Himalayalar’da artan turizm, altyapı yatırımları ve insan kaynaklı gürültü, bölgenin simge kuşlarından monalın yaşam biçimini değiştirmeye başladı. Hint araştırmacıların çalışmaları, kuşların daha yüksek rakımlara çekildiğini ve gürültülü bölgelerde kendilerini duyurabilmek için daha tiz ve kısa çağrılar çıkardığını ortaya koydu.
Himalayalar’da artan insan faaliyetleri, bölgenin simge kuşlarından monalın hem yaşam alanını hem de iletişim biçimini değiştirmeye başladı.
Hint araştırmacıların beş yıl boyunca yürüttüğü iki ayrı çalışma, turizm, altyapı yatırımları ve insan kaynaklı gürültünün monallar üzerinde belirgin baskı oluşturduğunu ortaya koydu.
Himalaya dağ ormanlarına özgü bir sülün türü olan monal, parlak yeşil, mavi ve bakır renkli tüyleriyle tanınıyor. Hindistan’ın Uttarakhand eyaletinin simge kuşu olan monal, aynı zamanda Nepal’in ulusal kuşu olarak kabul ediliyor.
Araştırmalardan biri, monalların doğal yaşam alanlarının insan faaliyetleri nedeniyle daralması sonucu Himalayalar’ın daha yüksek kesimlerine çekildiğini ortaya koydu.
Kuşların özellikle orman sınırının üzerindeki alp çayırlarında yaşadığına dikkat çeken araştırmacılar, turizm faaliyetleri ve altyapı yatırımlarının bu bölgelerdeki insan yoğunluğunu artırdığını belirtti.
Araştırmanın başındaki Dr. Rajeev Lochan, karların erimesi ve bitki örtüsünün daha yüksek rakımlara yayılmasıyla monalların da yukarı doğru hareket etmeye başladığını söyledi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BASKIYI ARTIRIYOR
Araştırmaya göre iklim değişikliği de monalın gelecekteki yaşam alanları açısından önemli bir tehdit oluşturuyor.
Bilim insanlarının iklim modellerine dayanan tahminleri, uygun yaşam alanlarının 2100 yılına kadar küçülebileceğini ve daha parçalı hale gelebileceğini gösteriyor.
Bu durumun kuş popülasyonlarını birbirinden kopuk küçük gruplara ayırabileceği, gruplar arasındaki üreme olasılığını azaltabileceği ve uzun vadede yerel yok oluş riskini artırabileceği belirtiliyor.
İkinci çalışma ise monalın insan kaynaklı gürültüye nasıl uyum sağladığını inceledi.
Araştırmacılar, Uttarakhand’daki Kedarnath Misk Geyiği Koruma Alanı’nda iki farklı vadide monalların seslerini kaydetti. Turist ve araç trafiğinin yoğun olduğu Chopta ile daha sakin Madmaheshwar vadisinde bir yıl boyunca 700’den fazla monal çağrısı analiz edildi.
Sonuçlara göre gürültülü bölgelerde yaşayan monallar, daha sessiz alanlardaki kuşlara kıyasla daha yüksek frekanslı ve daha kısa süreli sesler çıkardı.
İNSAN KULAĞI FARK ETMEYEBİLİYOR
Araştırmacılar, seslerdeki değişikliklerin insan kulağıyla fark edilmesinin güç olduğunu ancak kayıt cihazlarıyla net biçimde ölçülebildiğini belirtti.
Dr. Lochan, bunun kalıcı ya da evrimsel bir değişim anlamına gelmediğini, kuşların farklı akustik ortamlara davranışsal olarak uyum sağladığını söyledi.
Bilim insanlarına göre monalların ses tonunu yükseltmesi, trafik ve turist kalabalığının yarattığı düşük frekanslı gürültünün arasında kendilerini duyurabilme çabasından kaynaklanıyor.
Kuş sesleri yalnızca iletişim için değil, eş bulma ve rakiplerle rekabet açısından da büyük önem taşıyor.
Uzmanlar, çağrıların frekans ve sürelerinde meydana gelen değişimlerin uzun vadede çiftleşme başarısını etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
FLAME Üniversitesi’nden Prof. Anjal Prakash, “Bir tür turist trafiğinin üzerinde duyulabilmek için sesini yükseltmek veya çayırlar kalabalıklaştıkça daha yukarı çıkmak zorunda kalıyorsa, insan baskısının Himalayalar’daki yaşamın kurallarını nasıl yeniden yazdığını görüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
“MONAL BİR UYARI İŞARETİ”
Araştırmacılara göre monal, yalnızca tek bir türün yaşadığı sorunları değil, Himalayalar’daki daha geniş çaplı ekolojik baskıyı da gösteren önemli bir gösterge niteliğinde.
Çalışmaların henüz ekolojik sonuçlar açısından kesin hüküm vermek için yeterli olmadığı ve daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğu belirtilirken, uzmanlar iki araştırmanın birlikte değerlendirildiğinde Himalaya ekosisteminin giderek artan insan baskısı altında olduğuna işaret ettiğini vurguluyor.