Macaristan’da Orban’ın 16 yıllık otoriter iktidarını deviren Magyar, rejimle zenginleşen oligarkların servetlerini yurtdışına kaçırmaya çalıştığını söyledi. Macar gazeteci ise, milletvekilliğinden istifa eden Orban’ın “ABD’ye kaçmayı planladığını” öne sürdü.
Macaristan’da 16 yıllık otoriter rejimi devrilen Viktor Orban ve yolsuzluk düzeninde servet edinen oligarklarının ülkeden kaçacağı iddia edildi.
Macaristan’da 12 Nisan’daki genel seçimlerdeki yenilgisinin ardından Başbakan Orban, Macar Yurttaş Birliği (Fidesz) partisinin genel başkanlığından ve 36 yıldır sürdürdüğü milletvekilliğinden ayrıldı.
VEKİLLİKTEN İSTİFA ETTİ
Parlamento grubunu yeniden yapılandıracaklarını bildiren Orban, 27 Nisan’da oluşturulacak grubun liderliğini Gergely Gulyas’ın yürüteceğini kaydetti. Gelecek hafta bir toplantı düzenleyeceklerini bildiren Orban, partinin yeni liderinin seçileceği kongreyi ise Haziran’a ertelediklerini aktardı. Orban, “Parti yönetimi, Fidesz Genel Başkanlığı görevime devam etmemi öneriyor ve eğer kongre bana güvenini gösterirse, bu göreve hazırım” dedi.
Macaristan’da 12 Nisan’da yapılan genel seçimi, Peter Magyar liderliğindeki Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) büyük farkla kazandı. Tisza, 199 milletvekilli parlamentoda 141 sandalye kazanarak anayasa değişikliği yapabilecek çoğunluğa ulaştı. Orban’ın Fidesz ise 52 sandalyede kaldı.
SERVETLERİ ÇIKARIYORLAR
Mayıs ayının başlarında başbakanlık koltuğuna oturması beklenen Magyar, Orban hakkında çarpıcı iddialar ortaya attı. Magyar, “Orban’a yakın oligarkların on milyarlarca forint (10 milyar forint = 27 milyon avro) parayı ABD, Birleşik Arap Emirlikleri, Uruguay ve diğer ülkelere kaçırdığını” söyledi. Macaristan Ulusal Vergi ve Gümrük Dairesi’nin (NAV) “bankalardan gelen bildirimler üzerine çok sayıda yüksek değerli para transferini askıya aldığını” belirten Magyar, kuruma “çalınan paraları dondurma” çağrısı yaptı.
OLİGARKLAR KAÇIYOR
Güvenlik kurumlarına ve başsavcılığa “Macar halkına trilyonlarca forint zarar veren kişilerin kaçmasını engellemek için tutuklamaya” çağıran Magyar, “birçok oligark ailesinin Macaristan’dan kaçmaya hazırlandığını, çocuklarını okuldan aldığını ve bazılarının çoktan ülkeyi terk ettiğini” öne sürdü. Magyar’ın iddiasına göre küçük bir kasabada tesisatçıyken ülkenin en zenginlerinden biri haline gelen Lorinc Meszaros’un Dubai’ye taşınmaya hazırlanıyor.
VARLIKLARINI SATIYORLAR
Magyar ayrıca Orban’ın yakın çevresine ait birçok işletmenin değerinin çok altına satışa konulduğunu öne sürdü. Bunların arasında, bir zamanlar “propaganda bakanı” olarak anulan Antal Rogan’a ait TV2 ile Lounge Event Kft gibi medya kuruluşları bulunuyor. Bu malları almayı düşünen kişileri uyaran Magyar, “Mafya bağlantılı varlıkları almayın, aksi halde Ulusal Varlık Kurtarma ve Koruma Ofisi ile karşı karşıya kalabilirsiniz” dedi.
YANDAŞLAR ZENGİNLEŞTİ
Orban, 16 yıllık iktidarında gücü giderek merkezileştirirken devlet kurumlarındaki kilit görevlere “kendisine sadık” kişileri atadı. İş dünyasından kendisine yakın isimler kamu ihalelerini alırken söz konusu ihalelere yönelik birçok yolsuzluk iddiası ortaya atıldı.
Orban ayrıca Cumhurbaşkanı’ndan Sayıştay’a, yargıdan Anayasa Mahkemesi’ne, Devlet Medya Üst Kurumu’ndan, üniversiteleri devrettikleri özel vakıflara kadar birçok üst düzey kilit göreve kendi kadrolarını yerleştirdi.
ÇALINANLAR HALKA DÖNECEK
Seçim kampanyasında Orban iktidarında kurulan otoriter rejimini ortadan kaldırmayı vaat eden Magyar, Avrupa Birliği (AB) ile ilişkileri onarma, dondurulmuş fonları geri kazanma, yolsuzlukla mücadele ve hukuk devletini yeniden tesis etme sözü vermişti.
Devri sabık yaratmaktan kaçınmayacağını gösteren Magyar’ın en çarpıcı taahhüdü ise yolsuzluğa bulaşarak servet elde etmiş olan iktidar yandaşlarından bunları son kuruşuna kadar geri almak oldu. Henüz başbakan olamadığı için yetkisi olmasa da Fidesz’in 16 yıllık iktidarında devletin her kademesinde örülen eski iktidar ağını ortadan kaldırmak için harekete geçen Magyar, geçen hafta Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok dâhil tüm üst düzey devlet kadrolarına ve bürokratlara, kendi istekleriyle görevlerinden istifa etmeleri 31 Mayıs’a kadar süre verdi.
‘ORBAN ABD’YE SIĞINMAYI PLANLIYOR’
Macar araştırmacı gazeteci Szabolcs Pani ise siyasi durumun kızışması halinde Orban’ın ABD’ye kaçma hazırlığında olduğunu öne sürdü. Parlamento’nun bir sonraki birleşiminde istifası nedeniyle yer alamayacak olması, aynı zamanda Orban’ın dokunulmazlığını kaybetmesi anlamına, dolayısıyla hakkında yasal soruşturma açılması riskine yol açıyor.
SES KAYDINI İFŞA ETMİŞTİ
Pani, seçime sayılı günler kala Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto ile Rus mevkidaşı Sergey Lavrov arasında AB yaptırımlarına dair bir görüşmenin ses kaydını ortaya çıkaran isimdi. Fidesz iktidarının hakimiyetine altına girmeyen sayılı medya organlarından Direkt36 ve VSquare çalışanı Pani hakkında Orban hükümeti, nisan ayının başında “ajanlık” suçlamasıyla soruşturma başlatmıştı.
Gazetecinin iddialarına göre Fidesz’in parti liderliği seçiminin ertelenmesi ve Orban’ın ABD’ye gerçekleştirmeyi planladığı ziyaret, Orban’ın ülkeyi terk etmek için bir “acil durum planı hazırlıklarına” işaret ediyor. Pani’ye göre küresel sağ kampın lideri Donald Trump’ın yönetimindeki ABD, Orban için potansiyel bir sığınak olarak görülüyor.
TRUMP’IN YAKIN DOSTU
Trump, seçim kampanyasında Orban’a açıktan destek verirken yardımcısı JD Vance, bizzat Macaristan’a giderek Fidesz’in mitinglerine katılmıştı. Ancak Pani’nin iddialarına yönelik herhangi bir resmi doğrulama bulunmuyor. Öte yandan ABD’nin Virginia eyaletinden Cumhuriyetçi Senatör Mike Lee, seçim yenilgisinin ardından Orban’a “sığınma teklif edilmesi gerektiğini” gündeme getirmişti.