Avrupa Sendikalar Konfederasyonu (ETUC) tarafından yayımlanan çarpıcı analiz, kıta genelinde bir barınma trajedisini ortaya koyarken, Belçika’nın başkenti Brüksel, asgari ücret-kira dengesinde Avrupa’nın en erişilebilir şehri olarak öne çıktı.
Avrupa Birliği’nin kalbi Brüksel, sadece diplomasinin değil, aynı zamanda çalışan refahının da merkezi olduğunu kanıtladı. ETUC’un son verilerine göre, Avrupa’daki 21 ülkenin büyük çoğunluğunda iki yatak odalı standart bir dairenin kirası brüt asgari ücreti aşarken; Brüksel, asgari ücretlinin kirasını ödedikten sonra cebinde en fazla harcanabilir gelir bırakan başkent oldu.
Brüksel Modeli: Yüksek Ücret, Makul Kira
Analiz edilen AB başkentleri arasında Brüksel, “çalışan dostu” konut politikasıyla Berlin ve Paris gibi rakiplerini geride bıraktı.
Brüksel Verileri: Belçika’da 2.112 Euro olan brüt asgari ücret, ortalama 1.476 Euro olan bir daire kirasının yaklaşık yüzde 70’ini tek başına karşılayabiliyor. Bu durum, Brüksel’i kiranın asgari ücretin çok altında kaldığı nadir Avrupa metropollerinden biri yapıyor.
Kıyaslama: Almanya’nın başkenti Berlin’de kiranın asgari ücret içindeki payı yüzde 76 seviyesindeyken; Paris ve Madrid gibi şehirlerde asgari ücret, kira bedelinin yanına dahi yaklaşamıyor.
Prag ve Lizbon’da Barınma “İmkansız” Hale Geldi
Listenin diğer ucunda ise barınma krizinin insani bir krize dönüştüğü Doğu ve Güney Avrupa şehirleri yer alıyor.
Prag (Çekya): Kiralar asgari ücretin tam yüzde 185’ine ulaşmış durumda. Yani bir asgari ücretli, iki maaş alsa dahi kirayı ancak ucu ucuna ödeyebiliyor.
Lizbon (Portekiz): Portekiz’de 1.073 Euro olan asgari ücrete karşılık, kira bedelleri ortalama 1.710 Euro seviyesine fırlayarak çalışanları imkansız bir denklemin içine itiyor.
Orta Avrupa: Budapeşte, Bratislava ve Sofya gibi şehirlerde kira bedelleri asgari ücret kazancının yüzde 150 sınırını aşmış durumda.
Tablo: Başkentlerde Kira / Asgari Ücret Oranı
Şehir Brüt Asgari Ücret Ortalama Kira (2+1) Kira/Maaş Oranı
Brüksel: 2.112 € 1.476 € %70
Berlin: 2.100 € (Yaklaşık) 1.600 € %76
Madrid: 1.381 € 1.721 € %124
Paris: 1.823 € 2.523 € %138
Lizbon: 1.073 € 1.710 € %168
Prag: 924 € 1.710 € %185
13 Milyon Çalışan Risk Altında
AB genelinde yaklaşık 12,8 milyon kişi asgari ücretle yaşam mücadelesi veriyor. Eurostat verileri, konut ve fatura giderlerinin hanehalkı harcamalarındaki payının AB genelinde yüzde 23,6 olduğunu gösterse de, büyükşehirlerde bu oran asgari ücretli için hayati bir risk oluşturuyor.
Fransa, Bulgaristan ve Slovenya gibi ülkelerde çalışan nüfusun yüzde 12’den fazlası asgari ücretli kategorisinde bulunurken, bu kişilerin başkentlerde barınabilmesi ancak sosyal yardımlar veya birden fazla ailenin aynı evi paylaşmasıyla mümkün olabiliyor.
Brüksel Bir İstisna mı?
Brüksel’in sunduğu bu avantajlı tablo, güçlü toplu iş sözleşmeleri ve Belçika’daki otomatik endeksleme sisteminin (ücretlerin enflasyona göre artması) bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Ancak uzmanlar uyarıyor: Avrupa genelindeki yüksek konut maliyetleri ve sınırlı ücret artışları, hane halklarının harcanabilir gelirini yutmaya devam ederek ekonomik büyümeyi uzun vadede tehdit ediyor.
ETUC Notu: “Hiçbir çalışan, sadece başını sokacak bir çatı için maaşının tamamından fazlasını ödemek zorunda kalmamalıdır. Prag ve Lizbon’daki tablo sürdürülebilir değildir.”
Editörün Notu: Veriler, Avrupa Sendikalar Konfederasyonu (ETUC) ve Eurostat 2026 analizlerinden derlenmiştir.