Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda görüşülen ve ekonomi yönetiminin uzun süredir üzerinde çalıştığı yeni torba yasa teklifinin ilk 5 maddesi kabul edilerek yasalaşma yolunda kritik bir eşik geçildi.
Tarihi düzenleme iki ana sac ayağı üzerine kuruldu: Kamuya borcu olan yaklaşık 15 milyon vatandaşa 72 aya kadar yapılandırma (tecil) imkânı sunulurken; küresel sermayeyi ülkeye çekmek amacıyla yabancı yatırımcılara ve yüksek gelir grubuna yönelik benzersiz vergi teşvikleri devreye alınıyor.
15 Milyon Kişiyi İlgilendiren Yapılandırma: Vade 72 Aya Çıkıyor
Gelir İdaresi Başkanlığı verilerine göre, Türkiye’deki kamu alacaklarının çok büyük bir kısmı 1 milyon liranın altındaki borçlardan oluşuyor. Vergi borçları, trafik cezaları, Bağ-Kur ve Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri nedeniyle yaklaşık 15 milyon vatandaş icra ve takip kıskacında bulunuyor.
Ekonomik yükü hafifletmek ve kamunun tahsilat sürecini hızlandırmak amacıyla geliştirilen yeni model şu yenilikleri getiriyor:
Maksimum Vade İki Katına Çıkıyor: Kamu borçlarında mevcut durumda azami 36 ay olan tecil ve taksitlendirme süresi 72 aya (6 yıl) çıkarılıyor.
Teminatsız Tecil Sınırı Genişliyor: Daha önce sadece 50 bin TL ile sınırlı olan zor durum derecesine göre tecil edilebilir borç tutarı üst sınırı 1 milyon TL’ye yükseltiliyor. Bu adım, özellikle esnaf, sanatkâr ve küçük işletmelere can suyu olacak.
Küresel Yatırımcıya “20 Yıl Kesintisiz” Vergi Muafiyeti
Torba yasa teklifinin en dikkat çeken ve uluslararası piyasalarda ses getirmesi beklenen maddesi ise yabancı sermaye ve nitelikli iş gücünü Türkiye’ye çekmeyi hedefleyen vergi paketi oldu. Finans, teknoloji ve üst düzey hizmet sektörlerini radarına alan düzenlemenin detayları şöyle:
Uluslararası Göçmen Yatırımcıya Vergi Kalkanı
Türkiye’ye yeni yerleşen ve son 3 yıl içinde ülkede “tam mükellef” (yerleşik) olmayan kişilerin, yurt dışından elde ettikleri kazançları Türkiye’ye taşımaları şartıyla, tam 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulması öngörülüyor.
Nitelikli Personele İstisna: Doğrudan yabancı yatırım kapsamında Türkiye’de kurulan nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilecek personelin ücret ödemelerine de geniş kapsamlı gelir vergisi istisnaları uygulanacak.
İstanbul Finans Merkezi (İFM) Avantajı: İFM bünyesinde faaliyet gösterecek küresel şirketler ve yabancı finans kuruluşları için bu teşvik oranlarının çok daha yüksek seviyelerde uygulanmasının önü açılacak.
Ekonomi Yönetiminin Hedefi: Sıcak ve Kalıcı Döviz Girişi
Hükümet yetkilileri ve ekonomi kurmayları, bu radikal teşvik paketinin Türkiye’yi bölgesel bir finans ve teknoloji üssü haline getireceğini savunuyor. Temel makroekonomik hedef; hem yurt dışındaki yerleşik sermayenin Türkiye’ye akışını hızlandırmak hem de doğrudan yabancı yatırımlarla (FDI) ülkeye kalıcı döviz girdisi sağlamak.
Torba Yasa İlk 5 Madde Özet Tablosu
Düzenleme Alanı Eski / Mevcut Durum Yeni Yönetmelik Standardı Hedef Kitle / Amaç
Maksimum Taksit Süresi Azami 36 Ay 72 Aya Kadar (6 Yıl) Esnaf, sanatkâr ve 15 milyon borçlu vatandaş
Tecil Borç Limiti 50.000 TL 1 Milyon TL Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) rahatlatılması
Yurt Dışı Kazanç Muafiyeti Standart Vergilendirme 20 Yıl Gelir Vergisi Muafiyeti Son 3 yılda tam mükellef olmayan yabancı yatırımcılar
Hizmet Sektörü Personeli Gelir Vergisine Tabi Gelir Vergisi İstisnası Uluslararası hizmet ve teknoloji merkezleri çalışanları
Sırada Ne Var?
Torba teklifin en kritik maddelerini barındıran ilk 5 maddelik bloğun kabul edilmesinin ardından, meclis genel kurulundaki görüşmelere önümüzdeki günlerde de devam edilecek. Kalan maddelerin de oylanıp yasalaşma sürecinin tamamlanmasıyla birlikte, milyonlarca vatandaş için başvuru takvimi ve şartları ilan edilecek.
Editörün Notu: Kamu borçlarının yapılandırılmasına ilişkin kesin başvuru tarihleri ve usulleri, kanunun Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek tebliğlerle netleşecektir.