Edirne’den çıktıktan sonra Tekirdağ’a doğru yol almaya başladık. Bu güzergâhta çeşitli yerlerde Dolmenlerin bulunduğunu okumuştum. Ama görebilmek için anayoldan ayrılıp köylere girmek gerekiyor.

Dolmenler Taş Çağı mezarları. Genel olarak iki tane yan bir tane bunların üzerine konmuş üç kayadan oluşuyor. Oda gibi. Toprak üzerinde ya da altında kalanları var. Dünyanın çeşitli yerlerinde bu mezarlara rastlamak mümkün. Mezarların içine ölülerin çeşitli değerli eşyaları konulurmuş. Bu nedenle de mezarlar yıllar boyunca insanlar tarafından yağmalanmış. Tabii mezarların yapılabilmesi için büyük taş blokların bulunması gerekirmiş. Türkiye’de bazı yerlerde Dolmenlere rastlansa da en çok Tekirdağ bölgesinde, Lalapaşa civarında görülüyorlar. Yörede bunlara Kapalıkaya deniliyor. Mezarlar insanlığın gelişimini öğrenebilmek için iyi bir kaynak oluşturmuş. Yörede yüzün üzerinde Dolmen varmış. Biz de bir köye girip sorduk. Köylülerden biri buralarda böyle bir yerin bulunduğunu ama inip yürümemiz gerektiğini söyleyerek bize eşlik etti. Dağda patika bir yoldan Dolmene vardık. Tabii bakımsız, kendi haline terk edilmiş.

Aynı şekilde Dikey olarak dikilmiş kaya parçaları da böyle mezarları simgeliyor ve Menhir adıyla anılıyor. Bu kaya parçaları çok yüksek oldukları için halk arasında bir korku yaratıyormuş. Tarlaların arasında mezarlar kendi kaderlerine terk edilmiş. Üst kısımları parçalanmış. Yolda sıkça Ayçiçeği tarlalarını görüyoruz.
Tekirdağ Ereğlisi, Yeni çiftlik sahil kesiminde bir akrabamızın evinde konaklayacağız. Bu kıyıda çoğunlukla İstanbullu ve Tekirdağlıların yazlıkları bulunuyor. Kıyıda birçok martı tarlalara konmuş birlikte havalanıp denize gidiyorlar sonra tekrar geri dönüyorlar. Çok ilginç bir görüntü.

Deniz güzel ama kıyıda fazlasıyla yosun var bu da yüzmeyi zorlaştırıyor. Tekne ile kıyıyı boydan boya geziyoruz. Güzel yerler. Yeşil mavi ile birleşiyor.
Buraya yakın olan“Şato Nuzun Bağları”nı görmeye gidiyoruz. Sahipleri 2005 yılında Çeşmeli Köyünde büyük bir arazi alarak şarap üretimi için bağlarını kurmuşlar. Şimdi oldukça verim alıyorlarmış. Organik tarım sertifikaları var. Telefon edip randevu alarak gittik. Şarap mahzenini gezdik, bilgi aldık. Çok güzel bir yer.

Ertesi gün Eceabat, Seddülbahir‘den arabalı vapur ile Çanakkale‘ye geçtik. Çanakkale Boğazının en dar yerinde Anadolu yakasında Çimenlik Kalesi (Kilitbahir Kalesi) gözüküyor. Bu kale 1462 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından İstanbul’un savunması amacıyla yaptırılmış. Kale çeşitli zamanlarda kullanılmış. Şimdi restore edilmiş. Diğer Osmanlı kalelerinden farklı bir görünüme sahip. Silindirik bir yapısı var. Üç yapraklı yonca planıyla inşa edilmiş.

Eceabat’tan ayrılırken Kilitbahir Köyü sırtlarında “Dur Yolcu”yazısı ve bir asker figürü göze çarpıyor. Yarım asırdan fazladır bu yazı Çanakkale’nin sembolü olmuş. Böylece Çanakkale Boğazının en dar bölgesinden karşıya geçmenin keyfini yaşıyoruz.

Çanakkale’ye varınca arabayı park etmek için bir yer arıyoruz. Pek kolay değil. Çok kalabalık, yer bulmak zor.Ana caddede epey ilerledikten sonra meşhur “Aynalı Çarşı” yakınlarında bir yer buluyoruz. Yürüyerek tarihi yere ulaşıyoruz. Bu arada ara sokaklardaki yapıları da fotoğraflamayı ihmal etmiyoruz.

Aynalı Çarşı (Halyo Çarşısı) 1890’da şehrin Musevi cemaatinin ileri gelenlerinden EliyauHallio tarafından yaptırılmış. Kapalı Çarşı. Aslında çok fazla bir özelliği yok. Anlatılanlara göre Evliya Çelebi Seyahatnamesinde buradan bahsetmiş. Bu nedenle tarihinin daha eski olduğu düşünülüyor. İçinde eskiden atlar için koşum ve süs eşyası satan dükkânlar bulunurmuş. “Ayna” adı verilen at gözlüklerinin burada satılmasından dolayı çarşıya ”Aynalı Çarşı”denilmiş. Çanakkale Savaşlarında çarşı önemli bir rol oynamış. Türküsünü de unutmamak gerek. Şimdi Çanakkale’ye ait turistik eşyalar satılıyor. Çıktıktan sonra İzmir’e gitmek üzere yola çıkıyoruz. Uzun bir yol. Güzel bir gezi. Güzel yurdumun tarih kokan başka bir köşesi.

Köprüden geçince, tarihin en eski geleneksel spor etkinliklerinden biri olan, kendine has ritüelleri ile ön plana çıkan, “Kırkpınar Yağlı Güreşleri Festivali’nin yapıldığı alana gidiyoruz. Pehlivanların vücutlarına yağ sürerek güreştikleri bir spor. Kırkpınar Yağlı Güreşlerinin başlayış hikâyesi şöyle;1357 yılında Osmanlı hükümdarı Orhan Gazi, Rumeli’yi ele geçirmek üzere bir sefer düzenlemiş. Sefere katılan oğlu Süleyman Paşa, akıncılarıyla mola verdiği yerde, 40 yiğit arasında güreş müsabakası yapmış.

Saatlerce süren güreşlerde yiğitler arasında adlarının Selim ve Ali olduğu söylenen iki kardeş bir türlü birbirlerini yenememişler. Daha sonra Edirne civarında bu iki kardeş yeniden güreşe tutuşmuş. Bir gün bir gece boyunca güreş yapan pehlivanların en sonunda solukları kesilmiş ve her ikisi de ölmüş. Arkadaşları onları buradaki bir incir ağacının dibine gömmüşler Yıllar sonra aynı yere geldiklerinde mezarları bulunduğu yerde gür bir pınarın aktığını görmüşler. O zamandan sonra yörenin adı “Kırkpınar” olarak anılmış.
1361 yılında Osmanlı hükümdarı I.Murat Edirne’nin fethini gerçekleştirmiş. Aynı yılın yazında hükümdarın emri ile kırk yiğit akıncıları anısına bir güreş turnuvası düzenlenmiş. Bu turnuva “Kırkpınar Güreşleri” adıyla tarihe geçmiş. Her sene Haziran sonu ile Temmuz ayı başında bu güreşlerin düzenlenmesi geleneksel hale gelmiş. Pehlivanların üç gün boyunca er meydanında mücadele etmesi sonucunda her boyun 1,2. ve 3.’ leri belirleniyormuş. En önemlisi başpehlivanın seçilmesiymiş. 2016 yılında 665.si düzenlenen “Kırkpınar Yağlı Güreşleri Şenlikleri” her yıl büyük bir coşkuyla kutlanıyor.

Sarayiçi Er Meydanında düzenli olarak yapılan şenlikler kentin yaşamında büyük rol oynuyor. Güzel ve tarihi bir gelenek. Kırkpınar Yağlı Güreşleri Festivali 2010 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesine alınmış. XIV. yüzyılda Rumeli’de başlayarak günümüze kadar gelen Dünyanın en eski güreş festivali. İzlemek isterdim ama belli zamanlarda yapılıyor. Ayrıca Kırkpınar’ın Davet Simgesi olan Kırmızı Dipli Mum, ünlü güreşçiler Kurtdereli, Kel Aliço ve Koca Yusuf’un Heykelleri hemen alanın önünde yer almış.
En güzel eseri en sona bırakıp gezinin keyfini çıkaralım diye düşündük. Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi. Cami 2011 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası listesine alınmış. Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın oğlu Sultan II. Selim zamanında 1569-1575 yılları arasında Mimar Koca Sinan tarafından yapılmış. 98 yaşında ölen ünlü usta uzun yaşamı boyunca birçok eser yapmış ancak bunların içinde üç büyük camiyle adını ölümsüzleştirmiş. Öldürülen şehzadeler adına yaptırılan İstanbul’daki Şehzade Camii, Süleymaniye Camii ve Selimiye Camii. Mimar Sinan’ın hayali İstanbul’daki Ayasofya’nın kubbesinden daha büyük bir kubbe yapabilmekmiş. Bu üç camii de onu geçebilmek adına yapmış. Kendisi Şehzade Camii için “”Çıraklık eserim”, Süleymaniye Camii için “Kalfalık eserim” ve Selimiye Camii için “Ustalık eserim” dermiş. Osmanlı dini mimarisinde hedeflenen cemaatin tek bir kubbe altında toplanabilmesiymiş. Sinan’ın bu konuda en başarılı olduğu camii Selimiye olmuş. Zira büyük bir kubbeyi yarım kubbelerle desteklemiş.

Anlatılanlara göre caminin yapılması planlanan arazi bir hanıma aitmiş. Padişaha rağmen hanım o araziyi satmak istememiş. Bin bir zorlukla ikna edilmiş. Kubbenin tam altında bulunan Müezzinler Mahfilini yapan usta mermer sütunlardan birinin üzerine ters bir lale çizerek bu konuyu anlatmak istemiş. Camii gezen herkes bu laleyi görmek istiyor. Hakikaten çok muhteşem, çok zarif bir yapı.

Bahçeye çıktıktan sonra tarihi Arasta ‘ya girdik. Arasta aynı işi yapan tüccarların dükkânların bulunduğu çarşı anlamına gelirmiş. Bugün ise Edirne’ye ait birçok hediyelik eşya ve çeşitli ürünler satıldığı Kapalı Çarşı.
Caminin çevre düzenlemesi yapılıyor. Hemen önünde Mimar Koca Sinan’ın Heykeli yer almış. Mimar Koca Sinan (1490-1588).
Biraz Arastayı gezdikten sonra hemen çıkışta “Küçük Ev ve Işıklar Lokantası’na oturuyoruz. Salaş bir yer ama bu kadar lezzetli ciğer tava yememiştik. Tadı damağımızda kaldı. Artık bu güzel şehirden ayrılma vakti.

Duvarlarda kazı ekibinin fotoğrafları asılı. Pansiyondaki her odanın kapısında Antik devrin bir kahramanın resmi göze çarpıyor. Oda anahtarlarına resimlerdeki kişilerin adları yazılmış. Otelin her noktasında Troya’ya ait bir yazı ya da resim görmek mümkün.

Homeros’un İlyada Destanına konu olan Troya Savaşının yapıldığı yer olarak bilinen Troya Antik Kenti 1998’de UNESCO Dünya Miras Listesine girmiş.
Alman tüccar ve amatör bir arkeolog olan HeinrichSchliemann, 1873 yılında burada kazı yaparak, Priamos hazineleri adını verdiği birçok değerli parça bulmuş ve yurt dışına kaçırmış.Schliemann Yunanlı karısı ile Hisarlıkta’ki bu tepeye gelerek kazı için Osmanlı Devletinden izin almış.Oldukça ilginç bir hayatı olan bu kişi, tam bir arkeolog olmadığı için ören yerine oldukça fazla zarar vererek adeta burayı talan etmiş.
Yaklaşık yirmi yıl önce Alman televizyonundan gelen bir ekip Schliemann’ın hayatı hakkında bir belgesel hazırlamış. Kazı ekipleri için yapılan tahta kulübeyi de Schliemann’ın evi olarak tanıtmışlar. Kulübe halen duruyor.

Daha sonraki yıllarda Antik Kentteki kazı çalışmalarını sürdüren Alman Arkeolog ManfredKorfmann, buranın Unesco Dünya Mirasları listesine alınmasında büyük bir rol oynamış ve yöre halkı tarafından çok sevilmiş.Otelde Hector’un ayak izinden tutun, Truva’yı simgeleyen her şey turistik amaçla kullanılmış.
Truva Antik Kentini birçok kez gezdiğimiz için yolumuza devam ediyoruz.Geze geze Edirne’ye gitmeyi hedefliyoruz. Çanakkale’de attığınız her adım bir tarihi olayın geçtiği yer. Ezine’ye doğru giderken Güzelyalı sapağını geçince “Turgut Reis Tabyası” tabelasını takip ediyoruz. Ormanın içinde ilerliyor ve bir tepeye varıyoruz. Çok iyi olmayan bir yol. Tepede muazzam bir top ile karşılaşıyoruz. Benim merak ettiğim bu kadar ağır bir top buraya nasıl çıkartılmış.

Çanakkale Savaşları sırasında müttefik güçlere karşı uzun atışlarda kullanılan top Turgut Reis Zırhlısından sökülmüş ve 2’nci Dünya Savaşı öncesi boğaz savunmasını güçlendirmek için Güzelyalı sırtlarına yerleştirilmiş. Çanakkale’de, bazı kaynaklara göre bulunan tabya sayısı 19.Tepedeki muhteşem manzaraya hayran kalmamak mümkün değil.

Çanakkale Boğazının Asya tarafında yer alan Lapseki’den(Lampsakos) Gelibolu’ya geçmek için feribota bindik. İskelede Pegasus Heykeli yükseliyor. Yarım saatte Gelibolu’ya vardık. Boğazın Avrupa kıyısındaki en geniş sahile sahip olan Gelibolu balıkçılık alanında fazlasıyla gelişmiş.

Gelibolu İlkokula başladığım ilçe. Babamın görevi nedeniyle geldiğimiz Gelibolu eğitim hayatımın başlangıcı oldu. Bende ayrı bir yeri var. Tarihinin Truva kenti kadar eski olduğu söyleniyor.
Çanakkale’nin bir ilçesi olan Gelibolu şirin bir yerleşim. Derli toplu güzel bir ilçe. Ufak bir çarşı, güzel parklar ve hoş manzarasıyla sizi etkiliyor.

Çarşıda biraz dolaştıktan sonra karnımızı doyurmak amacıyla Gelibolu Osmanlı Mutfağına oturuyoruz. 1961 yılında kurulmuş bir aile restoranı. Yemekleri çok güzel. Gelibolu’nun bir başka ünü de yatırlarından geliyor.
İlçeden çıktıktan sonra, Bolayır’da Gazi Süleyman Paşa ve “Vatan Şairi” olarak anılan, yazar, gazeteci, devlet adamı, Namık Kemal’in kabirlerinin bulunduğu tepeye geliyoruz.Namık Kemal,edebiyatta özellikle “İntibah” adlı romanı ve “Vatan Yahut Silistre” isimli tiyatro oyunu ile tanınıyor.Kendisi buraya gömülmeyi vasiyet etmiş. Namık Kemal’in Kıbrıs, Magosa’da bir zamanlar sürgün yattığı yeri gezmiştim.

Osmanlı Devletinin Rumeli’ye, Avrupa’ya geçişinin öncüsü olan Gazi Süleyman Paşa, Osmanlı Padişahı Orhan Gazi’nin büyük oğluymuş. Tepedeki muhteşem manzara karşısında, büyüleniyorsunuz. Ulu ağaçlarıyla güzel ve insanın içini rahatlatan bir yer.

Yolumuz Uzunköprü ilçesine doğru. İlçe adını “Ergene” nehri üzerinden geçen “Uzunköprü “den almış. Köprünün Dünyanın en uzun taş köprüsü olduğu söyleniyor. Osmanlı döneminde 1426-1443 yıllarında Padişah II. Murat tarafından yaptırılmış.1.392m uzunluğundaki dar köprüde 174 kemer bulunuyor. Üzerine beton dökülmüş arabalar geçiyor. Tarihi eser nasıl harap edilebilir diye sorarsanız örneği burada.

En sonunda Edirne’ye varıp, Öğretmen Evini aramaya başladık. Ara sokaklardan çıkarak ulaştık ama orada oturanlar Öğretmen Evinin kapandığını söylediler. İnşaatı uygun değilmiş. Benim anlamadığım bu yapılara en başta izin verirken akıllar nerelerdeymiş. Uzun zamandır açık olan yer iki üç gün önce kapanmış. Oradan bize bir otel ismi verdiler. “Uygun Apart Otel “Bir aile işletmesi. Bize güzel bir kahvaltı hazırladılar. Çok yardım sever aydın insanlar. Memnun kaldık. Eski İstanbul caddesinde. Otele yerleştikten sonra çarşıya doğru yürüdük. Edirne ili uzun yıllar Osmanlıya askeri başkentlik yapmış. Birçok tarihi eser barındırıyor. Tahmis Meydanında süpürge yapan bir usta heykeli dikkat çekiyor. Edirne üzerinde küçük, yuvarlak aynalar bulunan çalı süpürgeleriyle ünlü. Bu süpürgelerin anlatılan birçok öyküsü var. Bunlardan bir tanesi şöyle; Eskiden gelinler üzerine ayna koydukları süpürgeler sayesinde kayınvalidelerinin gelip gelmediğini kontrol ederlermiş. Süpürge yapanlar tüm güçlerini kullanabilsinler diye kendilerini halat ya da zincirle bir yere bağlayıp sabitlerlermiş.

Sokaklardaki harap bir halde bulunan, ahşap tarihi evler modern binaların arasına sıkışmış, restore edilmeyi bekliyor. Rüstem Paşa Kervansarayı1554 yılında Osmanlı padişahı Kanuni’nin damadı ve Sadrazamı Rüstem Paşa tarafından Mimar Sinan’a yaptırılmış. İki Kapılı Han caddesinde, Bedesten ile Eski Camii arasında bulunuyor. Yapının bir cephesi eğri inşa edilmiş. Yapı 1980 yılında “Ağa Han Mimarlık ” ödülüne layık görülmüş. Gerçekten mükemmel.

Merkezde bulunan Ulu Caminin inşaatını 1403 yılında Osmanlı Sultanı Süleymanbaşlatmış ama yapı ancak 1414 yılında bitirilebilmiş. Gerçekten güzel bir camii. Üç Şerefeli Camii 1443-1447 yılları arsında Osmanlı Sultanı II. Murat tarafından yaptırılmış.Edirne’de tüm tarihi yapıları merkezde gezebiliyorsunuz.Yavaş yavaş karanlık çöküyor.Pehlivanlar Heykeli, Uğur Mumcu Parkı derken hava siyaha bürünüyor.
Ali Paşa Çarşısı çıkışında bulunan “Üç Lale Heykeli. “Saraçlar Caddesindeki süs Havuzu ve Heykelleri dikkat çekiyor.

Burası araç trafiğine kapalı bir cadde.Sağlı sollu dükkânlar, restoranlar sıralanmış. Her yerde tavuk döner satılması ilginç.Birkaç iyi restoran var. Edirne’nin meşhur ciğer tavasını yapan yerler. Bizim yemek için oturduğumuz restoran çok kötüydü.Midemiz bozuldu. Daha sonra bir kahve içip otele döndük.
Gecesi bir başka güzel Edirne’nin. Tarihi eserler ışıklarla aydınlatılmış, mücevher gibi parlıyorlar. Büyülü bir atmosfer.

Akşam rahat bir uykudan sonra ertesi sabah Karaağaç mahallesine gidiyoruz. Girişte Tunca Nehri üzerinde 1608 yılında yapılmış Tunca Köprüsü bizi karşılıyor. On bir ayak üzerinde duran bir taş köprü. Edirne’de taş köprüler oldukça fazla. Diğerleri gibi bu köprünün de restorasyonu başarısız.

Karaağaç, Yunanistan sınır kapısına dört kilometre mesafede. “Pazarkule Sınır Kapısı”. Orman ve nehirlerle çevrili bir bölge. Burası serinliği nedeniyle Edirne’nin sayfiye yeri olmuş. Restoranlar, pansiyonlar, mesire yerleri nehir kenarına sıralanmış. Eskiden bir Rum köyü olan Karaağaç çok güzel bir yer. 1920-1923 yıllarında Yunan işgali altında kalmış. Daha sonra imzalanan Lozan Antlaşmasıyla savaş tazminatı olarak Türkiye’ye verilmiş. 1972 yılına kadar tren istasyonu olarak kullanılan bina Trakya Üniversitesine devredilmiş.
Bugün Güzel Sanatlar Fakültesi olarak hizmet veriyor. Bahçesi ve diğer yapılar o kadar güzel ki sanatçılar için büyük fırsat. Bahçenin içinde Lozan Anıtı Meydanı ve Müzesi bulunuyor.

Sağlı sollu geniş caddenin iki tarafında yer alan şirin kafelerden birine oturuyoruz. Çok güzel bir cadde. Yeşillikler içinde. Huzur dolu.
Çok keyifli bir yer. Ayrılmak zor oldu. Ama gideceğimiz yeri düşününce heyecanlanıyoruz. Görmeyi çok istediğim bir yere doğru yola çıktık. Şehir merkezine 3 km uzaklıkta, Sultan II. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi. Osmanlı Sultanı Fatih Sultan Mehmet’in oğlu Sultan II. Beyazıt’ın 1484-1488 yılları arasında yaptırdığı yüze yakın kubbeyle örtülü Külliye muhteşem. Burası Darüşşifa ve Tıp Medresesi olarak yapılmış. Külliyenin içindeki diğer binalar ise bu hizmetleri sosyal ve dini açıdan desteklemek için inşa edilmiş.
2004 yılında Avrupa Konseyi tarafından verilen “Avrupa Müze Ödülü ”nüalmış. Gerçekten de hak etmiş.Mutlaka görülmesi, gezilmesi gereken bir müze. II. Bayezid bu külliyeyi Edirne’ye bir hastane kazandırmak amacıyla yaptırmış. Külliyenin merkezinde Darüşşifa var.

Tıp Medresesi, Cami, imaret, Hamam, değirmen, sude posu, okul gibi üniteler barındırıyor. Bahçesi harika. Çok büyük. Gezmek için zaman ayırmak gerekir.
Çamaşırhane, mutfağa alınan malzeme listesi, yeni doğmuş çocuğun başında biriken suyun alınması ameliyatı gösteren resim, çok ilginç.
Tek kelime ile mükemmel bir yer. Yaklaşık iki saat gezdik ama daha da gezebilirdim. Yapılan ameliyatları gösteren resimler, açıklamalar, müzikle tedavi yapılması, hekimlerin yetiştirildiği derslikler. Yeşillikler içinde bir avlu.