Bu çatışmaların küresel enerji piyasasında yarattığı en belirgin etki, petrol fiyatlarının hızla yükselmesi oldu. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin neredeyse durması, küresel petrol arzında önemli kesintilere yol açtı. Bunun sonucunda enerji fiyatlarındaki artış, hem doğrudan maliyetleri yükseltti hem de şirketlerin artan maliyetleri ürün fiyatlarına yansıtmasına neden oldu. Ancak sadece bu değil, belirsizlik nedeniyle tüketicilerin ve şirketlerin enflasyona dair beklentileri de bozuldu. Bu durum, küresel ekonomik istikrarı tehdit ederken, enflasyon baskılarının daha da güçlenmesine yol açıyor.

Bölgesel gerilimin küresel piyasalar üzerindeki etkileri, özellikle risk primlerinin artmasına yol açtı. Körfez ülkelerindeki borsalarda, farklı büyüklüklerdeki dalgalanmalar gözlemlendi. Örneğin, BAE borsasında yüzde 14,7’lik bir düşüş yaşanırken, Umman borsası yüzde 5 oranında artış gösterdi. Tüm bu gelişmeler, bölgeye olan güvenin sarsılmasına neden oldu ve yatırımcılar, belirsizlik nedeniyle daha temkinli hareket etmeye başladı.

Bununla birlikte, enerji krizinin maliyeti her geçen gün büyüyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Körfez ülkelerinin petrol ve doğal gaz ihracatında ciddi bir azalmaya yol açtı. Bu kesintinin boyutları, modern tarihteki en büyük petrol arz kesintilerinden biri olarak değerlendiriliyor. Birçok ülke, bu durumdan dolayı ciddi gelir kayıpları yaşarken, bu kayıpların uzun vadede daha da büyümesi bekleniyor. Enerji ve petrokimya gelirleri dışında, sadece petrol gelirindeki kayıp iki haftalık süreçte 25 milyar doları geçti. Eğer bu durum sürerse, bölgenin ekonomik yapısının daha da zarar görmesi kaçınılmaz olacak.

Orta Doğu’daki gerilim, turizm ve havacılık sektöründe de büyük aksamalara yol açtı. Hava sahalarının kapanması ve güvenlik endişelerinin artması, küresel havacılık sektöründe büyük bir kriz yaratmış durumda. 2020 pandemisi sonrası yaşanan en büyük uçuş aksaklıkları, savaşın patlak vermesiyle başladı. Binlerce uçuş iptal edilirken, bazı havayolu şirketleri Orta Doğu seferlerini tamamen askıya aldı. Bu durum, bölgedeki turizm sektörünü doğrudan etkileyerek, kayıplara neden oldu. Eğer bu aksaklıklar uzun süre devam ederse, sektörün toparlanması zor olacak gibi görünüyor.

Dubai, son yıllarda sadece turizm değil, gayrimenkul sektöründe de ciddi bir büyüme gösterdi. Türk yatırımcıların ilgisiyle dikkat çeken şehir, kriz öncesinde büyük bir cazibe merkeziydi. Ancak, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından, Dubai’deki konut satışları ciddi şekilde düştü. Son üç hafta içinde konut satışları yüzde 25 oranında azaldı. Bu, bölgedeki güvenlik endişelerinin ve ekonomik belirsizliklerin, yatırımcıları nasıl etkilediğinin bir göstergesi.

Körfez ülkelerindeki bu ekonomik belirsizlik, küresel ekonomiye de etkilerini yansıtmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı’ndaki kapanma, Asya’daki ülkeler için de ciddi riskler taşıyor. Bunun yanı sıra, Körfez ülkelerinin ekonomik büyümeleri, büyük ölçüde yabancı sermayeye ve iş gücüne dayalı olduğu için bu belirsizlik ortamı, bu ülkelerdeki uluslararası yatırımların azalmasına yol açabilir. Özellikle BAE gibi uluslararası sermayeye dayalı büyüme politikası izleyen ülkeler, bu belirsizliklerden olumsuz etkilenebilir.

Birçok yatırımcı, güvenli limanları ve uzun vadeli stratejik yatırımları tercih ederken, Körfez ülkelerindeki belirsizlik, uluslararası yatırımların bölgeden uzaklaşmasına neden olabilir. Sigorta fonları, emeklilik fonları ve devlet varlık fonları gibi uzun vadeli yatırımlar, daha güvenli ve öngörülebilir pazarlara kayabilir. Bu durum, bölgedeki ekonomik büyüme modelinin gelecekte nasıl şekilleneceğini etkileyebilir. Uluslararası sermaye akışındaki azalma, Körfez ülkelerinin uzun vadeli ekonomik hedeflerini tehlikeye atabilir.

Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliğinden (OİB) yapılan açıklamaya göre, otomotiv ihracatı rakamları açıklandı. Buna göre otomotiv ihracatı kasımda geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,3 artışla 3 milyar 241 milyon dolar oldu.

Aylık bazda ülke ihracatında ilk sırada yer alan otomotiv endüstrisinin ocak-kasım toplam dış satımı ise yüzde 6 artışla 33 milyar 732 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Kasımda, sektörün alt ürün gruplarından tedarik endüstrisi ihracatı 1 milyar 326 milyon dolar, binek otomobil dış satımı 1 milyar 139 milyon dolar, eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar ihracatı 394 milyon dolar, otobüs-minibüs-midibüs ihracatı 236 milyon dolar, çekiciler ihracatı ise 90 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

EN FAZLA İHRACAT ALMANYA’YA OLDU
Tedarik endüstrisinde en fazla ihracat Almanya’ya yapılırken, Fransa’ya yüzde 16, Romanya’ya yüzde 65, ABD’ye yüzde 17, İspanya’ya yüzde 34 ihracat artışı yaşandı.

Kasımda Fransa, yüzde 33 artış ve 393 milyon dolar ihracatla, en fazla dış satım kaydedilen ülke olarak öne çıktı. Almanya’ya 393 milyon dolar ve İtalya’ya 360 milyon dolar ihracat yapıldı.

Ülke grubunda yüzde 72,4 payla ilk sırada yer alan Avrupa Birliği’ne dış satım, geçen yılın kasım ayına göre yüzde 9 artışla 2 milyar 333 milyon dolar olarak kaydedildi.

BIST 100 endeksi, en düşük 114.432,10, en yüksek 117.391,24 puanı gördükten sonra haftayı önceki hafta kapanışına göre yüzde 0,94 artarak 115.748,47 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı’da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 1,58 kazanımla 392,00 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,56 artışla 2.603,00 liraya çıktı. Geçen hafta 626,00 lira olan çeyrek altının satış fiyatı ise 635,00 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,15 değer kazanarak 6,8660 liraya yükseldi, avro da yüzde 0,51 artışla 7,7200 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,46, bireysel emeklilik fonları yüzde 0,64 değer kazandı. Kategorilerine göre bakıldığında ise yatırım fonları içinde en çok kazandıran yüzde 2,62 ile hisse senedi fonları oldu.

Duayen Ekonomist Erhan Yurdayüksel yaptığı açıklamada; Pandemi başlamadan önce de Türkiye yüksek enflasyon, artan dış borç, kredi büyümesi ve cari açık ile mücadele ediyordu.

TL’nin düşüşüyle mücadele etmek için Merkez Bankası ve kamu bankaları döviz satışını sürdürüyor.

Dolar/TL kurunun 7 seviyesinin üzerine çıkmaması için bir süredir kamu bankalarının döviz sattığı gözleniyordu.

Türk Lirası’nı korumak için Merkez Bankası ve kamu bankalarının piyasaya geçen yıldan beri toplam 100 milyar dolar sürdüğünü, bu yüzden kamu bankalarının açık pozisyonunun öz kaynaklarına oranının, yasalarda belirlenen sınırı aştığı belirtilmişti.

Merkez Bankası Başkanı değişik zamanlarda yeterli döviz rezervine sahip olduklarını açıklamaktadır.

Buna rağmen Merkez Bankası dolar/TL hareketliliğinde bu politikanın işlemediğinin farkında.

Uzun zamandır sürdürülen yöntem yeni bir strateji mi!?

Kuru ucuz bir seviyeye düşürmeye çalışmanın farklı bir yöntemi mi?!.

Dolar/TL kuru 7 Mayıs’ta 7,26’yı aşarak rekor kırmıştı.

Ay sonu (Temmuz sonu) bu rekor, Euro/TL kuru 8,..TL’nin üzerinde tekrar edebilir,
24 ayar külçe altının gram satış fiyatı ise 400,00 TL’nin (400-450) üzerinde işlem görebilir.

Geçici çözümlerle ekonomik istikrarsızlığa dur demek mümkün mü?

Sermaye kontrolü gibi çözümlerin düşünülmediğini yetkililer her fırsatta dile getiriyor.

Serbest piyasa kuralları içinde alınması gereken bir dizi önlem ülke ekonomisine büyük katkı sağlayacaktır.

Türkiye ekonomisinin yakın gelecekte olası kötü senaryoları yaşamaması için yetkililer, kısa zamanda ekonomideki kötü gidişatı durduracak kalıcı çözümler bulmak zorundadır.

Özellikle ana ihracat pazarı Avrupa’da talebin giderek zayıflaması, Türkiye’de milyonlarca kişinin istihdam edildiği ihracatçı şirketleri zorluyor. Nisan ayında yüzde 41 düşen ihracat, mayıs ayında da yüzde 40,9 geriledi. Binlerce Türk şirketi, ihracatta yeniden canlanma için Avrupa Birliği (AB) ülkelerine gözlerini dikmiş durumda. İhracatçılar ve ekonomistlere göre başta Almanya olmak üzere, AB ekonomileri iyileşmeden Türkiye’nin ihracat gelirlerini artırması mümkün gözükmüyor.

AB’ye ihracat sert düştü

Ticaret Bakanlığı’nın mayıs ayı verilerine göre, ihracat geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 40,88 oranında gerileyerek 9 milyar 964 milyon dolar oldu. Böylelikle nisan ayından sonra mayıs ayında da ihracatta sert düşüş kaydedildi. Yılbaşından bu yana ihracattaki gerileme oranı ise yüzde 20 oldu. İhracattaki düşüş, en çok Avrupa Birliği ülkelerinde kendini gösterdi. Türkiye’nin 1 numaralı ihracat pazarı olan Avrupa’ya yapılan satışlardaki kayıp bazı ülkelerde yüzde 60’ı aştı. AB’ye ihracatta en büyük kayıp yüzde 65 ile İspanya’da yaşanırken, İspanya’yı yüzde 56 kayıpla İtalya, yüzde 45 kayıpla Fransa izledi. Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülke olan Almanya’da ise ihracat düşüşü yüzde 41,8 olarak gerçekleşti. Mayıs ayı ihracatı ile birlikte, Türkiye’nin en büyük pazarı olan Avrupa Birliği’nin ihracattaki payı son 2 ayda yüzde 50’den yüzde 45,4 seviyesine gerilemiş oldu.

En büyük kayıp otomotiv sektöründe

İhracatı en çok gerileyen sektörler arasında otomotiv, makine ve hazır giyim gibi Türkiye için stratejik önemde olan sektörler yer alıyor. Mayıs’ta otomotiv ihracatında yüzde 56 düşüş yaşanırken, hazır giyimde yüzde 48, makine ihracatında ise yüzde 45 düşüş oldu. Türkiye’de salgın sonrası dönemde ihracatı en çok düşen sektörün otomotiv sektörü olduğunu dile getiren Otomotiv İhracatçıları Birliği (OİB) Başkanı Baran Çelik, bunda sektör ihracatının yüzde 75’inin salgının şiddetli yaşandığı Avrupa ülkelerine gerçekleşmesinin etkisi olduğunu söylüyor.

“Toparlanma zaman alacak”

Mart ayının ikinci yarısından nisan sonuna kadar sektörün üretime ara vermek zorunda kaldığını ifade eden Çelik, “Mayıs ayında otomotiv firmalarımız üretime tekrar başladılar. Haziran ile birlikte biraz daha iyi rakamlar görebiliriz. Ancak sektörün tam kapasite üretime başlaması eylül ayını bulacaktır” diyor. Çelik’e göre işlerin düzelmesinde belirleyici olacak faktörün Avrupa Birliği ülkelerinde ikinci bir salgın dalgası yaşanıp yaşanmaması olduğunu söylüyor. Nisan ayında AB pazarının neredeyse tamamen durduğuna işaret eden Çelik, “İspanya, İtalya ve Birleşik Krallık’ta yüzde 97’ye varan oranlarda daralma yaşandı. Fransa pazarı da yüzde 90 daraldı. Mayıs ve Haziran ayları bir miktar daha iyi olacaktır ancak toparlanma zaman alacak” diye konuşuyor.

“Küçülme eylüle kadar sürecek”

Türkiye’de milyonlarca çalışanı istihdam eden hazır giyim sektörü de Nisan’da yüzde 61, Mayıs’ta ise yüzde 48,2 ihracat kaybı yaşadı. İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) Başkanı Mustafa Gültepe, sektör olarak ihracatlarının yüzde 70’e yakınını AB ülkelerine yaptıklarını kaydediyor. Son dönemde toparlanma sinyallerinin arttığını, buna karşın Eylül ayına kadar küçülmenin devam edeceğini belirten Gültepe, şunları söylüyor: “Salgın nedeniyle başta AB olmak üzere küresel ekonomilerin bu yıl ciddi oranlarda küçüleceği öngörülüyor. Ekonomilerin küçülmesi ve milyonlarca insanın işsiz kalması tüm dünyada talep daralmasını da beraberinde getirecek. Bu nedenle ihracatımızın bu yıl geçen yıla göre yüzde 20 – 25 daralacağını tahmin ediyoruz.”

“Almanya ile işbirliğini artıracağız”

İhracattaki kötü tabloya rağmen Türkiye’de şirketler, özellikle AB içinde en fazla ihracat yaptıkları Alman ekonomisindeki hızlı iyileşmeden umutlu. Sektör temsilcilerine göre, yakın gelecekte Türkiye ile Almanya arasındaki ticaret artacak. Türkiye’nin en büyük ihracat kalemlerinden birini temsil eden Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) Başkanı Kutlu Karavelioğlu, küresel ölçekte makine üretimi konusunda Çin ve Almanya’nın salgın sonrası dönemi şimdiden planlamaya başladığını söylüyor. Bu süreçte İtalya, İspanya ve Fransa gibi AB’nin önemli makine üreticilerinin salgından ağır yara aldığına dikkat çeken Karavelioğlu, “Biz diğer rakiplerimizle yarışta öne geçmek için bilhassa bu ülke pazarlarını nakış gibi işlemek istiyoruz, Avrupa pazarının lokomotifi Almanya ile endüstriyel işbirliklerimizi daha da güçlendirmek için yoğun bir çalışma yürütüyoruz” şeklinde konuşuyor.

Bakan Pekcan: En kötü geride kaldı

Hükümet, ihracattaki kan kaybının Haziran ayı ile birlikte hızla düzeleceği görüşünde. Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, ihracat rakamlarına ilişkin yaptığı açıklamada, ihracatın yıllık bazda düşmesine rağmen Nisan’a göre yüzde 10,84 arttığına dikkat çekti. Pekcan, ihracatta en kötünün geride kaldığını, toparlanmanın başladığını söyledi. Ancak ihracattaki toparlanma, başta Almanya olmak üzere Avrupa Birliği ekonomilerindeki iyileşmeye bağlı olacak.

“AB, dış ticarette belirleyici olmayı sürdürecek”

İstanbul Kültür Üniversitesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sinan Alçın, siyasi ilişkiler gerilimli olsa da, hem en büyük ihracat pazarı olan AB, hem de en fazla ihracat yapılan ülke olarak Almanya’nın Türkiye’nin dış ticaretinde belirleyici olmaya devam ettiğini söylüyor. Salgın sonrası yeni dönemde AB ülkeleri içerisinde bir normalleşme çabası olduğunu dile getiren Prof. Alçın, “Bu normalleşme adımları, Türkiye’nin hem ihracatına hem de ithalatına olumlu yansıyacaktır” diyor. AB ülkelerinin salgın sonrasında Çin’e daha az bağımlı olacak yeni bir tedarik zinciri kurmaya hazırlandığını vurgulayan Alçın, “Türkiye’nin bu yeni ticaret sisteminde nasıl bir rol alacağı önümüzdeki aylarda biraz daha netleşecek” diye konuşuyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Bölge Müdürlüğü Direktörü Dr. Hans Kluge, video konferans aracılığıyla düzenlenen basın toplantısında, yeni tip koronavirüs salgınında Avrupa’daki duruma ilişkin bilgi verdi.

Kluge son 14 gün içinde Avrupa bölgesindeki kümülatif vaka sayısının yüzde 15 arttığına dikkat çekti. Kluge dünya genelindeki koronavirüs vakaların yüzde 38’inin, ölümlerin ise yüzde 50’sinin Avrupa’da kaydedildiğini belirtti.

DSÖ Avrupa Bölge Müdürlüğü Direktörü Kluge, Avrupa bölgesinde son 14 gün içinde kümülatif vaka sayısında en fazla artış yaşanan ülkelerin Rusya, İngiltere, Türkiye, Belarus ve İtalya olduğuna dikkat çekti. Kluge, Avrupa’daki ölümlerin yüzde 72’sinin İspanya, İtalya, İngiltere ve Fransa’da kaydedildiğini söyledi.

DSÖ Direktörü, Avrupa bölgesinde toplam 900 milyon nüfusun bulunduğu 53 ülkede 2 milyonun üzerinde koronavirüs vakası tespit edildiğini ve 175 binden fazla kişinin de COVID-19 nedeniyle yaşamını yitirdiğini dile getirdi. Kluge, Mart ayından bu yana Avrupa’nın 24 ülkesinde 159 bin fazla ölüm vakası kaydedildiğini belirterek, bu ölümlerin yılın bu döneminde beklenen normal ölüm sayısını çok aştığını kaydetti.

Kluge, bölgede koronavirüs kaynaklı ölümlerin yüzde 94’ünün 60 yaş üzerinde görüldüğünü, hayatını kaybeden bu kişilerin yüzde 97’sinde başka sağlık sorunlarının bulunduğunu söyledi. Bu sağlık sorunları arasında kalp ve damarla ilgili olanların başı çektiğini belirten Kluge, ölenlerin yüzde 59’unun erkek olduğunu aktardı.

“İnsansız ekonomi yoktur”

Sosyal kısıtlamaların gevşetilmesi ve ekonomilerin tekrar canlandırılması ile ilgili olarak acele edilmemesi gerektiğini belirten Kluge, ekonomiyi korumanın en iyi yolunun insanları korumak olduğunu vurguladı. “İnsansız ekonomi yoktur. COVID-19’un yayılması kontrol altına alınmadan ekonomik toparlanma olamaz” diyen Kluge mesajlarını şu şekilde sıraladı: “Virüsün kontrol altına alınması ve ekonomik toparlanma el ele ilerleyecektir. COVID-19 herkesi etkiliyor, ancak bazılarını daha fazla etkiliyor. Kimseyi geride bırakamayız. Daha eşit ve kapsayıcı farklı ve daha iyi bir ekonomi inşa edebiliriz.”

Herkes güvende olana kadar kimsenin güvende olmadığını belirten Kluge, küresel kriz sırasında sağlık sektörüne yapılan kamu harcamalarında kesintiye gidilmesi gibi geçmişte yapılan hataların tekrar edilmesinden DSÖ’nün endişe duyduğunu aktardı. Kluge sağlık sektörü ve sosyal korumaya yatırım yapılmasının önemine dikkat çekti.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Alanya’da yerel bir TV kanalının konuğu oldu. Corona virüsü salgını nedeniyle büyük darbe alan turizmin sadece Antalya ve Alanya için değil Türkiye için önemli olduğunu belirten Çavuşoğlu, şunları söyledi:

TÜRKİYE’YE GELMEK İSTİYORLAR
* Bu seneyi az hasarla geçeceğiz. Ondan sonra hedeflerimize emin adımlarla ilerleyeceğiz. Biz biliyoruz ki Alman, Rus dostlarımız Türkiye’ye gelmek istiyor. Pandemi konusunda da diğer alternatif ülkelerdeki seviyeyi vaka ve diğer rakamlarla, sağlık kapasiteleriyle bizi kıyasladıkları zaman Türkiye ön plana çıkıyor. Bu nedenle gelmek istiyorlar. Gelmek istiyorlarsa da birlikte çalışmamız lazım.

HER ÜLKE KENDİ KARARINI VERECEK
* O insanların Türkiye’ye gelip tatil yapmasını birlikte sağlamamız lazım. Her ülke pandemiyle ilgili aldığı tedbirler çerçevesinde dış hat uçuşlarına karar verecektir. Ama biz özellikle tarifeli uçuşlar başlamasa bile charter uçuşlarla o ülkelerden Türkiye’ye gelmek isteyen turistlerin güvenli bir şekilde tatilini yaptırıp tekrar evlerine göndermek istiyoruz.

İKNA ETMEYE ÇALIŞIYORUZ
* Bu konuda da yaptığımızı ve yapacağımız çalışmalarla o ülkelerin yetkililerini ikna etmeye çalışıyoruz. O ülkelerde heyetleri Türkiye’ye davet etmeye başladık. Tur şirketleri, operatörler ve rehberler dahil hava alanından otele kadar aldığımız tedbirleri görmeleri için davet ettik. Resmi yazılar bakanımız tarafından gönderiliyor.

TEŞVİKLERİ GERÇEK GÖRMÜYORUM
* Özellikle pandeminin ekonomiyi etkilediği dönemde iç turizmi teşvik etmek isteyebilir. Ancak ben bu teşvikleri gerçekçi görmüyorum. Sonuçta o ülkelerden ülkemize gelmek isteyen dostlarımız olduğunu biliyoruz.

Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı kararlarına göre, finansman bonosundan alınan yüzde 10 düzeyindeki vergi yüzde 15’e çıkarılarak, mevduatın vergisi ile eşitlendi.

Döviz ve altın alım satımında uygulanan Banka Sigorta ve Muamele Vergisi de (BSMV) “binde 2″den “yüzde 1.0” düzeyine yükseltildi.

Covid-19 salgınının ekonomik etkilerini en aza indirme amacıyla, kaynak sağlamak üzere yapılan düzenlemeler bugünden itibaren geçerli olacak.

KURUMSAL YATIRIMCILAR İÇİN YÜZDE SIFIR OLARAK KALACAK
Yeni düzenlemeler ile, finansman bonolarında son dönemde bankaların kısa vadeli finansman bonolarını gittikçe artan bir şekilde mevduata alternatif bir finansman kaynağı olarak kullanması, vergi kaybına neden olduğu gerekçesiyle, bireysel yatırımcıların kısa vadeli mevduattan ve finansman bonolarından elde ettiği faize uygulanan stopaj oranı eşitlenmiş oldu.

Kurumsal yatırımcılar için ise finansman bonolarında stopaj oranı yüzde sıfır olarak uygulanmaya devam edecek.

Banka Sigorta Muamele Vergisi’nde ise, altın ve döviz almak isteyenlere, banka, yetkili müessese (döviz büfeleri) ve diğer finansal kuruluşlar tarafından satılan dolar, euro vb yabancı paralar ile yine bankalarda açılan altın mevduat/yatırım hesapları için fiziki olmayan altın satış tutarı üzerinden kambiyo işlem vergisi alınıyor.

Buna karşılık, şu kambiyo işlemlerde ise BSMV sıfır oranında uygulanıyor:

– Bankalar ile yetkili müesseselerin kendi aralarında veya birbirlerine yaptıkları kambiyo satışları.

– Hazine ve Maliye Bakanlığına yapılan kambiyo satışları.

– Döviz kredisinin ödenmesine yönelik olarak, döviz kredisi kullanılan ya da kullanımına aracılık eden banka tarafından kredi borçlusuna yapılan kambiyo satışları.

– Sanayi sicil belgesini haiz işletmelere yapılan kambiyo satışları.

– İhracatçı Birliklerine üye olan ihracatçılara yapılan kambiyo satışları.

Geçtiğimiz yılın en çok ziyaretçi çeken ülkelerinin sıraladığı listenin ilk 10’unda Türkiye de yer almıştı.

1- FRANSA
90.2 milyon turist

2- İSPANYA
83.8 milyon turist

3- ABD
78.7 milyon turist

4- ÇİN
67.5 milyon turist

5- İTALYA
64.6 milyon turist

6- TÜRKİYE
52.5 milyon turist

7- MEKSİKA
44.9 milyon turist

8- TAYLAND
39.7 milyon turist

9- ALMANYA
39.4 milyon turist

10- İNGİLTERE
36.9 milyon turist

Koronavirüs salgınının tüm dünyayı etkisi altına aldığı şu günlerde karantina ve seyahat yasakları nedeniyle dünya ekonomisinin yüzde 10’unu bulan ve yaklaşık 9 trilyon dolar işlem hacmi olan turizm sektörü zor günler geçiriyor.

Dünyanın en çok turist çeken ülkeleri olan Fransa, İspanya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Çin, İtalya ve Türkiye’de otellerin doluluk oranları rekor seviyede düşerken, ekonomisi büyük ölçüde turizme dayalı Tayland, Filipinler, Endonezya ve Macao gibi Uzak Doğu ülkeleri turizm açısından en kötü sezon başlangıcını yaptı.

Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi verilerine göre, dünyanın en büyük 20 ekonomisinde turizmin ulusal ekonomilere en fazla katkısı olan ülkeler Tayland (yüzde 22), Filipinler (yüzde 21), Meksika (yüzde 16.1), İspanya (yüzde 14.9) ve İtalya (yüzde 13) koronavirüs krizinden en çok etkilenen devletler oldu.
Turizmin ülke ekonomisine katkısının yüzde 11.6 olduğu Türkiye ise, salgın sebebiyle etkilenen 6. ülke konumunda.

Avrupa’nın en çok turist çeken 4. ülkesi olan Türkiye’de otellerin normaldeki doluluk oranları yüzde 70 ile 100 arasında seyrederken, Covid-19 salgını sonrası bu oran nisan ayı sonu itibariyle yüzde 10-20’lere kadar geriledi.

Avrupa Birliği ülkeleri, Koronavirüs (Covid-19) nedeniyle kapalı olan sınırları açıyor.

İlk olarak sadece AB üyesi ülkeler arasındaki sınırlar açılacak.

İzlanda, İsviçre, Norveç ve Liechtenstein de buna dahil olabilecek.

Türkiye ve AB dışındaki ülke vatandaşlarına kısıtlamaların 15 Haziran’a kadar uzatılması istenmişti. Ancak AB üyesi ülkelerde oturma ve çalışma izni olanlar, sorunsuz AB’ye gidebilecek.

Avrupa Komisyonu’nun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Paolo Gentiloni, “Bu yaz güvenlik önlemleri ve kısıtlamalar eşlik etse bile kesinlikle turizm sezonumuz olacak” açıklamasında bulundu.

İtalya, İspanya, Almanya ve Fransa’nın ortak çalışma grubu, karşılıklı karantinaya gerek kalmayacak şekilde turizmi yeniden başlatmak için kolları sıvadı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2019 yılına ilişkin turizm istatistiklerine göre.

2019 yılı Turizm geliri 34 milyar 520 milyon 332 bin dolara çıktı.

Söz konusu gelirin yüzde 83,3’ü yabancı ziyaretçilerden,

yüzde 16,7’si yurt dışında ikamet eden vatandaşlardan elde edildi.

‘Türkiye 52,5 milyon ziyaretçi ağırladı’

Türkiye 2019 Turizm gelirlerinin büyük bir kısmını başta Avrupalı ve Rus turistler olmak üzere yabancı ziyaretçilerden elde etti.

Koronavirüs (Covid-19) nedeniyle yurt dışından gelecek olan ziyaretçiler sınırların açılmasıyla birlikte sağlıklı, hijyenik, sosyal mesafeye uygun ortamlarda tatillerini geçirmek isteyecektirler.

AB ülkeleri, vatandaşlarını tatil için başta ‘takip sistemi’ olmak şartıyla bir dizi önlem almaları konusunda uyarmaktadır ve bu önlemleri tatil yöreleri için şart koşmaktadır.

Türkiye, bu duruma karşı ‘Avrupa Birliği’nden beklediği ziyaretçiler için bir eylem planı hazırlamalıdır. Bu eylem planı tamamen AB’nin Koronavirüs (Covid-19) tedbirleri taleplerine uygun olmalıdır.

Türkiye, AB’nin talepleri doğrultusunda alınan Koronavirüs (Covid-19) önlemlerini zaman geçirmeden kulis çalışmaları ile ilgili makamlara duyurmalıdır.

‘Avrupa Birliği’, kendi vatandaşlarının tatil ihtiyacları için sınırlarını açarken, AB adayı ülkesi olan Türkiye’nin Turizm beklentilerini göz ardı etmemesi gerekmektedir.

Bu yaz ‘koronavirüs’ kabusu ile birlikte sıcak gececek.

Lütfen yetkililerin bildirdiği kurallara uyalım.

Koronavirüs (Covid-19) salgını süresince ülkemizde, dünyanın dört bir yanında hastalıkla mücadele cephesinin en ön safında yer alan doktorlarımıza tüm sağlık çalışanlarımıza ve bu mücadelede emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Sağ olsunlar, Var olsunlar…

17.05.2020
Erhan Yurdayüksel

Başkan Simonetta Sommaruga, hükümetin Mayıs ayının ortalarına kadar turizm endüstrisi ile koordine edilen seçenekleri inceleyeceğini söyledi.

Başkan: “Bir dizi seçenek var. Halkın İsviçre’de tatile gidebileceklerini bilmesi çok önemli” dedi.

Başkan Simonetta Sommaruga ile birlikte Ekonomi Bakanı Guy Parmelin ve İçişleri Bakanı Alain Berset de koronavirüs krizi toplantısına katıldı.

Tüm katılımcılar yaz sezonunun turizm için önemli olduğunu ve Covid-19 salgınının tekrar yayılmasını önlemek için hükümetin sağlık güvenliği kurallarına uygun çözümlerin bulunması gerektiğine karar verdiler.

Devlet Ekonomik Sekreterliği üst düzey yetkilisi Erik Jakob:
“Turizm sadece İsviçre için önemli bir ekonomik faktör değil, aynı zamanda duygusal bir bileşeni de var. İnsanlar gelecek tatillerini dört gözle beklemek istiyorlar.
Turizm endüstrisinin Temmuz veya Ağustos aylarında normale dönmeyi beklenemeyeceği , uluslararası turistlerin uzun süre İsviçre’den uzak durma ihtimalleri olduğunu” söyledi.

Yetkililere göre, hükümet ve turizm temsilcileri arasındaki görüşmelerin Mayıs ayı sonuna kadar yapılması bekleniyor.

Turizm sektörü 180.000’den fazla kişiyi istihdam etmekte ve GSYİH’nın yaklaşık yüzde 3’ünü oluşturmaktadır.
Hükümet, karantinanın sona ermesini hızlandırmak için iş dünyasından ve sağcı ve merkez sağ siyasi partilerden artan baskı ile karşı karşıya.

İlk adımda bahçe bakım merkezleri, çiçekçiler, kuaförler, diş hekimleri ve fizyoterapistlerin bugün (Pazartesi günü) yeniden açılmasına izin verildi.

Enfeksiyonların sayısı düşmeye devam ettiği sürece, 11 Mayıs için belirlenen ikinci aşamada, ilköğretim okulları ve tüm dükkanlar yeniden açılacak .

Ekonominin; turizm, spor ve eğlence gibi diğer sektörleri hala işlerini nasıl ve ne zaman başlatabilecekleri belirsizliğini koruyor.

Altı haftadan daha uzun bir süre önce hükümet, İsviçre’de beşten fazla kişinin kamusal ve özel toplantılarını yasakladı.

Termal enerji dönüşümleri ve biyokütle yosunları bunlardan sadece bazılarıdır.

Güneş ışığının yüzde 70’i ve dünya rüzgâr potansiyelinin yüzde doksanı denizlerle ilişkili olmaktadır.

UNEP tarafından hazırlanan raporda ; denizlerin hizla yenilenerek gelişen enerji kaynağı olduğuna dikkat çekilmektedir.

Bu kaynaklar arasında en çok dikkat çekenler ise giderek sayıları artan denizüstü rüzgâr türbinleridir.

Son yıllarda deniz üstünde teknolojiye yönelik yatırımlar hızla artmaktadır.

Bu yatırımların karadaki rüzgâr alanlarıyla kıyaslandığında, daha verimli oldukları kaydedilmektedir.

Karadaki rüzgâr alanlarına enerji panelleri kurulurken kuşlara, denizlerde ise kaplumbağalara ve balinaların göç yollarını bozmamaya, deniz yatağını tahrip etmemeye özen gösterildiği sürece bu tur yatırımların çevreye onemli ölçüde zararı dokunmadığı belirtilmektedir.

Okyanusların sağladığı enerji kaynakları, fosil yakıtlarla kıyaslandığında maliyet açısından fazla yük gibi kabul edilse de ve yosuna dayalı biyoyakıtların gelecekteki durumu belirsizliğini sürdürse de, günümüzde çevre kirliliği maliyet fayda ikilemi içinde her geçen gün daha daha artmakta.

Mavi karbon, denizlerin gelgit bölgelerindeki tuzlu bataklıklarda veya
Mangrov ormanları gibi kıyı ekosistemlerinde depolanan karbonu temsil ediyor.

Bu ekosistemler atmosferdeki karbondioksiti tutup biriktirme görevini üstleniyor.

Biyo-çeşitliliğe destek olan mavi karbon, besin zincirinin ve su kalitesinin korunmasında da önemli rol oynamakta.

Dolayısıyla mavi karbon, kıyı ve deniz turizminin sürdürülebilirliği açısından da son derece önemli.

Denizlerin doğal yapısını bozmadan çevreye duyarlı yatırımlar yapılsa da,
sualtının gizemli dünyasını ne kadar etkileyecektir onu şu an bilemeyiz.

Ama farkındalık yaratan yeni ekonomi modellerine de kayıtsız kalmamalıyız.

Günümüzde ‘Mavi Ekonomi’ gelişmiş ülkelerde geleceğin önemli yatırımlarına yön vermekte.

Henüz gelişmekte olan ülkeler arasinda bulunan ve üç tarafı denizlerle çevrili olan güzel ülkemiz de mavi dalga projesine kayıtsız kalmamalıdır.

23.10.2019
Erhan Yurdayüksel