Brüksel ve Valon Brabant bölgelerinde “sosyal ve destekleyici tarım” alanında faaliyet gösteren kar amacı gütmeyen Nos Oignons (ASBL) derneğinin, kamu desteği yetersizliği nedeniyle faaliyetlerine son vereceğini açıklaması ülkede infial yarattı.
Ruh sağlığı, tarım, sosyal hizmetler ve akademi dünyasından yaklaşık 200 kuruluş ile profesyonel, ortak bir bildiri yayımlayarak acil durum alarmı verdi.
Belçika’da ruh sağlığı krizinin eşi benzeri görülmemiş bir boyuta ulaştığı bu dönemde, tedavi edici ve rehabilite edici bir model olan “sosyal tarım” sektörü finansmansızlık yüzünden yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Sektör temsilcileri, siyasetçilerin verdikleri sözler ve sergiledikleri büyük vizyonlar ile sahadaki acı gerçekler arasındaki derin tutarsızlığı büyük bir paradoks olarak nitelendiriyor.
Ruh Sağlığı Krizi Büyüyor, Çözüm Ödeneksiz Kalıyor
Yayımlanan bildiride, Belçika’daki ruh sağlığı krizinin ulaştığı korkunç boyutlar resmi verilerle gözler önüne serildi:
Yüzde 44 Artış: Tükenmişlik sendromu (burn-out) veya depresyon nedeniyle uzun süreli iş göremezlik raporu alan kişilerin sayısı 2018 ile 2023 yılları arasında %44 oranında arttı.
5 Kişiden 1’i Risk Altında: Günümüzde yaklaşık her beş Belçikalıdan biri aktif olarak ruh sağlığı sorunlarıyla mücadele ediyor.
Sahanın içinden gelen uzmanlar, bu “alarm verici” tabloya rağmen, etkinliği giderek daha fazla kabul gören sosyal tarım projelerinin sürdürülebilir ve yeterli devlet desteğinden mahrum bırakılmasını sert bir dille eleştiriyor.
Tehlike Büyük: 2027’ye Kadar Tüm Sektör Kapanabilir
Kriz sadece Nos Oignons derneğiyle sınırlı değil. İmzacı kurumlar, eğer kalıcı bir bütçe planlaması yapılmazsa, Valon Bölgesi’nde faaliyet gösteren tüm sosyal tarım projelerinin 2027 yılı sonuna kadar tamamen durma noktasına gelebileceği uyarısında bulunuyor.
“Valon Bölgesi Sosyal Tarım Kolektifi” çatısı altında üç yılı aşkın süredir somut çözüm önerileri ve projeler sunulmasına rağmen, hükümet kanadından geleceğe yönelik kalıcı ve güvenceli hiçbir adım atılmadı.
“Üçlü Sağlık Krizi İçin En Kârlı Yatırım”
Bildiriye imza atan uzmanlar ortak açıklamalarında şu ifadelere yer verdi: “İnsan sağlığı, toplum sağlığı ve çevre sağlığı gibi birbirine göbekten bağlı üçlü bir kriz dalgasıyla karşı karşıyayız. Sosyal tarım, bu üç krize birden yanıt veren, toplum için son derece düşük maliyetli ve yüksek getirili (kârlı) bir çözümdür. Nos Oignons derneğinin ve onlardan pek de daha iyi durumda olmayan diğer meslektaşlarımızın yıllar içinde biriktirdiği bu devasa uzmanlığın yok olmaması için acilen harekete geçilmelidir.”
Sosyal Tarımın Bilançosu: Binlerce Hayata Dokundu
Belçika’da sosyal tarım, psikolojik veya sosyal zorluklar yaşayan bireylerin çiftlik hayatına katılarak, toprakla ve doğayla bağ kurarak rehabilite edilmesini hedefliyor. Sektörün bugüne kadarki başarı tablosu ise sistemin gerekliliğini kanıtlar nitelikte:
2017’den bu yana, Belçika’nın Fransızca konuşulan bölgesindeki (Frankofon) 330 çiftlikte 1.500’den fazla kişi ağırlandı ve tedavi süreçlerine katkı sağlandı.
Bu kişilerin 700’ü (yalnızca 2025 yılında 550 kişi olmak üzere), şu an kapanma kararı alan Brüksel ve Valon Brabant merkezli Nos Oignons ASBL tarafından bizzat takip edildi ve desteklendi.
Siyasi otoritelerin bu feryada nasıl bir yanıt vereceği ve binlerce hastanın umudu olan bu çiftlikleri kurtarmak için acil bir fon ayırıp ayırmayacağı merak konusu.