İngiltere’de gündeme oturan corona raporu! Bakanlar 1 yıl önce uyarılmış
Corona virüsüyle mücadelede zor günler geçiren İngiltere’de sular durulmuyor. Salgının başında ‘sürü bağışıklığı’ planını savunan hükümet, hastalık hızla yayılınca bu yoldan vazgeçti. Prens Charles’tan Başbakan Boris Johnson’a kadar çok sayıda göz önündeki isme de bulaşan virüsle mücadele için yeterli tıbbı ekipman bulunmadığı da tartışma konusu.

Türkiye’den İngiltere’ye yardımlar gönderilmişti.

Sağlık çalışanlarının koruyucu kıyafet ve maskelerin tükenmesi üzerine çöp poşeti ve yağmurluk giyerek çalıştığı görüntüler medyada geniş yer buldu. Türkiye’den gönderilen yardımlarla bir nebze nefes alınan ülkede yeterince önlem alınmadığı iddiaları artıyor.

BİLİM DANIŞMANI HAZIRLADI

Bu gelişmelerin ardından Guardian gazetesi konuyu alevlendirecek bir belgeye ulaştı. Hükümetin bilim danışmanlarından Sir Patrick Vallance imzalı belge ‘2019 Ulusal Güvenlik Risk Değerlendirmesi’ adını taşıyor.

Raporun genel değerlendirmesinde ‘yüksek risk’ ifadesi dikkat çekiyor.

Belgeye göre geçtiğimiz yıl bakanlara dağıtılan bu raporla ‘influenza tipi pandemi’ konusunda uyarı yapıldı.

‘BREXİT’E ODAKLANDILAR’

Ancak hükümete yakın bir kaynak gazeteye yaptığı açıklamada, “Sinir bozucu olan şu ki, olası planlar vardı. Ancak son birkaç yılda acil durum planlamaları politik meseleler ve Brexit’e odaklandı” sözleriyle raporun ne kadar ciddiye alındığını gözler önüne serdi.

Gerekli ekipmanların stoklanması ve toplumsal önlemlerin alınması çağrısı yapılan 600 sayfalık raporda şu ifadeler yer aldı:

– Pandemi üç dalga halinde yaşanabilir ve her biri 15 hafta sürebilir. Bu dalgaların zirve noktası 6 ve 7. haftalar olarak öngörülebilir.

65 BİN CAN KAYBI

– Nüfusun yüzde 50’si bir veya birkaç dalga içinde virüsten etkilenebilir. Asemptomatik hastalar nedeniyle bu sayı daha da yükselebilir.

– Salgın süreci ülke genelinde 65 bin 600 ölüme yol açabilir. (Birleşik Krallık’ta dün açıklanan son resmi rakamlara göre ölü sayısı 19 bin 506)

– Salgının Birleşik Krallık’a ekonomik maliyeti 2.3 trilyon sterlin olabilir.

– Pandemi sona erse bile sağlık sisteminin düzelmesi aylar hatta yılları bulabilir.

Açılışın ardından gösterge endeks Stoxx Europe 600, önceki kapanışa göre yüzde 1,22 azalışla 350,74 puan, Almanya’da DAX endeksi de yüzde 1,7 değer kaybıyla 11.109,77 puan oldu.

Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,68 azalışla 4.943,50 puanda, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,28 düşüşle 18.576,32 puanda, İspanya’da IBEX endeksi yüzde 1,18 gerileyerek 8.681,30 puanda ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,34 değer kaybıyla 6.912,49 puanda bulunuyor.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) dün beklentiler doğrultusunda faizlerde değişikliğe gitmemesi ve ECB Başkanı Mario Draghi’nin, Avrupa Komisyonu ile İtalya arasında bütçe konusunda bir anlaşma sağlanacağından emin olduğunu kaydetmesine karşın azalan küresel risk iştahının pay piyasalarında negatif havanın devam etmesine neden olduğunu ifade etti.

Brexit ve İtalya’da bütçe konusunun yatırımcıların gündeminde olmaya devam ettiğini bildiren analistler, bugün uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard&Poors’un İtalya değerlendirmesi, ECB’nin Profesyonel Tahminciler Anketi ve ABD’de büyüme verisinin takip edileceğini söyledi.

Bu durumda, Birleşik Krallık, WTO üyeliği için, üye ülkeler ile uzun sürecek bir müzakere sürecine girmesi gerekecek.

Birleşik Krallık halen WTO üyesi; ancak, bu üyeliğin koşulları AB üyesi olması ile ilişkilendirilmiş durumda. Brexit sonrasında Birleşik Krallık’ın bağımsız bir üye olarak ticaret koşullarının belirlenmesi gerekiyor.

Birleşik Krallık Ticaret Bakanı Liam Fox, WTO üyeliği için hızlandırılmış prosedür taleplerine bir dizi üyenin karşı çıktığına dikkat çekti.

Kapanışta, gösterge endeksi Stoxx Europe 600 yüzde 0,51 artarak 355,08 puandan kapandı.

İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 1,78 artarak 18.815,32 puana, Almanya’da DAX 30 endeksi yüzde 1,03 yükselerek 11.307,12 puana ulaştı.

İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,59’luk artışla 7.004,10 seviyesinden, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,60’lık yükselişle 5.032,30 puandan kapandı.

Euro/dolar paritesi ise (BSİ) 18:15 itibarıyla yüzde 0,15’lik düşüşle 1,1373 seviyelerinde işlem görüyor.

***

Avrupa borsaları küresel piyasalarda azalan risk iştahının etkisiyle güne düşüşle başladı.

Açılışın ardından gösterge endeks Stoxx Europe 600, önceki kapanışa göre yüzde 1,04 azalışla 349,61 puan, Almanya’da DAX endeksi de yüzde 0,92 değer kaybıyla 11.091,23 puan oldu.

Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,89 azalışla 4.928,14 puanda, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,18 düşüşle 18.442,12 puanda, İspanya’da IBEX endeksi yüzde 0,07 gerileyerek 8.671,30 puanda ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,04 değer kaybıyla 6.888,74 puanda bulunuyor.

Analistler, ABD’de beklentileri karşılamayan şirket karları ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artırımlarına ilişkin devam eden öngörülerle pay piyasalarında satış ağırlıklı bir seyrin izlendiğini belirtti.

İtalya bütçesi ve Brexit sürecine ilişkin endişelerinde küresel risk iştahı üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini söyleyen analistler, bugün Avrupa Merkez Bankası (ECB) faiz kararı ile ECB Başkanı Mario Draghi’nin açıklamalarının piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını, ECB’den de faiz artışı beklenmediğini dile getirdi.

Avrupa borsaları Suudi Arabistan’a ilişkin gelişmeler ve İtalya’nın bütçesine ilişkin endişelerle günü düşüşle tamamladı.

Gösterge endeksi Stoxx Europe 600 yüzde 1,49 azalarak günü 354,39 puandan kapattı.

Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,69 azalarak 4.967,69 puana, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 0,86 düşerek 18.802,47 puana geriledi.

Almanya’da DAX 30 endeksi yüzde 2,17 düşüşle 11.274,28 seviyesinden, İngiltere’de FTSE 100 endeksi de yüzde 1,24’lük azalışla 6.955,21 seviyesinden günü kapattı.

Euro/dolar paritesi ise (BSİ) 18:14 itibariyle yüzde 1,17’lik yükselişle 1,1483 seviyelerinde işlem görüyor.

***

Avrupa borsaları küresel piyasalarda azalan risk iştahının etkisiyle güne düşüşle başladı.

Açılışın ardından gösterge endeks Stoxx Europe 600, önceki kapanışa göre yüzde 1,07 azalışla 355,82 puan, Almanya’da DAX endeksi de yüzde 1,50 değer kaybıyla 11.354,73 puan oldu.

Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,25 azalışla 4.988,82 puanda, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,20 düşüşle 18.737,60 puanda, İspanya’da IBEX endeksi yüzde 1,08 değer kaybıyla 8.711,50 puanda ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,83 gerileyerek 6.984,10 puanda bulunuyor.

Analistler, Brexit sürecine ilişkin belirsizlikler ile İtalya’nın bütçesine ilişkin gerilimin artarak devam ettiğini belirterek, bu durumun pay piyasaları üzerinde satış baskısı oluşturduğunu kaydetti.

Bugün Euro Bölgesi tüketici güven endeksi ile ABD’de Richmond Fed imalat endeksi verilerinin takip edileceğini ifade eden analistler, oynaklığı artan parite ve tahvil faizlerinin seyrinin de piyasaların yönü üzerinde etkili olacağını söyledi.

Göstericiler, Brexit’in gerçekleşeceği Mart 2019’dan önce AB’de kalmanın da seçenekler arasında olduğu Brexit anlaşması üzerine bir referendum talep ediyorlar.

Yürüyüşün şimdiye kadar bu konudaki en fazla katılımlı gösteri olduğu belirtiliyor. Organizatörler, yürüyüşe yaklaşık 670 bin kişinin katıldığını açıkladı. Londra Polis Teşkilatı, gösterinin büyüklüğünü tahmin edemediklerini açıkladı. Londra’nın Parlamento Meydanı’na yürüyen göstericiler, AB bayrakları ve hükümet karşıtı pankartlar taşıdı. Bazı İngiliz milletvekilleri de yürüyüşe destek verdi.

Ancak Başbakan Theresa May, Brexit’in iptalini öngören bir referendum yapılmasına karşı çıkıyor.

“DAHA İNGİLİZ NE OLABİLİR?”

Yürüyüş çağrısı yapan Londra Belediye Başkanı Sadıq Han, Parlamento Meydanı’nda yaptığı konuşmada referanduma karşı çıkanları eleştirdi, “İngiliz halkının yargısına güvenmekten daha demokratik, daha İngiliz ne olabilir?” dedi.

İskoçya Özerk Yönetimi Başbakanı Nicola Sturgeon da yürüyüşe destek mesajı gönderdi ve AB’de kalınması seçeneğini içeren bir referandumu destekleyeceğini söyledi.

Birleşik Krallık’ın AB’den anlaşmasız şekilde ayrılmasının Alman şirketlerini önemli ölçüde etkilemesinden endişe duyan Alman Maliye Bakanlığı, özellikle finansal piyasalarda kaosun önüne geçmek için hazırlık yaptığını duyurdu.

Alman hükümeti, bu çerçevede sınır ötesi yapılan sigorta ve türev sözleşmelerini koruyacak iki yeni kanun üzerinde çalışma yapıyor. Hükümet, söz konusu konuda Fransa, İspanya ve İtalya’nın da içinde olduğu birlik üyesi diğer ülkelerle koordineli olarak çalışıyor.

Alman Maliye Bakanlığı ayrıca, sert bir Brexit sonrası oluşacak vergi sorunlarına ve ipotek karşılığı gayrimenkul kredisi veren bankalarına etkisine yönelik de hazırlık yapıyor.

Euro bazlı türev ürünlerin takası, en büyük Brexit belirsizliklerinden biri olarak dikkati çekerken, London Stock Exchange Group’un sahibi olduğu LCH (London Clearing House), günlük 1 trilyon eurodan fazla işlemlerin takasını gerçekleştiriyor.

Öte yandan, Almanya’nın Avrupa ile İlişkilerden Sorumlu Devlet Bakanı Michael Roth, AB’nin, Brexit sonrası geçiş döneminin uzatılmasını engellemeyeceğini ancak sürecin uzatılmasının sorunları çözmeyeceğini belirterek, Brexit görüşmelerinde İrlanda ve Kuzey İrlanda arasında sorunlu sınırla ilgili henüz makul bir çözüm olmadığını bildirdi.

Avrupalı liderler, 17-18 Ekim’de Brüksel’de Brexit’i görüşmüştü. Birleşik Krallık ve AB arasındaki Brexit müzakerelerinde en fazla tartışılan başlıklar arasında, Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti arasındaki sınır sorunu bulunuyor.

Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılmasının ardından AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti ile Birleşik Krallık’ın parçası olan Kuzey İrlanda arasındaki sınır üzerinden yapılacak ticaret ile ilgili görüş ayrılıkları henüz giderilemedi.

AB; Brexit müzakereleri çerçevesinde Kuzey İrlanda’nın, Gümrük Birliği içerisinde kalmasını ve ürünlerde AB mevzuatlarının geçerli olmasını talep ediyor.

Kuzey İrlanda ve İrlanda arasında bir iç sınır uygulanmasının kabul edilmeyeceğini belirten AB yetkilileri, Kuzey İrlanda’nın tarım, çevre, gümrük, rekabet ve elektrik piyasaları gibi konularda AB kurallarına uymaya devam etmesi gerektiğini ve yasal uzlaşmazlıkların Avrupa Adalet Divanı’nın görev alanına girmesini savunuyor.

Birleşik Krallık, Kuzey İrlanda konusunda aldığı tutumla AB’nin Birleşik Krallık’ın toprak bütünlüğünden vazgeçmesini beklediğini öne sürüyor.

Brüksel, Birleşik Krallık’ın AB’den çıkışına onay verirken, Birleşik Krallık’ın bir parçası olan Kuzey İrlanda’yı Gümrük Birliği dahil AB mevzuatına tabi tutmak istemesi ise tartışmanın ana nedenini oluşturuyor.

ZAMAN DARALIYOR

Almanya Başbakanı Angela Merkel, dün AB Liderler Zirvesi öncesi gazetecilere yaptığı açıklamada, Birleşik Krallık ile AB arasında hala Brexit anlaşması sağlanabileceğini, ümitlerin tükenmediğini ancak ülkesinin anlaşmasız Brexit’e yönelik hazırlıklar yaptığını söyledi.

Merkel, “Birleşik Krallık ile ilişkilerimizi korumak istiyoruz. Brexit anlaşması tamamlansaydı bu bizi mutlu edecekti ancak anlaşmanın yüzde 90’ı hazır. Şimdi ise sorunlara çözüm üretilmesi gerekiyor. Her iki taraf için bu en doğru çözüm.” ifadelerini kullanmıştı.

Görüşmelerde Birleşik Krallık ile yapılacak çıkış anlaşmasında özellikle Kuzey İrlanda ile İrlanda arasındaki sorunla ilgili çözüm bulunamadığını ifade eden Merkel, “Zaman daralıyor, bunu biliyoruz. Yine de hala çözüm bulunamadı.” şeklinde konuşmuştu.

ALMAN ŞİRKETLERİNİ ETKİLEYECEK

AB’nin en büyük ekonomik gücü Almanya, Birleşik Krallık’ın herhangi bir anlaşmaya varmadan AB’den ayrılmasının Alman şirketlerinin operasyonlarında ciddi bozulmaya yol açabileceği endişesi taşıyor.

Birleşik Krallık, Haziran 2016’da yapılan referandumla yüzde 48’e karşı yüzde 52 oyla AB’den ayrılma kararı almış, 29 Mart 2017’de de Lizbon Anlaşması’nın 50. maddesini işleterek ayrılık sürecini resmen başlatmıştı.

13-14 Aralık’ta yapılacak AB Liderler Zirvesi’nde ise Birleşik Krallık ile AB’nin Brexit anlaşmasına imza atması bekleniyor. İmzalanacak anlaşmanın, ocak ayında Birleşik Krallık parlamentosunun onayına sunulması ve ardından da 27 AB üyesi ülkenin en az 20’sinin onayını alması gerekiyor.

Sürecin beklendiği gibi ilerlemesi halinde Birleşik Krallık, 29 Mart 2019’da yerel saatle 23.00’de AB’den resmen ayrılmış olacak. Birleşik Krallık ile AB arasında 21 ay sürecek bir “geçiş dönemi” başlayacak. Bu dönemde Birleşik Krallık’ın Gümrük Birliği ve Tek Pazar üyeliği ile serbest dolaşım gibi AB üyeliğine özgü ayrıcalıkları devam edecek ancak birlik içindeki oy hakkı yitirilmiş olacak.

Brexit’i takip eden geçiş döneminin 31 Aralık 2020’de sona ermesi öngörülüyor. Birleşik Krallık’ın amacı, bu tarihten önce AB ile bir serbest ticaret anlaşmasına imza atabilmek olarak gösteriliyor.