Belçika Anayasa Mahkemesi, yayın devinin yerel yapımlara yatırım yapma zorunluluğuna karşı açtığı davayı reddetti. Bu karar, streaming platformları için dünya çapında bir emsal teşkil edebilir.
Belçika Fransız Toplumu (Valonya-Brüksel Federasyonu), küresel yayın devi Netflix’e karşı elde ettiği zaferle Hollywood’un gündemine oturdu. ABD’nin önde gelen eğlence haber sitesi Variety, Belçika Anayasa Mahkemesi’nin bu kararını “tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi.
Yerel Yapımlara Yatırım Zorunluluğu
Anayasa Mahkemesi, Netflix’in Avrupa Birliği kuralları gereği yerel yapımları finanse etme zorunluluğuna karşı yaptığı itirazı reddetti. 2023 yılında alınan karara göre; Netflix ve Disney+ gibi platformlar, Belçika’nın Fransızca konuşulan bölgesindeki yerel içeriklere yaptıkları yatırımı 2027 yılına kadar cirolarının %2,2’sinden %9,5’ine çıkarmak zorunda kalacak.
Netflix: “Oran Orantısız ve Ayrımcı”
Avrupa Birliği yasaları, yabancı yayın servislerinin gelirlerinin bir kısmını yerel yapımlara yatırmasını öngörüyor; ancak bu oranın miktarını belirleme yetkisini üye devletlere bırakıyor.
Netflix, Belçika’nın Fransızca konuşulan bölgesinin ve yerel yaratıcı sektörün pazar payının küçük olduğunu savunarak, %9,5’lik bu artışı “orantısız ve ayrımcı” olarak nitelendirdi. Ancak mahkeme, bu oranın diğer AB ülkelerinden yüksek olsa bile “orantısız olmadığına” hükmetti.
Diğer Platformlar da Mercek Altında
Benzer bir uygulama Belçika’nın Flaman bölgesinde de yürürlükte. Yayın servisleri, gelirlerinin bir kısmını Flaman Audiovisual Fonu’na (VAF) aktarmak veya yerel bir diziye yatırım yapmakla yükümlü. Geçen yıldan itibaren bu zorunluluk Google/YouTube, Meta ve TikTok için de genişletildi. Bu şirketlerin Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvurular ise henüz sonuçlanmadı.
Süreç Avrupa Adalet Divanı’na Taşınıyor
Anayasa Mahkemesi, kararın geçerliliğini onaylasa da uygulamanın bazı teknik ayrıntıları (yatırım türleri gibi) hakkında görüş almak üzere dosyayı Avrupa Adalet Divanı’na (ECJ) gönderdi.
Netflix Sözcüsü’nün Açıklaması:
“Belçika Anayasa Mahkemesi’nin Valonya yatırım yükümlülüğüne ilişkin itirazımız hakkındaki kararını ve konunun Avrupa Adalet Divanı’na sevk edilmesini not ettik. Bu konuyu daha detaylı incelemek için en uygun merciinin Avrupa Adalet Divanı olduğu konusunda hemfikiriz.”
Henüz nihai bir hüküm verilmemiş olsa da, bu gelişme Netflix için şimdiden büyük bir mağlubiyet olarak değerlendiriliyor.