Basit bir hayat pratiğiyle başlayalım: Bankadan bireysel kredi alacaksınız, ne yaparsınız?

 Telefonu elinize alır, banka aplikasyonunu açar, üç beş tuşa basıp başvurunun onaylanmasını beklersiniz.

Peki, o işlemi gerçekleştiren bankanın ya da genel müdürlük binasındaki çaycıların hangi marka çay kullandığını zerre kadar merak eder misiniz? Etmezsiniz.

Etmiş olsanız bile bu merakın hayatınıza, cebinize ne kazandıracağını bilirsiniz: Hiç!

İşte bizim trajedimiz tam olarak burada başlıyor.

Biz içeride, üstümüze vazife olmayan kısır tartışmalarla, komşunun ne içtiğiyle, kimin ne dediğiyle ömür tüketirken, üstümüze vazife olmayan işlerle uğraşırken el alem dünyayı yeniden kuruyor.

Biz o kıymetsiz detaylarda kaybolurken, sınırların hemen ötesinde dönen milyon, milyar dolarlık fonlara sadece karşıdan bakıyoruz.

Şimdi o çok merak ettiğimiz çayınızı elinize alın.

Sıcak bardağı parmaklarınızın arasında tutarken, hiçbir yerinde olamadığımız, tek bir kuruşuna dahi dokunamadığımız milyar avroluk bir geleceğin dramatik hikayesini birlikte okuyalım.

Bakalım biz neleri kaçırırken, Avrupa geleceği nasıl satın alıyor.

Geleceği Satın Alanların Tablosu

Avrupa Komisyonu, Avrupa Hidrojen Bankası’nın üçüncü ihalesi kapsamında dokuz dev hidrojen projesini seçti.

Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki 7 ülkeye dağılan bu projeler, tam 1.1 gigavatlık elektrolizör kapasitesi kuracak.

Önümüzdeki 10 yıl boyunca 1.3 milyon tonun üzerinde temiz hidrojen üretecekler.

Dile kolay, bu sayede tam 9 milyon ton CO2 eş değerinde sera gazı emisyonu engellenecek.

Küresel ısınmanın boğazına sarılan o karbon canavarına vurulan dev bir darbe bu.

Peki bu paranın kaynağı ne?

Kendi yarattıkları sistem.

AB Emisyon Ticaret Sistemi’nden beslenen İnovasyon Fonu, bu 9 projeye tam 1.09 milyar avro nakit akıtacak.

Yetmeyecek; Almanya ulusal bütçesinden 1.3 milyar avro, İspanya ise 440 milyon avro daha ekleyerek “Hizmet Olarak İhale” modeliyle kendi sınırlarında havada kalan projeleri de fonlayacak.

Toplamda 3 milyar avroya yaklaşan bir rüzgardan bahsediyoruz.

Gelin, kapışılan projelere ve bizim sadece uzaktan izlediğimiz o rakamlara grafik olmadan, çıplak gerçeğiyle bakalım:

Yunanistan (AN-1-B Projesi): Hemen yanı başımızdaki komşu. Hellenic Hydrogen firması, 25 Megavatlık kapasiteyle 10 yılda 38 bin 654 ton hidrojen üretecek. Karşılığında 264.39 kiloton karbonu engelleyecek ve kilogram başına 0.57 avro destek alacak.

İspanya (T2X Projesi): Turn2X firması, 9 Megavat kapasiteyle 6 bin 390 ton hidrojen üretecek, 43.71 kiloton emisyon önleyecek. Kilogram başına teşviki 0.62 avro.

Danimarka (NJK ve ALBA Projeleri): MorGen ve Hy2gen firmalarıyla toplamda 400 Megavatlık iki dev kapasite kuruyorlar. 10 yılda üretecekleri hidrojen neredeyse 590 bin ton. Önleyecekleri sera gazı ise 4 milyon tonun üzerinde! Kilogram başına yaklaşık 0.95 avro prim alacaklar.

Avusturya (Hy4IND Projesi): Wiener Wasserstoff, 5 Megavatlık butik bir projeyle 3 bin 36 ton hidrojen üretip, sanayisini temizleyecek. Kilogram başına 0.98 avro destekle.

Finlandiya (Cloudberry Projesi): Vetyalfa Oy tam 500 Megavatlık bir canavar inşa ediyor. 10 yılda yarım milyon tonu aşkın (508 bin 915 ton) hidrojen üretecek. 3 bin 481 kiloton karbonu dünyadan silecek. Aldığı destek ise kilogram başına sadece 0.44 avro.

Almanya (Lotse Projesi): Lotse firması 120 Megavat kapasiteyle 140 bin 554 ton hidrojen üretecek, kilogram başına 1.10 avro alacak.

Norveç (Gen2-LH2 ve RogalandH2 Projeleri): Denizcilik ve havacılığı temizlemek için yola çıkan Gen2 Energy ve Green H firmaları toplamda yaklaşık 24.5 Megavat kapasite kuracak. Yaklaşık 35 bin ton hidrojen üretecekler ama stratejik öneminden ötürü kilogram başına 3.48 ve 3.49 avro gibi rekor devlet primleri kapacaklar.

Biz ve Onlar: İki Farklı Dünya

Şimdi bardağınızdaki çay biraz soğuduysa, gelin asıl canımızı yakması gereken kıyaslamaya geçelim.

Avrupa ile Türkiye’yi aynı teraziye koyalım ama bu kez ticari hacimlerle değil, “vizyon” ve “gelecek kaygısı” ile tartalım.

Avrupa, sanayisini dönüştürmek, ulaştırma ve kimya gibi dev sektörlerin karbon ayak izini silmek için parayı adeta bir silah gibi kullanıyor.

Kurdukları sistem o kadar kusursuz ki; 19 Şubat 2026’da kapanan bu üçüncü ihaleye 11 ülkeden 58 teklif yağdı. 1.3 milyar avroluk bütçenin tam 6 katından fazla talep geldi.

Yani Avrupalı sanayici, “Ben temiz üretmek istiyorum, bana imkan ver” diye kapıları tekmeliyor.

2020-2030 dönemi için tam 40 milyar avroluk bir bütçeye sahip olan İnovasyon Fonu, bugüne kadar Avrupa genelinde 260 inovatif projeyi ihya etti bile.

Peki, kafamızı pencereden uzatıp kendi ülkemize baktığımızda ne görüyoruz?

Biz henüz sınırda karbon düzenlemelerinin kapımıza dayandığının, yarın Avrupa’ya mal satarken ödeyeceğimiz cezai vergilerin farkında bile değiliz.

Avrupalı hidrojenin kilosuna kaç sent teşvik vereceğini santim santim hesaplayıp, 2026’nın son çeyreğinde imzaları atıp, 5 yıl içinde fabrikaları çalıştıracak “tamamlama garantileri” verirken; biz içeride hala günlük siyasi polemiklerin, ekonomik yangınları söndürmenin, “günü kurtarmanın” derdindeyiz.

Onlar parayı geleceğe, enerji bağımsızlığına, teknolojik liderliğe yatırıyorlar.

Biz ise enerjide hala dışa bağımlı, karbon yoğun sanayisiyle her an oyun dışı kalma tehlikesi yaşayan bir ülke konumundayız.

Bizim de parlak beyinlerimiz var, bizim de mühendislerimiz, yeşil enerji potansiyelimiz var.

Ama bizim, o parayı doğru yere kanalize edecek, bürokrasiyi azaltacak, “Hizmet Olarak İhale” gibi esnek vizyonlar geliştirecek yapısal adımlarımız yok.

Elin oğlu havaya salınacak 9 milyon ton karbondan kurtulup endüstriyel liderliğini pekiştirirken, biz sadece cari açığı nasıl kapatacağımızı düşünüyoruz.

Çünkü zamanında, o milyar dolarlık fonlar yanımızdan geçip giderken biz çaycının markasını tartışıyorduk.

Vitrin Camındaki Parmak İzleri

Bu ihaleyi alan projeler, hibe imzasından sonra iki buçuk yıl içinde finansal kapanışını yapacak, beş yıl içinde de üretime geçecek.

Yani en geç 2031 yılında, Avrupa sokaklarında gezen tırlar, gökyüzündeki uçaklar, limandaki gemiler bu yeşil hidrojenle çalışacak.

Biz ise o gün geldiğinde, temiz dönüşümünü tamamlamış Avrupa’ya mal satabilmek için kapılarında muhtemelen “karbon vergisi” kuyruğuna gireceğiz.

Gelecek, ona inanan ve bugünden parasını yatıranlarındır.

Biz her zamanki gibi izleyici koltuğundayız.

Başımızı ellerimizin arasına alıp düşünme vakti çoktan geldi de geçiyor.

Şimdi çayınızdan son yudumu alın.

Ve kendinize şu soruyu sorun: Biz bu dünyanın neresindeyiz?

Üreten, dönüştüren, dünyayı kurtaran o masada mı?

Yoksa milyarlarca avroluk fonların arkasından bakıp, vitrin camında parmak izi bırakan tarafta mı?

Söz sizde

Yarın bir gün sanayimiz “sınırda karbon vergisi” yükü altında ezilmeye başladığında ve rekabet gücümüzü tamamen kaybettiğimizde, bugün vakit ayırdığımız o kısır siyasi polemiklerin hangisi fabrikalarımızın kapısına kilit vurulmasını engelleyebilecek?

Başımızı meşgul eden gündelik detayları bir kenara bırakıp; potansiyeli yüksek genç mühendislerimizi ve yenilenebilir enerji kaynaklarımızı bu küresel “yeşil fon” ekosistemine entegre edecek o büyük vizyonu tam olarak ne zaman hayata geçirmeye başlayacağız?

Erhan Yurdayüksel

02 Haziran 2026

Bugün de masamda, eski kıtanın geleceğine, modern insanın en büyük korkularından birine ve o korkuyu yenme çabasına dair iki önemli dosya duruyor.

Gelin, ilk önce hepimizin içini kemiren, modern dünyanın o amansız sorusuyla başlayalım: “Avrupa’da bu yaz elektriğimiz kesilecek mi? Karanlıkta kalacak mıyız?”

Güneşin Gölgesindeki Kaygılar: 2026 Yaz Görünümü

Avrupa Komisyonu, ENTSO-E’nin (Avrupa Elektrik İletim Sistemi İşletmecileri Ağı) yayımladığı 2026 Yaz Görünümü (Summer Outlook 2026) raporunu büyük bir rahatlamayla karşıladı.

Raporun satır aralarını okurken, adeta bir gerilim filminin mutlu sonuna yaklaşmış gibi hissediyorsunuz.

Farklı kaynaklar, karmaşık senaryolar ve bilgisayar simülasyonları tek bir gerçeği haykırıyor: Avrupa bu yaz karanlığa teslim olmayacak.

Elektrik arz yeterliliği güçlü, sistem sağlam.

Ancak her zaman olduğu gibi, bu hikayede de “gölgede kalan” köşeler var.

Şebekeyle bağlantısı zayıf, sınırlı hareket kabiliyetine sahip az sayıdaki talihsiz piyasa, yazın kavurucu sıcaklarında, talebin zirve yaptığı o kritik saatlerde mercek altında olacak. Onlar için nöbet devam ediyor.

Rapordaki şu tezat ise tam bir modern zaman trajedisi ve dönüşümü:

Yükselen Umut: Geçen yaza kıyasla tam 90 GW’ın üzerinde devasa bir yenilenebilir enerji (özellikle güneş) kapasitesi sisteme eklendi. Batarya depolama kapasitesi ise tam iki katına çıktı.

Doğa, insanoğluna elini uzattı.

Geri Çekilen Eski Güçler: Öte yandan kömür ve gazla çalışan o yaşlı termik santraller, 12 GW’lık bir kayıpla sahneden çekiliyor.

Planlı kesintiler ve azalan hidroelektrik rezervleri, sistemin omuzlarındaki yükü artırıyor.

Üstelik her şey kendi içimizdeki dengelerle de sınırlı değil.

Orta Doğu’da bitmek bilmeyen, yürekleri dağlayan jeopolitik gerilimler, petrol ve gaz tedarikinin üzerine kara bir bulut gibi çöküyor.

Dünya o kadar küçüldü ki, binlerce kilometre ötedeki bir kıvılcım, Avrupa’daki bir fenerin sönmesine neden olabiliyor.

Yine de arkamızda bıraktığımız 2025/2026 kışının sorunsuz atlatılmış olması, bu yaz için yüreklere su serpiyor.

Cehalete Karşı Akıl İttifakı: Bilim Diplomasisi

Elektrik ağlarıyla birbirine bağlanan Avrupa, asıl büyük bağını bugün başka bir alanda, insanlığın ortak hafızasında kurdu.

Avrupa Birliği Konseyi, bilim diplomasisine yönelik ilk AB Çerçevesi hakkındaki tavsiye kararını kabul etti.

Bu sadece bürokratik bir metin değil, bilimin, cehalete ve kutuplaşmaya karşı bir kalkan olarak kuşanılmasıdır.

Toplantıda konuşan Komisyon Üyesi Ekaterina Zaharieva’nın sözleri, kulaklarımızda adeta bir manifesto gibi çınlıyor:

Dünyanın pek çok yerinde bilimsel ve akademik özgürlüklerin postalların, baskıların ve dogmaların altında ezildiğini gördükçe bu çerçevenin kıymeti daha iyi anlaşılıyor.

Avrupa, insanı insan yapan bu temel değerleri savunarak dünyaya şu mesajı veriyor: Biz hâlâ aklın ve özgürlüğün merkeziyiz.

İşte bu yüzden, dünyanın önde gelen devleri; Kanada, Güney Kore ve Japonya, AB’nin küresel bilim programı Ufuk Avrupa (Horizon Europe) çatısı altında birleşiyor.

Bu sadece bütçe ortaklığı değil,

demokrasiye, kurallara ve özgür dünyaya duyulan ortak inancın ilanıdır.

Küresel Krizle Randevu

Şubat 2025’te 130 uzmanın bir yıl boyunca adeta iğneyle kuyu kazarak hazırladığı rapordan doğan bu yeni strateji, aslında beş büyük cephede savaş veriyor:

Değerler ve Egemenlik: Teknolojik ve veri egemenliğini korumak.

Küresel Liderlik: Bilimsel iş birlikleriyle dünyaya yön vermek.

Bilime Güven: Karar alırken dogmalara değil, verilere dayanmak.

Barış ve İnsan Hakları: Araştırma potansiyelini barışın hizmetine sunmak.

Sürdürülebilirlik: İklim değişikliği, biyoçeşitlilik kaybı ve kirlilikten oluşan o korkunç “üçlü küresel krizle” topyekûn mücadele etmek.

Netice itibariyle; evlerimizin ışıklarının yanıp yanmeyacağı korkusuyla başladığımız haftada, arkamıza bilimin ve ortak aklın gücünü alarak ilerliyoruz. Avrupa, şebekelerini güneşle tahkim ederken, geleceğini de bilimle aydınlatmaya çalışıyor. Çünkü biliyoruz ki en büyük karanlık elektriksizlik değil, bilimin ve özgürlüğün ışığından mahrum kalmaktır.

Söz Sizde

Ukrayna’dan Orta Doğu’ya uzanan jeopolitik krizlerin gölgesinde, yenilenebilir enerjinin bu hızlı yükselişi sizce bizi tamamen bağımsız ve güvenli bir geleceğe taşımaya yetecek mi, yoksa her an karanlıkta kalma riskini bir hayalet gibi taşımaya devam mı edeceğiz?

Küresel güç savaşlarının ve akademik baskıların tırmandığı bir çağda, “Bilim Diplomasisi” gerçekten devletler arasında kırılmaz barış köprüleri kurabilir mi, yoksa insanlığın ortak aklı da jeopolitik çıkarların gölgesinde kalmaya mahkûm mu?

Erhan Yurdayüksel

01 Haziran 2026

Bugün hizmet ihracatı yapan kurum ve kuruluşlarımızdan gelen soruları ve özellikle yurt dışından Türkiye’ye yatırım yapmak isteyen vatandaşlarımızı ve yabancı yatırımcıları ilgilendiren kazanç istisnası ve vergi avantajları konularını belli başlıklar altında derleyip toparlayıp yanıtlamak istedim.

2026 yılı itibarıyla hizmet ihracatı yapan şirketler ve serbest meslek erbapları için önemli bir vergi avantajı yürürlüğe girdi.

Dijitalleşen dünyada artık ihracat denildiğinde akla yalnızca mal gönderimi gelmiyor.

Bir bilgisayar, internet bağlantısı ve uzmanlık bilgisiyle dünyanın herhangi bir ülkesindeki müşteriye hizmet sunmak mümkün hale geldi.

Yazılım geliştiriciler, veri analistleri, mühendisler, mimarlar, tasarımcılar ve danışmanlar bugün Türkiye’den çıkmadan küresel pazarlara ulaşabiliyor.

Tam da bu dönüşümün merkezinde yer alan hizmet ihracatı faaliyetleri için 2026 yılında önemli bir vergi avantajı devreye girdi.

Yapılan düzenlemeyle birlikte daha önce yüzde 80 olarak uygulanan hizmet ihracatı kazanç indirimi yüzde 100’e yükseltildi.

Bu değişiklik, özellikle döviz kazandırıcı faaliyetlerde bulunan şirketler ve serbest meslek erbapları açısından son derece önemli sonuçlar doğurabilecek nitelikte.

Peki bu düzenleme ne anlama geliyor? Kimler yararlanabiliyor? Hangi şartların yerine getirilmesi gerekiyor? Gelin birlikte değerlendirelim.

Hizmet İhracatı Neden Bu Kadar Önemli?

Küresel ekonomide ülkelerin rekabet gücü artık yalnızca sanayi üretimiyle ölçülmüyor. Bilgi, teknoloji ve uzmanlık da önemli bir ihracat kalemi haline gelmiş durumda.

Türkiye son yıllarda özellikle yazılım, bilişim teknolojileri, mühendislik, tasarım ve dijital hizmetler alanında önemli bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor.

Dünyanın farklı ülkelerine hizmet sunan binlerce şirket ve bağımsız uzman, ülkeye döviz kazandırıyor.

Devletin hizmet ihracatını teşvik etmesinin temel amacı da tam olarak burada ortaya çıkıyor.

Döviz girişini artırmak, yüksek katma değerli sektörleri desteklemek ve Türkiye’nin uluslararası hizmet ticaretindeki payını büyütmek.

Bu nedenle hizmet ihracatından elde edilen kazançlara yönelik vergi avantajları her geçen yıl daha fazla önem kazanıyor.

Yüzde 100 Kazanç İndirimi Ne Getiriyor?

Yeni düzenleme ile birlikte hizmet ihracatı kapsamında elde edilen kazançların tamamı belirli şartların sağlanması halinde gelir veya kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek.

Bu durum özellikle yüksek kârlılık oranıyla çalışan teknoloji şirketleri açısından oldukça önemli bir avantaj sağlıyor.

Örneğin yurt dışındaki müşterilerine yazılım geliştiren bir şirketin veya veri analizi hizmeti sunan bir danışmanlık firmasının elde ettiği kazanç, gerekli koşullar yerine getirildiğinde vergi hesaplamasında önemli ölçüde avantaj sağlayabilecek.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, uygulamanın otomatik bir muafiyet olmadığıdır. Kanunun aradığı şartların eksiksiz şekilde yerine getirilmesi gerekir.

İstisnadan Yararlanmanın En Kritik Şartı

Uygulamada en çok tartışılan ve vergi incelemelerinde en fazla dikkat edilen konu, hizmetten nerede faydalanıldığıdır.

Birçok mükellef yalnızca faturanın yurt dışındaki bir müşteriye kesilmesini yeterli sanabilmektedir. Oysa mevzuat açısından asıl önemli olan hizmetin sonucundan fiilen yurt dışında yararlanılmasıdır.

Örneğin Almanya’da faaliyet gösteren bir şirket için geliştirilen yazılım, hazırlanan veri analizi raporu veya verilen mühendislik danışmanlığı hizmeti yurt dışında kullanılıyorsa istisna kapsamında değerlendirilebilir.

Buna karşılık hizmet Türkiye’deki faaliyetlere yönelik kullanılıyor ve sadece fatura yurt dışına düzenleniyorsa istisna şartlarının sağlandığını söylemek her zaman mümkün olmayabilir.

Bu nedenle hizmet ihracatında “müşteri nerede?” sorusundan çok, “hizmetten kim ve nerede yararlanıyor?” sorusu önem taşımaktadır.

Hangi Faaliyetler Kapsama Giriyor?

Günümüzde hizmet ihracatı denildiğinde oldukça geniş bir faaliyet alanından söz ediyoruz.

Özellikle;

Yazılım geliştirme hizmetleri,

Veri analizi ve veri işleme faaliyetleri,

Yapay zekâ ve makine öğrenmesi projeleri,

Mühendislik hizmetleri,

Mimarlık çalışmaları,

Tasarım hizmetleri,

Dijital pazarlama faaliyetleri,

Teknik danışmanlık,

Çağrı merkezi hizmetleri,

Uzaktan eğitim ve belirli sağlık hizmetleri,

uygulamada sıklıkla hizmet ihracatı kapsamında değerlendirilebilmektedir.

Özellikle pandemi sonrasında yaygınlaşan uzaktan çalışma modeli, Türk uzmanların dünyanın dört bir

yanındaki müşterilere hizmet sunmasını kolaylaştırmış ve bu alanın önemini daha da artırmıştır.

Veri Analizi Hizmetleri İçin Özel Bir Fırsat

Son yıllarda en hızlı büyüyen sektörlerden biri de veri analizi ve iş zekâsı hizmetleri oldu.

Şirketler artık kararlarını sezgilerle değil verilerle alıyor. Müşteri davranışları, satış trendleri, risk analizleri ve finansal tahminler gibi birçok alanda profesyonel veri analizi desteğine ihtiyaç duyuluyor.

Türkiye’de faaliyet gösteren bir veri analistinin ABD’deki bir teknoloji firmasına müşteri segmentasyonu çalışması hazırlaması, Avrupa’daki bir şirkete satış tahmin modeli geliştirmesi veya uluslararası bir işletmeye veri görselleştirme hizmeti sunması hizmet ihracatı kapsamında değerlendirilebilecek faaliyetlere örnek oluşturabilir.

Dolayısıyla veri bilimi, yapay zekâ ve analitik alanında çalışan uzmanlar açısından bu düzenleme son derece önemli bir vergi avantajı yaratmaktadır.

Uygulamada Yapılan Hatalar

Vergi avantajının cazibesi kadar doğru uygulanması da büyük önem taşımaktadır.

Sahada en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

İlk olarak, hizmetten yurt dışında faydalanıldığı yeterince ispatlanamamaktadır.

İkinci olarak, faturalarda hizmet tanımları oldukça genel bırakılmaktadır. “Danışmanlık hizmeti” gibi ifadeler yerine hizmetin kapsamını açıkça ortaya koyan detaylı açıklamalar tercih edilmelidir.

Üçüncü olarak, döviz tahsilatlarına ilişkin banka kayıtları ve sözleşmeler yeterli şekilde arşivlenmemektedir.

Oysa günümüzde vergi incelemelerinde yalnızca faturanın bulunması yeterli görülmemektedir. Sözleşmeler, e-postalar, proje teslim kayıtları, teknik raporlar ve banka dekontları birlikte değerlendirilmektedir.

Evrak Altyapısı En Az Vergi Avantajı Kadar Önemli

Hizmet ihracatı istisnasından yararlanmak isteyen şirketlerin güçlü bir belge altyapısına sahip olması gerekir.

Vergi idaresi açısından bakıldığında temel soru şudur:

“Bu hizmet gerçekten yurt dışındaki müşteri için mi üretildi ve hizmetten gerçekten yurt dışında mı yararlanıldı?”

Bu soruya net ve belgelerle desteklenmiş bir cevap verilebildiği ölçüde uygulama güvenli hale gelir.

Bu nedenle şirketlerin mali müşavirleriyle koordineli çalışmaları, sözleşme süreçlerini düzenli yürütmeleri ve hizmet ihracatına ilişkin dosyalarını eksiksiz hazırlamaları büyük önem taşımaktadır.

Türkiye’nin yüksek katma değerli hizmet ihracatını artırmaya yönelik politikaları kapsamında 2026 yılında yürürlüğe giren yüzde 100 hizmet ihracatı kazanç indirimi önemli bir dönüm noktası niteliğindedir.

Özellikle yazılım, veri analizi, yapay zekâ, mühendislik, tasarım ve danışmanlık sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler açısından bu düzenleme ciddi bir mali avantaj sunmaktadır.

Ancak unutulmamalıdır ki vergi avantajının sürdürülebilirliği, şartların doğru uygulanmasına ve hizmetten yurt dışında yararlanıldığının güçlü şekilde belgelendirilmesine bağlıdır.

Dijital ekonominin büyüdüğü, sınırların giderek anlamını yitirdiği günümüzde Türkiye’den dünyaya hizmet sunan işletmeler için yeni dönemin önemli fırsatlar barındırdığı açıktır. Bu fırsatlardan en doğru şekilde yararlanabilmek için ise yalnızca teknik bilgi değil, doğru vergi planlaması ve sağlam bir mali altyapı da gerekmektedir.

Söz sizde…

İlk nefes, ilk ağlayış, ilk umut…

Hayatın bütün ihtimalleri önünde duran o küçücük insan, daha hiçbir şeyin farkında değilken görünmez bir yükle tanışıyor aslında.

Sanki kulağına kimsenin duymadığı bir ses fısıldıyor:

“Hoş geldin bebek!… Payına düşen borçla birlikte.”

Ne kadar acı bir çağın içindeyiz.

Bir zamanlar insanlar bayramları heyecanla beklerdi.

Harçlıklar aylar öncesinden biriktirilir, yeni alınacak ayakkabının, ziyaret edilecek akrabaların hayali kurulurdu.

Şimdi ise bayram tatilleri bile geleceğimizden ödünç alınan paralarla yaşanıyor.

Banka uygulamalarından çekilen krediler, asgari tutarı güçlükle ödenen kredi kartları ve ay sonunu getirme telaşı…

Modern insan özgürlüğünü çoktan aylık hesap kesim tarihine teslim etmiş durumda.

Borç artık hayatımızın bir parçası değil, hayatın kendisi oldu.

Sabah işe giderken, markette alışveriş yaparken, çocuklarımızın eğitim masraflarını düşünürken ya da geceleri uyumaya çalışırken zihnimizin bir köşesinde hep aynı soru dolaşıyor:

“Bu ay nasıl yetişecek?”

Fakat bu hikâye yalnızca bizim hikâyemiz değil.

Bu, milyarlarca insanın ortak hikâyesi.

Bu, bütün bir dünyanın sessizce yaşadığı büyük bir dram.

Küresel Prangalar: Sayıların Ardındaki İnsanlar

Uluslararası raporlar önümüze trilyon dolarlık rakamlar koyuyor.

Soğuk, cansız ve duygusuz sayılar…

Oysa her rakamın arkasında uykusuz geçen geceler, ertelenen hayaller ve gelecek kaygısıyla yaşayan insanlar var.

Bugün dünya genelinde hanehalklarının omuzlarındaki borç yükü 65 trilyon doların üzerine çıkmış durumda.

Bu devasa yükün büyük bölümünü ise iki ekonomik süper güç taşıyor:

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin.

Bir zamanlar özgürlüğün ve fırsatların sembolü olarak anlatılan Amerikan Rüyası, milyonlarca insan için artık uzun vadeli bir borç sözleşmesinden ibaret.

Ev sahibi olabilmek, bir otomobil satın alabilmek ya da çocuklarını okutabilmek için insanlar yıllarını hatta ömürlerini ipotek ediyor.

Dünyanın öbür ucunda ise Çin yükseliyor.

Gökyüzünü delen gökdelenler, kilometrelerce uzanan yeni şehirler ve devasa konut projeleri…

Fakat bütün o beton kulelerin arasında başka bir gerçek daha yükseliyor: Borç!..

Her yeni bina, her yeni kredi ve her yeni konut projesi aslında geleceğe yazılmış devasa bir finansal senedin parçası gibi duruyor.

Gelişmişliğin Görünmeyen Bedeli

İşin en ironik tarafı ise şu:

Dünya ne kadar gelişmiş görünüyorsa, bireylerin sırtındaki borç yükü de çoğu zaman o kadar ağırlaşıyor.

İnsanlığın imrenerek baktığı ülkelerin büyük bölümü, bugünün refahını yarının kazançlarını harcayarak finanse ediyor.

Birleşik Krallık’tan Japonya’ya, Almanya’dan Fransa’ya kadar uzanan geniş coğrafyada milyonlarca insan daha kariyerlerinin başında onlarca yıllık mortgage sözleşmelerine imza atıyor.

Bir ev sahibi olabilmenin bedeli bazen yıllar boyunca sürecek bir ödeme planına dönüşüyor.

Refahın vitrini parlak görünse de arka tarafta uzun bir borç koridoru uzanıyor.

Finansal sistemlerin kusursuz işlediği, refah içinde sandığımız Batı toplumları, aslında gelecekte kazanacakları parayı bugünden tüketen birer “taksit kölesi”.

Türkiye: Rakamların Anlatamadığı Gerçek

Peki ya biz?

Kâğıt üzerindeki verilere bakıldığında Türkiye’nin hanehalkı borcu gelişmiş ülkelerin oldukça gerisinde görünüyor.

Ancak rakamların söylemediği başka bir gerçek var.

Batı’da insanlar çoğu zaman daha iyi bir ev, daha büyük bir yatırım ya da daha yüksek yaşam standardı için borçlanırken; Türkiye’de borç çoğu zaman yaşamı sürdürebilmenin aracı haline geliyor.

Bizde kredi kartları çoğu zaman bir tatilin ya da lüks tüketimin değil, mutfaktaki eksiği tamamlamanın yolu oluyor.

Tüketici kredileri yeni bir yatırımın değil, çocuğun okul masrafının, beklenmedik sağlık giderlerinin veya ay sonuna ulaşabilmenin çaresiz çözümüne dönüşüyor.

Borç burada geleceği büyütmenin değil, bugünü kurtarmanın adı oluyor.

Aynı Çarkın İçinde

İster New York’ta gökdelenlerin arasında mortgage ödeyen bir çalışan olun…

İster Pekin’de konut piyasasının dalgaları arasında savrulan bir aile…

İster İstanbul’da, İzmir’de  kredi kartının asgari tutarını denkleştirmeye çalışan bir baba…

Hepimiz aynı sistemin farklı yüzleriyle karşı karşıyayız.

Geleceği bugünden harcanmış, yarınları ipotek edilmiş ve sürekli dönmek zorunda olan büyük bir çarkın içindeyiz.

Belki de çağımızın en büyük çelişkisi burada yatıyor.

İnsanlık, tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar zenginleşti.

Teknoloji gelişti, üretim arttı, şehirler büyüdü.

Ama aynı zamanda tarihin hiçbir döneminde bu günkü gibi insanlar geleceğini borçla satın almak zorunda kalmadı.

Ve dünya dönmeye devam ettikçe, bankaların ekranlarında rakamlar değiştikçe, yeni doğan bebeklerin beşiklerine düşen o görünmez borç gölgesi de büyümeye devam edecek.

Çünkü artık birçok insan için hayat, doğumla başlayan ve çoğu zaman son nefese kadar süren uzun bir borç-taksit hikâyesinden ibaret.

Söz Sizde…

Borçlanmanın günümüzde bir tercih olmaktan çıkıp zorunluluğa dönüştüğünü düşünüyor musunuz?

Sizce insanlar gerçekten ihtiyaçları için mi, yoksa mevcut ekonomik düzenin dayattığı yaşam biçimini sürdürebilmek için mi borçlanıyor?

Peki sizce çocuklarımıza bırakacağımız en büyük miras ne olacak:

Daha güçlü bir gelecek mi, yoksa gelecek nesillere devredilen daha büyük borç yükleri mi?

Erhan Yurdayüksel

30 Mayıs 2026

Küresel piyasalarda artan jeopolitik riskler ve faiz belirsizliği doların güç kazanmasına neden oldu.

Kurban Bayramı tatili nedeniyle Türkiye piyasalarında işlemlerin durduğu günde dolar/TL yeni rekor seviyesini test etti.

Dolar/TL kuru, 45,9807 seviyesini görerek tarihi zirvesini yeniledi.

Kur saat 16.59 itibarıyla yatay seyirle 45,9807 seviyesinden işlem gördü.

Aynı dakikalarda Euro/TL yüzde 0,2 düşüşle 53,5000 seviyesinde bulunurken, sterlin/TL ise yüzde 0,2 gerileyerek 61,5150 seviyesinden satıldı.

DOLAR ENDEKSİ YÜKSELİŞİNİ SÜRDÜRÜYOR

Küresel piyasalarda dolar endeksi yeni işlem gününde yüzde 0,1 yükselişle 99,4 seviyesine çıktı.
Dolar/TL kuru dün dar bantta hareket ederken günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,9030 seviyesinden tamamladı.

FAİZ BELİRSİZLİĞİ DOLARI DESTEKLİYOR

ABD’nin İran’a yönelik yeni saldırılarının ardından petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş, küresel piyasalarda enflasyon endişelerini artırdı.

Artan enflasyon beklentileri, ABD Merkez Bankası’nın faiz politikası konusunda belirsizliğe neden olurken, bu durum doların küresel çapta güç kazanmasını sağladı.

Güçlenen doların ise riskli varlıklara yönelik talebi zayıflattığı değerlendiriliyor.

Brüksel Çevre Bakanı Ans Persoons Cuma günü yaptığı açıklamada, Brüksel Çevre Kurumu (Bruxelles Environnement) tarafından yürütülen bir proje kapsamında, Woluwe Nehri’nin 2028 yılında Watermael-Boitsfort’ta yüzlerce metre boyunca doğal yatağına ve gün ışığına yeniden kavuşacağını duyurdu.

Eski Royale Belge şirketi tarafından kullanılan ikonik binanın bulunduğu sitenin olağanüstü mirasını da ön plana çıkarmayı amaçlayan proje, bu akarsuyun çevresinde yeşillendirilmiş bir yürüyüş yolunun oluşturulmasını da içeriyor.

Kaynağını Soignes Ormanı’ndan (Forêt de Soignes) alan nehir, Brüksel’in birkaç belediyesinden geçerek Machelen’de Senne Nehri’ne dökülüyor.

Nehir, Brüksel’in köklü bir kentsel dönüşümden geçtiği 1960’lı yıllarda yer altına alınmıştı.

Bu proje, Brüksel Çevre Kurumu’nun Su Yönetimi Planı’nın yanı sıra Brüksel’deki akarsuları yeniden birbirine bağlamayı ve doğal işleyişlerini geri kazandırmayı amaçlayan bölgesel “Mavi Ağ” (Maillage Bleu) stratejisinin bir parçasıdır.

Somut olarak, Woluwe’ün şu anda yer altında bulunan yaklaşık 500 ila 650 metrelik bir kesiti, Souverain Bulvarı boyunca, Wiener Meydanı ile Hermann-Debroux arasında, Royale Belge sitesinin tam karşısında yeniden gün ışığına çıkarılacak.

Nehir, yapay sabitleme yapıları olmaksızın hafif kıvrımlı bir yatağa ve doğal bir eğime kavuşacak; böylece yüksek ekolojik değere sahip sucul yaşam alanlarının ve sulak alanların geri dönüşü desteklenecek.

Woluwe Nehri, Royale Belge göletlerine yeniden bağlanarak sitenin ekolojik sürekliliğini ve bu ikonik çevrenin peyzaj kalitesini güçlendirecek.

Ans Persoons’a göre proje aynı zamanda, binayı peyzaj mimarı Jean Delogne ile birlikte “doğanın kalbinde” hayal eden mimarlar René Stapels ve Pierre Dufau’nun ruhuna uygun olarak, Royale Belge binasının olağanüstü karakterini çevreleyen doğayla yeniden bütünleştirmeyi amaçlıyor.

Çalışmaların başlama tarihi ise 2027 sonbaharı olarak planlanıyor.

Yetkililer, başkentte trafiğin felç olacağı uyarısında bulunarak sürücüleri dikkatli olmaya çağırdı. İşte Brüksel trafiğini etkileyecek o büyük etkinlikler ve detayları:

Cumartesi günü, Brüksel şehir merkezinin geleneksel korteji Zinneke Parade, Rüyalar temasıyla 14. kez geri dönüyor.

Saat 15.00’ten itibaren tüm geçit grupları, rotanın farklı noktalarından aynı anda hareket ederek dairesel bir geçit töreni yapacak.

Şehir merkezinin yaya bölgesi dışındaki tüm güzergah sokakları araç trafiğine kapatılacak.

Etkinliğe arabayla gelmek isteyenler için Auguste Orts sokağında sadece yolcu indirme-bindirme alanı ayrıldı.

Toplu taşıma tarafında saat 14.30 ile 18.00 arasında 95 numaralı otobüs hattının Grand-Place yönü Trône durağı ile sınırlandırılacak ve Louise yönüne saptırılacak.

Wiener yönünde ise hat Petit Sablon ile sınırlandırılacak. 48 numaralı otobüsler ise Haute sokağındaki çalışmalar nedeniyle zaten farklı bir güzergah kullandığından bu etkinlikten etkilenmeyecek.

Pazar günü başkentin en büyük spor etkinliklerinden biri olan Brüksel 20 Km Koşusu gerçekleştirilecek.

Yarışın startı saat 10.00’da Cinquantenaire Parkı’nda verilecek. Koşunun bitişi de yine aynı parkta saat 15.00 ile 16.30 arasında olacak.

Saat 08.00’den itibaren şu ana arterler kısmen veya tamamen trafiğe kapatılacak:

Avenue de la Joyeuse Entrée, Avenue d’Auderghem, Rue Belliard, Rue de la Régence, Place Poelaert, Avenue Louise, Bois de La Cambre, Avenue Franklin Roosevelt, Chaussée de La Hulpe, Avenue Delleur, Boulevard du Souverain, Avenue de Tervueren. Rue Belliard, Avenue de Tervueren ve Avenue Louise altındaki tüm tüneller de trafiğe kapatılacak.

Yollar, koşucuların geçişine bağlı olarak 13.00 ile 16.00 arasında kademeli olarak açılacak.

09.00 ile 16.30 saatleri arasında Brüksel’den kesinlikle araba kullanılmaması tavsiye ediliyor.

Birçok tramvay ve otobüs hattı kesintiye uğrayacak olsa da STIB taraftarlar ve koşucular için 1 ve 5 numaralı metro hatları ile 7 ve 25 numaralı tramvay hatlarının seferlerini artıracak.

Çocuklara yönelik eğlenceli ve güvenli bisiklet korteji Kidical Mass de bu pazar Schaerbeek, Watermael-Boitsfort ve Auderghem belediyelerinde yollarda olacak.

Sürücülerin kortejle karşılaştıklarında sabırlı olmaları isteniyor.

Schaerbeek’te kortej saat 16.15’te Josaphat Mini Golf alanından başlayacak ve en fazla 5 kilometrelik bir rota izleyecek.

Watermael-Boitsfort ve Auderghem belediyelerindeki geçit için ise başlangıç saat 15.00’te Seny Parkı’ndan yapılacak ve yaklaşık 6 kilometrelik bir mesafe kat edilecek.

Hafta sonu boyunca Brüksel’in birçok belediyesinde dev bitpazarları kurulacak ve bu mahallelerde yerel sokaklar trafiğe kapatılacak.

Berchem-Sainte-Agathe’ta büyük bahar bitpazarı hafta sonu boyunca Dr. Leemans, Courte, de l’Eglise, Joseph Mertens, Vandendriesch, de Grand Bigard ve Prosper Préser sokaklarında kurulacak.

Ayrıca cuma gününden pazar gününe kadar sürecek olan Bahar Panayırı da trafiği olumsuz etkileyecek.

Evere belediyesinde cumartesi günü Picardie sokağı ve çevresinde bitpazarı ve mahalle şenliği düzenlenecek.

Molenbeek cumartesi günü Delaunoy mahallesinde 160 katılımcıyla, pazar günü ise 10.00 ile 17.00 saatleri arasında Picard sokağında 250 katılımcıyla iki büyük bitpazarına ev sahipliği yapacak.

Anderlecht’te cumartesi günü 09.00 ile 18.00 saatleri arasında Avenue du Soldat Britannique üzerinde 120 stant kurulacak.

Uccle’da ise pazar günü Vert-chasseur mahallesinde 250 katılımcılı büyük bir bitpazar kurulacak. Schaerbeek ve Woluwe-Saint-Pierre bölgelerinde de hafta sonu daha küçük ölçekli bitpazarları sürücüleri bekliyor olacak.

Yeni sistem sayesinde yolcular, güvenlik kontrolü sırasında artık sıvıları ve elektronik cihazları el bagajlarından çıkarmak zorunda kalmayacak.

Brüksel Havalimanı tarafından Cuma günü yapılan açıklamaya göre, 2029 yılına kadar giden yolcu bölümündeki tüm güvenlik kontrol noktaları tamamen modernize edilecek. Yolcular en son nesil vücut tarayıcılarından geçerken, kabin bagajları ise gelişmiş CT (Bilgisayarlı Tomografi) tarayıcıları ile kontrol edilecek.

Bu teknoloji sayesinde sıvı maddeler ve bilgisayar, tablet gibi elektronik cihazlar çantaların içinde kalabilecek. Mevcut Avrupa Birliği düzenlemelerine göre, bu tarayıcıların bulunduğu hatlarda sıvılar, 2 litreye kadar olan kaplarda taşınmak şartıyla miktar sınırı olmaksızın taşınabilecek.

İlk Test Önümüzdeki Ay Başlıyor
Yeni sisteme geçiş süreci adım adım şu şekilde planlandı:

Haziran 2026: İlk vücut tarayıcısının test üretimi ve denemeleri önümüzdeki ay başlayacak.

2027: Yeni teknolojiyi barındıracak geçici bir ek güvenlik kontrol platformunun kurulumuna başlanacak.

2028: İlk yeni nesil tarayıcılar resmen hizmete girecek.

2029 Yazı: Giden yolcu bölümündeki 19 hattın tamamı yeni cihazlarla donatılarak modernizasyon tamamlanacak.

Yolcular Mağdur Edilmeyecek

Havalimanı yönetimi, yenileme çalışmaları sırasında yolcu yoğunluğu yaşanmaması için stratejik bir yol izleyecek. Öncelikle inşa edilecek ek kontrol platformu devreye sokulacak, ardından mevcut güvenlik alanlarındaki eski cihazlar bölge bölge, aşamalı olarak değiştirilecek. Bu sayede çalışma süresince havalimanının güvenlik kontrol kapasitesi korunmuş olacak.

Giden yolcu bölümünün ardından, projenin bir sonraki aşamasında transfer (aktarma) yapan yolcuların geçtiği kontrol noktaları da bu yeni nesil cihazlarla yenilenecek.

Louvain Caddesi üzerinde meydana gelen yeni bir yol çökmesi, Perşembe gününden bu yana bölgedeki araç trafiğinde büyük aksamalara yol açıyor.

Evere Belediye Başkanı Alessandro Zappala yaptığı açıklamada, “Louvain Caddesi, Optimisme Caddesi (Avenue de l’Optimisme) ile Genève Sokak (Rue de Genève) arasındaki bölümüyle şu anda araç trafiğine kapatılmıştır ve bu durum birkaç gün sürecektir” ifadelerini kullandı.

Kanalizasyon Hatlarında Acil Müdahale
Çökmenin ardından Brüksel su ve kanalizasyon idaresi Vivaqua’nın, altyapı hatlarında acil bir müdahale gerçekleştirmesi gerekiyor.

Belediye Başkanı Zappala; Perşembe günü polis ekiplerinin yanı sıra Vivaqua teknik ekiplerinin de “bölgeyi güvence altına almak ve en kısa sürede müdahale edilmesini sağlamak” amacıyla hızla olay yerine sevk edildiğini belirtti.

Sürücüler İçin Alternatif Güzergahlar
Bölgede trafik akışını sağlamak adına yol tarifi tabelaları ve alternatif güzergah (yönlendirme) levhaları yerleştirildi. Yolun tam olarak ne kadar süre kapalı kalacağı ise henüz netlik kazanmadı.

Operasyon kapsamında yaklaşık 13 kilo eroin, yüksek miktarda kokain ve çok sayıda nakit para ele geçirildi.

Şüpheli Hareketler Polisin Gözünden Kaçmadı

Edinilen bilgilere göre olay, 19 Mayıs’ta uyuşturucu satış noktalarını hedef alan “Hydre” operasyonu kapsamında gerçekleşti.

Batı Garı (Gare de l’Ouest) yakınlarında devriye gezen sivil polisler, emniyette zaten kaydı bulunan şüpheli bir şahsı takibe aldı.

Şahsın başka bir kişiyle uyuşturucu ticareti gerçekleştirdiğini suçüstü tespit eden ekipler, gizli takibi sürdürdükten sonra operasyon için düğmeye bastı.

İlk şüphelinin üzerinde yapılan aramada şunlar ele geçirildi:
50 gram eroin

10 gram kokain

65 euro nakit para

Gözaltına alınan bu şüphelinin ardından polis ekipleri, uyuşturucu ağını çökertebilmek amacıyla ikinci şüpheliyi Anderlecht’teki bir binaya kadar adım adım takip etti.

Peş Peşe Baskınlar: Apartman Daireleri Uyuşturucu Deposu Çıktı

Savcılık talimatıyla belirlenen adreslere seri baskınlar düzenlendi. Yapılan aramalarda ele geçirilen suç unsurları şu şekilde:

1. ve 2. Daire Aramaları (Anderlecht)

İkinci şüphelinin girdiği ilk dairede yapılan aramada küçük banknotlar halinde 20.900 euro ele geçirildi.

Soruşturmayı derinleştiren polis, aynı binadaki başka bir dairenin de şüphelinin yine sabıkalı olan bir akrabasına ait olduğunu belirledi. Bu ikinci dairede yapılan aramada adeta bir uyuşturucu deposu ortaya çıkarıldı:

12,853 kg eroin

1,6 kg kokain

420 euro nakit para

1 adet hidrolik pres makinesi, 4 adet hassas terazi ve 2 adet cep telefonu

Ev Araması (Anderlecht)
Anderlecht’teki üçüncü bir adrese yapılan baskında ise çok sayıda lüks tüketim eşyası ve 1 adet cep telefonuna el konuldu.

Kafe Baskını (Molenbeek-Saint-Jean)

Son olarak şüphelilerden birine ait olduğu belirlenen Molenbeek’teki bir kafe/restorana (Horeca) baskın düzenlendi.

İş yerinde 1.143,50 euro nakit para ele geçirilirken, işletme hakkında adli kapatma kararı uygulandı.

Şüpheliler Tutuklandı

Emniyetteki sorguları tamamlanan zanlılar, Brüksel Kraliyet Savcılığına sevk edildi.

Çıkarıldıkları mahkemede sorgu hakimi tarafından tutuklanan şüpheliler hakkında, “bir örgüt kapsamında uyuşturucu madde bulundurmak ve satmak” suçundan resmi dava açıldı.