Corona virüs nedeniyle hepimiz yasaklı günlerde evlerimizde kalmaya devam ediyoruz. Fırsat bu fırsat doğa kendini toparlamaya başladı.

Ülkemizden ve dünyanın dört bir yanından canlıların daha özgür olduğu fotoğraflar geliyor. Hava kirliliğinin azalmasının ardından dağlar gözüküyor, balıklar kıyılarda oynuyor, caretta caretta’ların sayıları artıyor, doğadaki canlılar, kuşlar baharın tadını çıkarıyor. Fakat bu pandemi süreci ile birlikte Dünya ekonomisi zor bir süreç yaşıyor. Bu sürecin en az zararla atlatılması için Avrupa Birliği (Avrupa Yeşil Mutabakatı) başta olmak üzere gelişmiş ülkeler bir ekonomi seferberliği başlatmış durumda olduğunu belirtti.

Tümüç: “Avrupa Yeşil Mutabakatını, Birleşmiş Milletler tarafından sunulan 2030 Gündemi ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin bütünleyici bir parçası olarak değerlendirmemiz gerekmektedir.

Hem Yeşil Mutabakatın hem de BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin çizdiği yol haritası ile benimsediği hedefler en başta “evrensel bir eylem çağrısı olma, gezegenimizi koruma ve tüm insanlığın refah içinde yaşamasını sağlama çabası” olma konularında tamamen benzerdir.

Bunların yanında Birleşmiş Milletler Kalkınma Hedefleri de tıpkı Yeşil Mutabakat gibi iklim değişikliği, ekonomik eşitsizlik, sürdürülebilir tüketim ve üretim gibi konularda ilerleme kaydetmeyi amaçlamaktadır.

Bu çevreci hedefler kapsamında turizme gereken önem ve önceliği vermek, turizmin rolünün farkına varabilmek oldukça önemlidir. Çünkü turizm, dünya ekonomisini besleyen en önemli sektörlerden biridir.

Turizm, dünya genelinde gayri safi milli hasılanın çok önemli bir kısmını oluştururken; aynı
zamanda da kültürel miras ve değerler, çevre, iş gücü ve altyapı gibi çok önemli alanlarda ciddi etkiler yaratmaktadır. Bu sebeplerden dolayı, turizmde sürdürülebilirlik çalışmalarına çevresel ve ekonomik kalkınma konularında başarıya ulaşılması için öncelik verilmelidir.

2019 yılında, Covid-19 öncesi dönemde, Birleşmiş Milletler raporuna göre turizm tüm dünya genelinde GSYİH’nin yüzde 10,3’ünü oluşturmaktadır. Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi araştırmasına göre ise, turizm ve seyahat sektörü 2019 yılında yüzde 3,5 büyüme kaydetmiş; her dört iş imkanından biri bu sektör tarafından yaratılmıştır.

Turizmin ekonomik faaliyetlere etkisi ve katkısı göz önüne alındığında, turizm sektörünü sürdürülebilirlik ve çevre bilincine sahip olması, sektörü krizler karşısında daha dirençli bir konuma getirecek; küresel ekonomideki payını arttıracak ve bununla bağlantılı olarak da daha fazla
istihdam kaynağı oluşturacaktır.

‘Corona virüs doğaya iyi mi geldi?’ Gelen haberlere bakılırsa evet, sağlık olarak bizleri, ekonomik anlamda birçok sektörü olumsuz etkilese de doğaya iyi gelmiş görünüyor. Ancak sorunumuz tam olarak bu! Doğaya dört elle sarılmak için bir felaketi beklemeyelim!..” diyerek sözlerini tamamladı.

***

Uluslararası Doğa Koruma Birliği’nin kırmızı listesinde bulunan ve savunmasız bir tür olarak kabul edilen büyük tek boynuzlu gergedanların popülasyonu Nepal’de artmaya başladı. Nepal Ulusal Parklar ve Yaban Hayatı Koruma Departmanı’ndan Haribhadra Acharya’ya göre buna salgının turizmi durdurması neden oldu. Acharya, “Turistler neredeyse sıfır olduğu için hayvanların da alışkanlıkları rahatsız edilmedi” dedi.

Nesli tükenme tehlikesi altındaydı: Turizm durdu, Nepal’de gergedan popülasyonu arttı

Corona virüs pandemisi nedeniyle turizm tüm dünyada durdu. Çevrecilere göre bu bazı hayvanların habitatlarının yeniden oluşmasına neden oldu. Nepal’de, tek boynuzlu gergedanlar son yirmi yıl içerisindeki en yüksek nüfusa ulaştı.

Nepal Ulusal Parklar ve Yaban Hayatı Koruma Departmanı (DNPWC) sorumlusu Haribhadra Acharya’ya göre, Nepal’deki dört milli parkta gergedan nüfusu 2015’te 645’ken yüzden fazla artış göstererek 752’ye yükseldi.

Nepal Hükümeti tarafından 2000 yılından buna yana gergedan popülasyonları üzerinde yapılan hiçbir araştırmada 650’den fazla hayvana rastlamadı.

Acharya, gergedanların sayımının, yaşam alanını karelere bölen ekipler tarafından hesaplandığını ve daha sonra içerideki hayvanları manuel olarak saydıklarını anlattı. Bazen bölgeler arasındaki mesafeleri kapatmak için evcilleştirilmiş fillere bindiklerini belirten Acharya, bu şekilde yaptıkları sayımın üç hafta sürdüğünü söyledi.

“HAYVANLARIN ALIŞKANLIKLARI RAHATSIZ EDİLMEDİ”

Hayvanların büyük bir çoğunluğunun Chitwan Ulusal Parkı’nda yaşadığını ve bu nedenle sayımı en zor bölge olduğunu da ifade etti. 2015 yılında sayım verilerine göre, gergedanların yüzde 90’ı bu parkta yaşıyordu.

Acharya, popülasyondaki artışın habitat yönetimine yatırım, kaçak avlanmanın kontrol edilmesi ve gergedanların habitatlar arasında yer değiştirmesi gibi bir dizi değişikliğin sonucu olduğunu söyledi.

Acharya, “Chitwan Nepal’deki gergedanlar için önemli bir yaşam alanıdır, ancak alternatif bir nüfus oluşturmak için onları (diğer parklara) taşıdık ve nüfus bu parklarda ve Chitwan’da da arttı” dedi. Salgın nedeniyle hem yerli hem de yabancı turistlerin milli parklara artık gitmemesinin de önemli bir faktör olduğunu belirten Acharya, “turistler neredeyse sıfır olduğu için hayvanların da alışkanlıkları rahatsız edilmedi” değerlendirmesinde bulundu.

Büyük tek boynuzlu gergedanların popülasyonu Hindistan ve Nepal’de 2.200’den az olması nedeniyle Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) Kırmızı Listesinde savunmasız bir tür olarak listeleniyor. Tek boynuzlu gergedanların Bangladeş ve Butan’da şimdiden nesli tükenmiş durumda.

ABD Başkanı Joe Biden’ın Beyaz Saray’daki ilk icraatlarından biri, Paris İklim Anlaşması’na geri dönme sürecini başlatmak oldu. ABD bugün Birleşmiş Milletler’i bilgilendirerek resmen anlaşmaya döndü. Biden’ın selefi Donald Trump anlaşmadan çekilme kararı almıştı.

2016’da yürürlüğe giren anlaşma, iklim değişikliğiyle mücadelede yaklaşık 200 ülkeyi bir araya getirmişti.

Paris İklim Anlaşması, küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi dönemdekine kıyasla 2 derecenin altında tutulmasını, tercihen 1,5 derecenin hedeflenmesini öngörüyor.

Anlaşmayla her ülke karbon emisyonlarını azaltma hedeflerini kendisi belirliyor. Niyet edilen ulusal katkı (NDC) olarak adlandırılan bu hedeflerin, beş yılda bir gözden geçirilmesi planlanıyor.

Zengin ülkelerin, iklim değişikliğine uyum sağlayabilmeleri ve yenilenebilir enerjiye geçmeleri için yoksul ülkelere yardım etmesi öngörülüyor.

Birleşmiş Milletler uzmanları, sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlamanın, küçük ada devletlerinin sular altında kalmasını önleyebileceğini söylüyor. Uzmanlar ayrıca bunun milyonlarca insanın aşırı hava olaylarına maruz kalmasını önleyebileceğini ve Kuzey Kutbu’nda yazın buzların erimesini sınırlayacağını belirtiyor.

Paris İklim Anlaşması’yla ilgili müzakereler 2015’te başarıyla sonuçlanmıştı

ABD, neden çekildi?
Eski ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmadan çekilme niyetini 2017’de açıklamıştı.

Trump, Hindistan ve Çin gibi ülkeler fosil yakıtlar kullanırken ABD’nin karbon salımlarını sınırlamasının adil olmayacağını söylemişti.

ABD, 4 Kasım 2020’de anlaşmadan resmen çekildi.

Atmosfere en fazla sera gazı salan ülke olan ABD, anlaşmadan çekilen tek ülke oldu.

ABD anlaşmaya nasıl dönecek?
Yeni yönetim, anlaşmanın koşullarını kabul ettiğine ilişkin bir belge imzaladı.

Birleşmiş Milletler’e gönderilen belgeyle ABD, 30 gün içinde anlaşmaya yeniden dahil olmuş olacak.

Başkan Biden, seçim kampanyası döneminde iklim değişikliğiyle mücadele ve anlaşmaya dönüşün ana öncelikleri olacağını açıklamıştı.

Biden’ın iklim değişikliği konularındaki özel temsilcisi John Kerry, Twitter mesajında “Biden Amerika’nın itibarını ve kararlılığını yeniden tesis ediyor” dedi ve dünyanın küresel ısınmayla mücadele hedefini büyütmesi çağrısında bulundu.

ABD, Paris Anlaşması için neden önemli?
ABD’nin sürece dahil olması, Kasım’da Glasgow’da yapılacak iklim zirvesinin başarısı için yaşamsal önemde görülüyor.

Zirvede Paris Anlaşması’nın gelecekte nasıl uygulanacağına ilişkin kurallara son şeklinin verilmesi bekleniyor.

İklim zirvesinde ayrıca taraf ülkelerin 2015’teki karbon emisyonlarını azaltma taahhütlerini güncelleyeceği belirtiliyor.

Gözlemciler, iklim değişikliğiyle mücadele çabalarından bu kadar uzun bir süre uzak duran ABD’nin güvenilirliğini tesis etmek zorunda kalacağına dikkat çekiyor.

Bu çabalar, büyük oranda Washington’ın Trump döneminde alınan kararları tersine çevirmesine bağlı olacak.

Joe Biden, iklim krizinin çözümü için ne planlıyor?

ABD Başkanı Joe Biden’ın iklim değişikliğiyle mücadele için iddialı hedefleri var:

Bunlar arasında ABD’nin karbon salımlarını 2050’ye kadar sıfırlaması da var. Bilim insanları bunun küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılması hedefine önemli katkı sağlayacağını söylüyor.

Biden yönetimi ayrıca iklim değişikliğiyle mücadelede ABD’yi yeniden lider ülke olarak konumlandırmak istiyor.

Biden, eski dışişleri bakanlarından John Kerry’yi özel temsilci olarak atadı.

Joe Biden ayrıca Kanada’nın Alberta eyaletinden ABD’nin Nebraska eyaletine petrol taşıyacak yaklaşık 1900 kilometrelik tartışmalı Keystone XL boru hattı projesini iptal etti.

Biden’ın adımları dünyada nasıl değerlendiriliyor?

KR Vakfı Başkanı ve Avrupa Komisyonu’nun iklim değişikliğiyle mücadeleden sorumlu eski üyesi Connie Hedegaard, ABD’nin Paris Anlaşması’na geri dönüşünün iyimserliği artırdığını belirterek “Şimdi küresel iklim değişikliği gündemini yeniden başlatmak için gerçek bir fırsat var” dedi.

Marshall Adaları’nın iklim değişikliğiyle mücadele temsilcisi Tina Eonemto Stege de, anlaşmanın yeniden canlandırılması için dünyanın gözlerinin Biden yönetimine çevrildiğini söyledi.

Tege bununla birlikte şimdiye kadar sadece 45 ülkenin karbon azaltma hedeflerini BM’ye sunduğuna dikkat çekerek “Arayı kapatmaya çalışıyoruz. Derin bir çukurdayız” diye konuştu.

‘Anekder’ Anadolu Ekoloji ve Kalkınma derneği adına Av. Kıymet Can Tümüç, Belgotürk Gazetesi’ne ‘Paris İklim Anlaşması’nı anlattı:

“Paris İklim Anlaşması, iklim değişikliği problemine odaklanan, yasal olarak bağlayıcılığı olan uluslararası bir anlaşmadır. Paris’deki Birleşmiş Milletler 21. Taraflar Konferansı’nda 196 ülkenin katılımıyla 12 Aralık 2015 tarihinde kabul edilmiş ve 4 Kasım 2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Paris İklim Anlaşması’nın öncelikli hedefi, sanayi devrimi öncesi seviyeye kıyasla, küresel ısınmayı kontrol altına alarak 1,5 derece Celcius’un altında tutmaktır. Söz konusu uzun vadeli sıcaklık hedefine ulaşmak amacıyla, anlaşmaya taraf olan tüm ülkeler sera gazı emisyonlarını, iklim nötr bir dünya
yaratmak için yüzyıl ortasına kadar kontrol altına almayı hedeflemişlerdir.
Paris İklim Anlaşması, bu noktada, iklim değişikliği süreci için çok taraflı bir anlaşma
olarak bir dönüm noktası olmuştur;

Çünkü ilk defa, bağlayıcılığı olan bir anlaşma neredeyse tüm devletleri iklim değişikliği gibi küresel bir meseleye çözüm bulmak için bir araya getirdi.

Peki, Paris İklim Anlaşması nasıl bir mekanizma ile çalışmaktadır? Paris İklim Anlaşmasının uygulanması için, mümkün olan en iyi bilimsel altyapı kullanılarak, planlanan sosyal ve ekonomik transformasyonun gerçekleştirilmesi öngörülmüştür.

Taraf ülkelerin 5 yılda bir hazırlanacak iklim eylem planı ile bu sürece dahil olması beklenmiştir. Paris İklim Anlaşması’nın en önemli eylem planlarından biri ise “Ulusal Katkılar”dır.

Söz konusu Ulusal Katkılar ile ülkeler sera gazı emisyonlarını düşürmek için taahhüt ettikleri eylem planlarını açıklamakta ve artmakta olan küresel ısınma problemi için ortak bir direnç
mekanizması geliştirmeyi hedeflemektedir.

Ulusal Katkıların yanında azaltım, uyum, finansman, teknoloji geliştirme ve teknoloji transferi, kapasite geliştirme, şeffaflık ve durum değerlendirmesi konularına ilişkin uygulama şekilleri
belirlenmek üzere de bir çerçeve geliştirilmiştir.

İklim değişikliği gibi küresel bir krize, küresel bir eylem gerekmektedir. Paris İklim Anlaşması yerel idareler, sivil toplum örgütleri, özel sektör ve diğertüm ilgili aktörleri tanıdığı; yani taraf olmayan paydaşlara da önem verdiği için kapsayıcı ve bütünleştirici bir yöntem izlemektedir.
Anadolu Ekoloji ve Kalkınma Derneği olarak iklim değişikliği konusundaki hassasiyetimizi bir kez
daha belirterek, Paris İklim Anlaşması’nın önemini bizler de hatırlamak istiyoruz.” diyerek sözlerini tamamladı.