İran savaşıyla yaşanan devasa arz kaybına rağmen bugüne kadar direnç gösteren petrol fiyatları, koruyucu mekanizmaların zayıflamasıyla yeni bir ralliye hazırlanıyor. Morgan Stanley’den “Boğa Senaryosu” uyarısı geldi.
Küresel enerji piyasaları, son yılların en büyük arz-talep denklemiyle karşı karşıya. İran savaşı nedeniyle piyasadan yaklaşık 1 milyar varillik petrolün çekilmesine rağmen, fiyatların 2022 zirvelerini zorlamaması bir “mucize” olarak nitelendiriliyordu. Ancak dev banka Morgan Stanley, bu sakinliğin arkasındaki “geçici tamponların” erimeye başladığını duyurdu.
Piyasayı Ayakta Tutan İki Dev: ABD ve Çin
Martijn Rats liderliğindeki Morgan Stanley analistlerine göre, petrol piyasası bugüne kadar iki ana kolon sayesinde ayakta kaldı:
ABD’nin Rekor İhracatı: ABD, günlük bazda sağladığı 3,8 milyon varillik ek ihracat artışıyla, savaşın yarattığı fiziksel boşluğu dolduran ana tedarikçi oldu.
Çin’in Zayıf Talebi: Dünyanın en büyük petrol ithalatçısı olan Çin’in, ithalatında yaşadığı günlük 5,5 milyon varillik sert düşüş, küresel talep üzerinde “soğutucu” bir etki yaratarak fiyat patlamasını engelledi.
Analistler, bu iki faktörün birleşmesiyle oluşan toplamda 9,3 milyon varillik rahatlamanın, savaşın yıkıcı etkisini şimdiye kadar absorbe ettiğini vurguluyor.
“Kritik Ay Haziran”: Tamponlar Ne Zaman Kırılacak?
Raporda, bu koruyucu mekanizmanın kalıcı olmadığına dair ciddi uyarılar yer alıyor. ABD’nin mevcut ihracat temposunu sürdürme kapasitesinin sınıra ulaştığı belirtilirken, asıl tehlikenin Çin’den gelebileceği ifade ediliyor. Çin’in yeniden stok oluşturma (stockpiling) sürecine girmesi, piyasada devasa bir talep şoku yaratabilir.
Üç Kademeli Fiyat Öngörüsü ve 150 Dolar Riski
Morgan Stanley, piyasanın geleceğini Hürmüz Boğazı’nın durumuna endeksledi. İşte bankanın 2026 projeksiyonu:
Baz Senaryo (Haziran’da Açılış):
Eğer boğaz Haziran ayında trafiğe açılırsa, piyasa tamponlar tamamen tükenmeden dengelenecek.
2026 2. Çeyrek: 110 Dolar
2026 3. Çeyrek: 100 Dolar
2026 4. Çeyrek: 90 Dolar
Boğa Senaryosu (Gecikmeli Açılış):
Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın Temmuz ayına sarkması durumunda, piyasadaki fiziksel açık kapatılamaz hale gelecek. Bu tabloda Brent petrolün spot fiyatının 130 ila 150 dolar bandına fırlaması bekleniyor.
Enerji Güvenliği Alarm Veriyor
Analiz, petrol fiyatlarındaki bu olası yükselişin sadece bir emtia hareketi olmadığını, aynı zamanda küresel enflasyonu yeniden tetikleyebilecek bir “enerji krizi” riski taşıdığını gösteriyor. Yatırımcılar ve merkez bankaları için Haziran ayı, petrol piyasasının yönünü belirleyecek en kritik viraj olarak görülüyor.