariyerine devam edeceğini duyurdu.

Prag’daki Dünya Şampiyonası’nda kazandığı bronz madalyanın ardından Pinzarrone; 15 yıldır antrenörlüğünü yapan Ans Bocklandt ve koreografı Benoit Richaud ile sessiz sedasız yollarını ayırmıştı.

Patinajcı bu durumla ilgili, “Zor ama üzerinde iyice düşünülmüş bir karar oldu.

Bir şeylerin değişmesi gerekiyordu.

Yeni bir çevreye ihtiyacım vardı,” yorumunu yaptı.

Dünya şampiyonasındaki madalyaya rağmen zorlu geçen bir sezon boyunca Nina Pinzarrone, şu anda menajerliğini de üstlenen Jacques Borlée’nin desteğini aldı.

Perşembe günü yaptığı açıklamada Pinzarrone, “Her şeyden önce antrenmanlardan keyif almak istiyorum,” dedi.

“Yaklaşık on Amerikalı patinajcıyla birlikte çalışacağım.

Bundan beklentim büyük.” Antrenörü Damon Allen, aynı zamanda son Olimpiyat Oyunları’nı 5. sırada tamamlayan Amber Glenn’i de çalıştırıyor.

Pinzarrone, ilk test tarihleri henüz belirlenmemiş olan iki yeni program üzerinde çalışıyor.

İlk uluslararası yarışmanın, 23-25 Ekim tarihleri arasında Fransa Grand Prix’si ile Angers’de yapılması planlanıyor.

Ardından 13-16 Kasım tarihleri arasında Skate America gerçekleşecek.

Gelecek sezon için hedef, bu yıl Sheffield’da 4. ve daha önce iki kez 3. sırada tamamladığı Avrupa Şampiyonası’nda şampiyonluk unvanını elde etmek olacak.

Kıtasal bir şampiyonluk, Çarşamba günü kariyerini sonlandırdığını açıklayan 2024 Avrupa Şampiyonu Loena Hendrickx’in izinden gitmesini sağlayacak.

Brükselli patinajcı sözlerini, “Loena yaptıklarıyla gurur duyabilir.

Bundan sonra ilginin benim üzerimde olmasına alışmam gerekecek,” diyerek tamamladı.

Bu perşembe günü Uccle’da cıva 34 dereceyi aşarak 25 Haziran 1976’da kaydedilen 33,6 derecelik rekoru kırdı. Bu, 50 yıllık bir günlük rekorun üst üste kırıldığı ikinci gün oldu.

Üstelik bununla da kalmıyor, yarın sıcaklığın 38 dereceye kadar çıkması bekleniyor.

Ancak yolların, çatıların veya betonun biriktirdiği ısı nedeniyle şehir içinde hissedilen sıcaklıklar, bazı yerlerde hava durumunun gösterdiğinin çok daha üzerinde.

Ayrıca bu sıcak hava dalgası uzaydan bile görülebiliyor. Aşağıda, dün Belçika’nın üzerinden geçen Copernicus uydusunun kara yüzeyi sıcaklığını ölçtüğü harita yer alıyor.

Ve Brüksel’de sıcaklık 47 dereceye kadar ulaştı.

Bu sıcak dalgası karşısında Kriz Merkezi toplandı ve ülke genelinde turuncu kodlu uyarılar yayımlandı.

Belçika’yı şu anda etkisi altına alan sıcak dalgası nedeniyle Salı günü saat 09.00’dan beri toplantı halinde olan Federal Kamu Sağlığı Servisi (SPF) Risk Yönetim Grubu (RMG), aşırı sıcaklık ve ozon planının alarm aşamasını başlatmaya karar verdi.,

Bu planın amacı; sıcaklık ve ozon artışlarını önceden öngörmek, ozon ve sıcağın sağlık üzerindeki (özellikle en hassas durumdaki kişiler üzerindeki) etkilerini önlemek ve sınırlamak için proaktif önlemler belirlemektir.

Son birkaç gündür ülkeyi vuran olağanüstü sıcak dalgasının en az Pazar gününe kadar devam etmesi bekleniyor. Önümüzdeki günlerde sıcaklık daha da yoğunlaşacak.

Bu koşullar; Ulusal Kriz Merkezi, Federal Kamu Sağlığı Servisi (SPF), Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü (IRM) ve diğer ortakları, Salı sabahı riskler ve hem kendimizi hem de başkalarını korumak için alınması gereken önlemler konusunda bir koordinasyon toplantısı düzenlemeye yöneltti.

SPF Sağlık Risk Yönetim Grubu, bu toplantıda ulusal aşırı sıcaklık ve ozon planının alarm aşamasını etkinleştirme kararı aldı.

Tavsiyeler
Farklı kurumlar, kendinizi ve başkalarını korumanız için çeşitli tavsiyeler paylaştı. Basit önlemler, bu sıcak dalgasına daha iyi dayanmanızı sağlayabilir:

Sıvı Tüketimi: Susamayı beklemeden normalden daha fazla su içilmelidir. Alkollü, şekerli içeceklerden ve kahveden kaçınılmalıdır. Dışarı çıkarken yanınıza mutlaka bir şişe veya matara su almanız önerilir.

Güneşten Korunma: Dışarıda şapka veya kep takılması, hava serinleyene kadar içeride kalınarak güneşe maruz kalınmasından kaçınılması tavsiye edilir. Bu mümkün değilse, mümkün olduğunca gölgede kalınmalı veya ev çok sıcaksa kütüphane, alışveriş merkezi gibi serin bir yer aranmalıdır.

Araç Güvenliği: En önemlisi, park halindeki bir araçta kesinlikle insan veya evcil hayvan bırakılmamalıdır.
Vücut Isısı ve Giyim: Alın ve boyun bölgesi düzenli olarak ıslatılmalı, özellikle günün en sıcak saatlerinde yoğun fiziksel egzersiz ve spor yapmaktan kaçınılmalı, hafif ve açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir.

Ev İçi Önlemler: Dış sıcaklık iç sıcaklıktan yüksek olduğu sürece, güneşe maruz kalan cephelerdeki pencereler ve perdeler kapatılmalı; pencereler ancak yoğun sıcaklık geçtikten sonra (sabah erken saatlerde, akşam ve gece) açılmalıdır.

Önemli Sağlık Uyarısı: Kramplar, yüksek ateş, baş ağrısı veya bayılma hissi yaşayan kişilerin bir pratisyen hekime danışması; vücut sıcaklığının çok yüksek (40°C veya üzeri) olması durumunda ise derhal 112’yi araması gerekmektedir.

Son olarak, işverenlerden çalışanlarının sağlığına dikkat etmeleri istenmektedir.

Ulusal Kriz Merkezi, nüfusun çoğunluğu için bu sıcak dalgasının (olağanüstü olsa da) hayati bir tehlike oluşturmadığını belirtiyor. Ancak daha savunmasız kişiler için bu aşırı sıcaklar gerçek bir tehlike oluşturabilir.

Kriz Merkezi, özellikle doğru bilgiye her zaman erişimi olmayan veya tehlikenin farkında olmayan çocuklar, kronik hastalar, yaşlılar ve/veya sosyal olarak izole edilmiş kişilere dikkat çekiyor. Bu kişilerin durumunu proaktif olarak kontrol etmek veya onları ziyaret etmek tavsiye edilmektedir.

Ulusal Kriz Merkezi’ne göre, bu tür bir alarm aşaması (Ağustos 2020’deki ilk aktivasyonun ardından) tarihte yalnızca ikinci kez devreye alınıyor.

Sıcaklık Hafta Sonuna Doğru Bir Vites Daha Yöselecek

Salı: Öğleden sonra, çoğu bölgede gökyüzü başlangıçta hala bulutlu olacak ve özellikle güneyde yağış riski bulunacak. Batıda ise Kuzey Denizi’nden gelen bir fırtına görülebilecek. Öğleden sonra güneş batıdan itibaren yüzünü gösterecek. Yüksek Ardenler’de ve deniz kıyısında maksimum sıcaklıklar 29°C civarında seyrederken, ülkenin uç güneyinde 32°C’ye kadar çıkacak.

Çarşamba: Bol güneşli geçecek olan Çarşamba günü, kıyıda 32°C, kentsel alanlarda ise 37°C’ye varan sıcaklıklarla hava bunaltıcı olacak. Öğleden sonra geç saatlerde ve akşam saatlerinde yerel olarak dolu yağışının da eşlik edebileceği yaz fırtınaları (ısı fırtınaları) dışlanmıyor.

Perşembe: Yüksek irtifadaki hafif bulutlara rağmen hava yine çok sıcak ve güneşli olacak. Maksimum sıcaklıklar sahilde ve Ardenler’in yüksek kesimlerinde 30-32°C, ülkenin merkezinde ise 37°C arasında değişecek. Yine bir yaz fırtınası olasılığı bulunuyor.

Cuma: Belçika’nın bu sıcak dalgasının zirve noktasına ulaşması bekleniyor. Yakıcı bir güneş altında, sıcak geçen bir gecenin ardından termometreler Ardenler’in yükseklerinde 33°C’ye, düzlüklerde ise 39°C’ye tırmanacak. Öğleden sonra veya akşam saatlerinde yer yer yaz fırtınaları patlak verebilir.

Hafta Sonu: Fırtınalı bir hava geçişi sıcaklıklarda hafif bir düşüşe neden olabilir. Ancak fırtınalar hızla gelişmezse, Cumartesi günü ülkenin doğusunda 39°C’ye varan sıcaklıklarla boğucu hava etkisini sürdürebilir.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ülkesinin Avrupa Birliği ile ilişkilerini daha ileri bir seviyeye taşımayı amaçladığı bir dönemde Brüksel’e stratejik bir ziyaret gerçekleştirdi. Astana yönetimi, kendisini enerji ve kritik hammaddelerde güvenilir bir tedarikçi olarak konumlandırırken, yapay zekâ, lojistik ve yeşil teknolojiler alanlarında da yeni iş birliği fırsatları sunmayı hedefliyor.

Kazakistan’ın AB Nezdindeki Büyükelçisi Roman Vassilenko, Euronews’e verdiği özel röportajda, “Avrasya’nın kalbindeyiz. Rusya ve Çin ile sınırlarımız var ancak Avrupa Birliği ile karşılıklı faydaya dayalı ilişkilerimizi daha da güçlendirmek istiyoruz,” dedi.

Vassilenko, Cumhurbaşkanı Tokayev’in Brüksel ziyaretinin temel mesajının, mevcut güçlü ilişkilere rağmen iki taraf arasında hâlâ önemli bir büyüme potansiyeli bulunduğunu göstermek olduğunu söyledi. Avrupa Birliği’ni Kazakistan’ın küresel ölçekteki “kilit stratejik ortaklarından biri” olarak nitelendiren Vassilenko, “Bugüne kadar çok şey yaptık ancak çok daha fazlasını başarabiliriz” ifadelerini kullandı.

Vassilenko, Tokayev’in Brüksel ziyaretinin net bir mesaj taşıdığını vurgulayarak, ilişkiler halihazırda güçlü olsa da büyüme için önemli bir alan bulunduğunu söyledi.

İki taraf arasındaki ticaret ve yatırım bağları son yıllarda kayda değer ölçüde genişledi. Avrupalı şirketler, büyük ölçüde enerji sektöründe olmak üzere Kazakistan’a yaklaşık 210 milyar dolar (184 milyar euro) yatırım yaptı.

Ancak büyükelçi, en büyük değerlendirilmemiş fırsatların başka alanlarda yattığını savunuyor. Ulaşım ve lojistik, kritik ham maddeler, yapay zekâ, yeşil hidrojen, yenilenebilir enerji ve finansı Avrupalı yatırımcılar için ciddi potansiyel barındıran sektörler olarak sıraladı.

Kazakistan kendisini yükselen bir finans merkezi olarak da tanıtıyor. Astana Uluslararası Finans Merkezi, bugün dünyanın dört bir yanından yaklaşık 5 bin 800 şirkete ev sahipliği yapıyor. Büyükelçiye göre bu gelişme, ülkenin uluslararası iş dünyası için artan cazibesini ortaya koyuyor.

Kritik mineraller de Kazakistan’ın Avrupa’ya sunduğu paketin önemli sütunlarından biri. Ülke, AB’nin Kritik Ham Maddeler Yasası kapsamında stratejik kabul edilen 34 ham maddenin 21’ini halihazırda üretiyor.

Kazakistan, yalnızca maden ihraç etmek yerine, Avrupalı ortakların yerel işleme tesislerine ve teknoloji transferine yatırım yapmasını istiyor.

Vassilenko, “Siz yatırım ve teknoloji getiriyorsunuz. Kritik ham maddeleri Kazakistan’da sadece çıkarmakla kalmıyor, aynı zamanda burada işliyorsunuz ve bunun meyvelerini her iki taraf da topluyor,” dedi.

Bu çerçevede büyük ölçekli bir proje, Avrupa Komisyonu tarafından şimdiden stratejik girişim olarak tanımlandı.

Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’e göre proje, faaliyete geçtiğinde her yıl yaklaşık 100 bin elektrikli araç bataryası için yeterli grafit üretmesini sağlayacak.

Enerji güvenliği AB-Kazakistan ilişkilerinin merkezinde
Enerji güvenliği, AB-Kazakistan ilişkilerinin odağında yer almayı sürdürüyor. Avrupa, Rus enerjisine bağımlılığını azaltma çabalarına devam ederken, Kazakistan Brüksel için en önemli alternatif enerji tedarikçilerinden biri olarak öne çıktı. Ülke, halihazırda AB’nin ham petrol tedarikçileri arasında üçüncü sırada bulunuyor.

Kazakistan’ın ihracatını artırma kapasitesi, iç üretim seviyeleri ve ulaşım altyapısı nedeniyle zorlanıyor olsa da Vassilenko, tedarikin önümüzdeki yıllarda belirgin şekilde artabileceğini söylüyor. Kazakistan bugün Avrupa’ya yılda yaklaşık 65 milyon ton ham petrol gönderiyor; büyükelçiye göre bu rakam dört ila beş yıl içinde yaklaşık 100 milyon tona çıkabilir.

Ancak Kazakistan’ın hedefleri petrolden ibaret değil. Ülke, Alman-İsveç ortaklı bir şirketle işbirliği içinde 2030’dan itibaren yılda yaklaşık 2 milyon ton yeşil hidrojen üretmeyi planlıyor. Bu da Kazakistan’ı Avrupa için geleceğin önemli temiz enerji tedarikçilerinden biri haline getirebilir.

“Avrupa Birliği’nin enerji güvenliğinde önemli bir stratejik ortak olarak kalmaya kararlıyız,” diyen büyükelçi, Kazakistan’ı giderek yalnızca Avrupa ile Asya arasında bir köprü olmanın ötesine geçen, Avrupa’nın ekonomik ve enerji dönüşümünde vazgeçilmez bir ortak olmaya odaklanan bir ülke olarak sundu.

Bu adım, Taliban’ın 2021 yılında Afganistan’da yeniden iktidara gelmesinden bu yana, örgüt temsilcilerinin Avrupa Birliği ev sahipliğindeki bir etkinliğe ilk kez katılmasının önünü açtı. Planlanan görüşmeler, Taliban ile temas kurulmasının Avrupa Birliği’nin insan haklarına bağlılığını zedeleyebileceğini savunan insan hakları örgütlerinin tepkisini çekti.

Belçika hükümeti ise güvenlik değerlendirmelerinde söz konusu kişilerin tehdit oluşturduğuna dair herhangi bir bulguya rastlanmaması üzerine heyetteki beş kişiye vize verildiğini açıkladı. Vizelerin kapsamının son derece sınırlı olduğu, yalnızca Belçika’ya giriş hakkı tanıdığı, Schengen Bölgesi’nin geri kalanında geçerli olmadığı ve sadece bir gün süreyle kullanılabileceği belirtildi.

Belçikalı yetkililer, güvenlik gerekçesiyle ziyaretin kesin tarihini açıklamayı reddetti. Ancak AB kaynakları, toplantının vizelerin verilmesinden kısa süre sonra gerçekleştirilmesinin beklendiğini aktardı.

Görüşmeler neye odaklanacak?
Avrupalı yetkililere göre görüşmeler, göç ve Avrupa Birliği’nde kalma hakkı bulunmayan Afgan vatandaşlarının olası geri dönüşü üzerinde yoğunlaşacak. Mayıs ayında Avrupa Komisyonu, ‘göçmenlerin Afganistan’a geri gönderilmesine ilişkin görüşmeler yapmak üzere Taliban yetkililerini yakın gelecekte Brüksel’e davet etme niyetini’ duyurdu.

Avrupa Komisyonu, toplantının teknik düzeyde yapıldığını ve Taliban yönetiminin resmen tanınması anlamına gelmediğini vurguluyor. AB yetkilileri, görüşmelerin Afganistan’ın yöneticileriyle diplomatik ilişkiler kurmaktan ziyade pratik göç meselelerini ele almayı amaçladığını defalarca dile getirdi.

Konu, Taliban’ın yeniden iktidara gelmesinden bu yana uluslararası kamuoyunda yoğun eleştirilere maruz kalması nedeniyle son derece hassas. Taliban, eğitim, istihdam ve hareket özgürlüğü kısıtlamaları da dahil olmak üzere kadınlar ve kız çocukları üzerinde ağır sınırlamalar getirdi.

İnsan hakları grupları, AB’ye toplantıyı tamamen iptal etmesi için baskı yapıyor. Human Rights Watch ve Amnesty International’ın da aralarında bulunduğu örgütler, Taliban ile kurulacak her türlü temasın, giderek daha tehlikeli hale geldiğini belirttikleri bir ülkeye sınır dışı işlemlerini kolaylaştırmak yerine hesap verebilirlik ve insan haklarına odaklanması gerektiğini savunuyor.

Tartışma, Belçika’nın kendi içinde de görüş ayrılıklarını gün yüzüne çıkardı. Dışişleri Bakanı Maxime Prevot, Taliban temsilcilerinin Brüksel’e davet edilmesine karşı olduğunu söylerken, Belçika’nın AB kurumlarına ev sahipliği yaptığı ve talebin resmi Avrupa işleriyle bağlantılı olduğu gerekçesiyle vizeleri reddedemeyeceğini savundu.

Görüşmeler, Avrupa hükümetlerinin göç politikalarını sıkılaştırmaları yönündeki baskının arttığı bir dönemde yapılıyor. Afganlar, AB’de sığınma koruması alma olasılığı en yüksek uyruklar arasında yer almaya devam ederken, bazı üye ülkeler başvuruları reddedilen kişilerin geri gönderilmesi konusunda daha sıkı göç kontrolleri ve daha fazla iş birliği talep ediyor.

Afganistan şu anda ciddi bir insani krizle karşı karşıya. Birleşmiş Milletler’e göre milyonlarca Afgan gıda güvencesizliği ve ekonomik sıkıntılarla boğuşurken, ülke aynı zamanda komşu İran ve Pakistan’dan dönen çok sayıda kişiyi de geri kabul ediyor.

Ruh sağlığı, tarım, sosyal hizmetler ve akademi dünyasından yaklaşık 200 kuruluş ile profesyonel, ortak bir bildiri yayımlayarak acil durum alarmı verdi.

Belçika’da ruh sağlığı krizinin eşi benzeri görülmemiş bir boyuta ulaştığı bu dönemde, tedavi edici ve rehabilite edici bir model olan “sosyal tarım” sektörü finansmansızlık yüzünden yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Sektör temsilcileri, siyasetçilerin verdikleri sözler ve sergiledikleri büyük vizyonlar ile sahadaki acı gerçekler arasındaki derin tutarsızlığı büyük bir paradoks olarak nitelendiriyor.

Ruh Sağlığı Krizi Büyüyor, Çözüm Ödeneksiz Kalıyor

Yayımlanan bildiride, Belçika’daki ruh sağlığı krizinin ulaştığı korkunç boyutlar resmi verilerle gözler önüne serildi:

Yüzde 44 Artış: Tükenmişlik sendromu (burn-out) veya depresyon nedeniyle uzun süreli iş göremezlik raporu alan kişilerin sayısı 2018 ile 2023 yılları arasında %44 oranında arttı.

5 Kişiden 1’i Risk Altında: Günümüzde yaklaşık her beş Belçikalıdan biri aktif olarak ruh sağlığı sorunlarıyla mücadele ediyor.

Sahanın içinden gelen uzmanlar, bu “alarm verici” tabloya rağmen, etkinliği giderek daha fazla kabul gören sosyal tarım projelerinin sürdürülebilir ve yeterli devlet desteğinden mahrum bırakılmasını sert bir dille eleştiriyor.

Tehlike Büyük: 2027’ye Kadar Tüm Sektör Kapanabilir

Kriz sadece Nos Oignons derneğiyle sınırlı değil. İmzacı kurumlar, eğer kalıcı bir bütçe planlaması yapılmazsa, Valon Bölgesi’nde faaliyet gösteren tüm sosyal tarım projelerinin 2027 yılı sonuna kadar tamamen durma noktasına gelebileceği uyarısında bulunuyor.

“Valon Bölgesi Sosyal Tarım Kolektifi” çatısı altında üç yılı aşkın süredir somut çözüm önerileri ve projeler sunulmasına rağmen, hükümet kanadından geleceğe yönelik kalıcı ve güvenceli hiçbir adım atılmadı.

“Üçlü Sağlık Krizi İçin En Kârlı Yatırım”

Bildiriye imza atan uzmanlar ortak açıklamalarında şu ifadelere yer verdi: “İnsan sağlığı, toplum sağlığı ve çevre sağlığı gibi birbirine göbekten bağlı üçlü bir kriz dalgasıyla karşı karşıyayız. Sosyal tarım, bu üç krize birden yanıt veren, toplum için son derece düşük maliyetli ve yüksek getirili (kârlı) bir çözümdür. Nos Oignons derneğinin ve onlardan pek de daha iyi durumda olmayan diğer meslektaşlarımızın yıllar içinde biriktirdiği bu devasa uzmanlığın yok olmaması için acilen harekete geçilmelidir.”

Sosyal Tarımın Bilançosu: Binlerce Hayata Dokundu

Belçika’da sosyal tarım, psikolojik veya sosyal zorluklar yaşayan bireylerin çiftlik hayatına katılarak, toprakla ve doğayla bağ kurarak rehabilite edilmesini hedefliyor. Sektörün bugüne kadarki başarı tablosu ise sistemin gerekliliğini kanıtlar nitelikte:

2017’den bu yana, Belçika’nın Fransızca konuşulan bölgesindeki (Frankofon) 330 çiftlikte 1.500’den fazla kişi ağırlandı ve tedavi süreçlerine katkı sağlandı.

Bu kişilerin 700’ü (yalnızca 2025 yılında 550 kişi olmak üzere), şu an kapanma kararı alan Brüksel ve Valon Brabant merkezli Nos Oignons ASBL tarafından bizzat takip edildi ve desteklendi.

Siyasi otoritelerin bu feryada nasıl bir yanıt vereceği ve binlerce hastanın umudu olan bu çiftlikleri kurtarmak için acil bir fon ayırıp ayırmayacağı merak konusu.