Tarihî Trenle Yolculuk
AufnachDeutschland!
Harald, biz daha Almanya’ya gelmeden Ulm Demiryolu Dostları Derneği’nin (UlmerEisenbahnfreunde) düzenlediği nostaljik buharlı tren seferinin biletlerini almış. Yılda yalnızca belirli günlerde gerçekleştirilen bu özel yolculukla, bugün geçmişin raylarında ilerleyeceğiz.
Tren Karlsruhe Merkez Garı’ndan hareket ediyor; biz ise Ettlingen Şehir İstasyonu’ndan biniyoruz. Perona çıktığımızda tatil gününün neşeli kalabalığıyla karşılaşıyoruz. Çocuklu aileler çoktan yerlerini almış. Kimi çocuk heyecanla peronda bekliyor, kimi anne babasının elini çekiştirerek trenin geleceği yöne bakıyor. Herkesin yüzünde aynı sabırsız bekleyiş var. Derken uzaktan bir düdük sesi yükseliyor. Ardından beyaz buharını gökyüzüne bırakan, 1921 yapımı lokomotif beliriyor. Eski vagonlarıyla birlikte perona yaklaşan tren, daha ilk anda bizi geçmişe doğru bir yolculuğa çıkarıyor.
Ağır ağır ilerleyen buharlı lokomotif, Alb Vadisi boyunca Kara Orman’ın yemyeşil yamaçları arasından geçiyor. Pencereden baktıkça manzara değişiyor; ağaçların arasından uzanan patikalar, küçük evler ve vadinin kıvrımlarını izleyen yollar bir görünüp bir kayboluyor. Ormanın farklı tonlardaki yeşili, penceremizin önünden ağır ağır akıp gidiyor. Tren yolculuğunun ritmiyle doğanın sakinliği birbirine karışıyor.
Bilet kontrolü için vagona giren kondüktörler, eski dönem üniformalarıyla nostaljik atmosferi tamamlıyor. Ahşap ayrıntılar, vagonun özgün havası ve geçmişten kalan küçük izler bizi bugünden uzaklaştırıyor. Bir levhada karşıma çıkan “Nichtraucher” (Sigara İçilmez) yazısı gözüme takılıyor. Bugün pek rastlamadığımız bu eski tip tabela, geçmişte gündelik yaşamın sıradan bir parçası olan bir ayrıntıyı yeniden karşımıza çıkarıyor. Çaylarımızı ve kahvelerimizi yudumlarken sohbet ediyor, bu keyifli yolculuğun tadını çıkarıyoruz.
Küçük yerleşimlerin içinden geçerken lokomotifin düdüğü duyuluyor. Evlerinin önünde bekleyenler, yol kenarındaki insanlar, özellikle de çocuklar bize el sallıyor. Biz de pencerelerden karşılık veriyoruz. Bir çocuğun yüzündeki heyecan, yaşlı birinin gülümsemesi birkaç saniye sonra geride kalıyor; ama bu kısa selamlaşmalar, manzaranın içine serpiştirilmiş küçük insan hikâyeleri gibi içimizde yer ediyor.
Dışarıda Kara Orman’ın yeşili uzanırken içeride buharın hafif kokusu, çay ve kahve kokusuna karışıyor. Zamanın biraz yavaşladığını hissediyorum. Sanki yalnızca Alb Vadisi’nden geçmiyor, geçmişle bugün arasında uzanan görünmez bir yoldan da ilerliyoruz.
Yaklaşık bir saat sonra BadHerrenalb’e ulaşıyoruz. Kara Orman’ın vadileri arasında kurulmuş bu sakin kaplıca kenti, mineral kaynakları, eski manastırının izleri ve çevresini saran ormanlarıyla tanınıyor.
Ama buranın Harald için bambaşka bir anlamı var. İstasyondan çıkar çıkmaz elini kaldırıp ağaçların arasındaki tepeyi işaret ediyor. Bir zamanlar oradaki kliniğin başhekimliğini yapmış. Peronda ve istasyon çevresinde durup bize kliniği, burada geçirdiği yılları ve hafızasında yer eden anıları anlatırken gözlerinin içi parlıyor. Onu dinledikçe BadHerrenalb, bizim için de yalnızca kaplıcalarıyla ünlü bir kent olmaktan çıkıp bir dostun geçmişine açılan özel bir durağa dönüşüyor.
İlk dikkatimi çeken, 1898 yılında inşa edilen tarihi istasyon binası oluyor. Eski binanın alt katındaki restorana oturup bir şeyler yiyor, keyifli tren yolculuğumuzun ardından kısa bir mola veriyoruz. Restoranı işleten Türk karı kocayla sohbet edince konu ister istemez memlekete uzanıyor. Kara Orman’ın bu sakin köşesinde memleketimizden insanlarla karşılaşmak hoşumuza gidiyor; kısa molamız da sıcak bir tanışmaya dönüşüyor.
Dönüş yolculuğumuzda bu kez tramvay-tren olarak çalışan hafif raylı sistemi kullanıyoruz. Ettlingen İstasyonu’nda, bir gün önce sözleştiğim ve Karlsruhe’de üniversite okuyan akrabamız Ali ile buluşacağız. Genç Ali de yıllar önce eşim Ali gibi memleketinden uzakta eğitim görüyor. Bu yüzden bu buluşmanın onun için ne kadar değerli olduğunu biliyoruz.
Kavuşur kavuşmaz Harald’ların evine doğru yürüyoruz. Bahçede oturmuş, koyu bir sohbete dalmışız. Bir anda uzaktan buharlı trenin gürültüsünü duyuyoruz. Önce sesin nereden geldiğini anlamaya çalışıyoruz; ardından dumanı ve lokomotifin kendisini görüyoruz. Meğer biraz önce yolculuk ettiğimiz tarihi tren, bu kez şehrin sokaklarından geçerek tam oturduğumuz bahçenin önüne geliyormuş! Tren bahçe duvarının önünden geçerken hepimiz bir anda ayağa kalkıyor, hemen fotoğraf makinelerine sarılıyoruz. Birkaç dakika önce içinde yolcu olduğumuz trenin şimdi gözümüzün önünden geçip gitmesi, günün en hoş sürprizlerinden biri oluyor.
Bahçedeki sohbetimizin ardından Ali’yi derslerine çalışması için uğurluyor, biz de akşam için hazırlanmaya başlıyoruz.
Bu akşam rotamızı, Baden-Württemberg eyaletinde, Kara Orman’ın eteklerinde yer alan Baden-Baden’e çeviriyoruz. Kent, 2021 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınan “Avrupa’nın Büyük Kaplıca Kentleri” ortak mirasının bir parçası. Roma dönemine kadar uzanan kaplıca geçmişiyle tanınan şehir, tarihî yapıları, şık caddeleri ve kendine özgü kent dokusuyla bizi bekliyor.
Ettlingen’den ayrıldığımızda yol boyunca yeşil tepeler ve özenle bakımlı yerleşimler bize eşlik ediyor. Baden-Baden’e yaklaştıkça büyük, gösterişli evler dikkatimi çekiyor. Geniş bahçeler içindeki bu yapılar, özenli cepheleriyle kentin geçmişten gelen zenginliğini daha şehre girmeden hissettiriyor. Çok geçmeden Baden-Baden’e ulaşıyoruz.
Baden-Baden’de ilk durağımız Pembe Saray oluyor. Arabadan inip yapıya doğru yürürken pembe cephe yavaş yavaş beliriyor. Geniş bahçenin önüne geldiğimizde bu kez girişteki iki aslan heykeli dikkatimi çekiyor. Sanki sarayın kapısını bekleyen sessiz bekçiler gibiler. Birkaç adım daha atıp yapıya bakarken pembe duvarlarla bu taş heykellerin oluşturduğu görüntü hoşuma gidiyor.
Yazlık villa olarak yaptırılan bina, daha sonra Kurland Prensesi FrançoiseBiron’un mülkiyetine geçince BironSarayı adını alıyor. Günümüzde toplantı ve etkinliklere ev sahipliği yapan yapının içine girmiyor, dışarıdan incelemekle yetiniyoruz. Benimse gözüm kapının iki yanındaki aslan heykellerine takılıyor. Bir kez daha dönüp onlara bakıyor, bu küçük ayrıntıyı Baden-Baden gezimizin ilk anılarından biri olarak hafızama kaydediyorum.
Şimdi benim için ilgi çekici bir başka yere, Rastatt’a bağlı Plittersdorf’a doğru yola çıkıyoruz. Burası, Almanya ile Fransa’yı Ren Nehri’nin ayırdığı noktalardan biri. Karşı kıyıda Fransa’nın Seltz kasabasının evleri görünüyor. İki ülke arasında sınır oluşturan Ren’e bakarken, karşı kıyının bu kadar yakın olması bana ilginç geliyor.
Karşı kıyıda Fransa uzanıyor. Biraz ilerideki Strasbourg’u düşününce, Ren Nehri’nin neden yüzyıllar boyunca böylesine önemli bir sınır olduğunu daha iyi anlıyorum. Strasbourg, 17. yüzyılın sonlarında Fransa’ya katılıyor. Fransa-Prusya Savaşı’nın ardından Alman İmparatorluğu’na geçiyor, I. Dünya Savaşı’nın sonunda yeniden Fransa’ya dönüyor. II. Dünya Savaşı sırasında bir kez daha Almanya’nın yönetimine giriyor ve savaşın sonlarına doğru Fransız birlikleri tarafından kurtarılıyor. Böylece Strasbourg, 19. yüzyılın sonlarından II. Dünya Savaşı’nın sonuna kadar dört kez ülke değiştiriyor.
Kıyıda, iki yakayı birbirine bağlayan Plittersdorf–Selz Halatlı Nehir Feribotunu görüyoruz. Ren’in akıntısından yararlanarak çalışan bu feribot, uygun hava koşullarında ücretsiz olarak karşı kıyıya geçiş sağlıyor. Ancak bugün hava elverişli olmadığı için sefer yapılmıyor. Almanya ile Fransa arasında kara yoluyla geçiş mümkün olsa da bu küçük feribot, nehrin iki yakası arasında farklı ve keyifli bir ulaşım seçeneği sunuyor.
Biz yürüyüş yoluna yöneliyoruz. Fransa tarafını seyrederek ilerlerken Ren’in akıntısına karşı ağır ağır yol alan büyük yük gemileri dikkatimizi çekiyor. O anda bu nehrin yalnızca iki ülke arasında sınır oluşturmadığını, aynı zamanda Avrupa’nın önemli ulaşım ve ticaret yollarından biri olduğunu daha iyi kavrıyorum.

Yürüyüşümüz sırasında önüne birkaç masa ve sandalye konulmuş küçük bir büfede duruyoruz. Köri sosuna bulanmış iri sosislerden söylüyoruz. İlk lokmada sıcaklığı ve yoğun tadı hoşuma gidiyor. Gösterişsiz bu yerde, nehrin akışını seyrederek yediğimiz sosisler, yolculuğun içinde küçük ama güzel bir lezzet anısına dönüşüyor.
Akşam olduğunda Baden-Baden’in ünlü gazinosuna gidiyoruz. Kurhaus binasına girer girmez atmosfer beni etkiliyor. Bir yanda yüksek tavanları, büyük avizeleri ve aynalarıyla geçmişi yaşatan klasik salonlar, diğer yanda çağdaş çizgileriyle modern bir bölüm var. Bu iki farklı tarzın aynı çatı altında buluşması hoşuma gidiyor.
Oyun masalarının çevresindeki hareketliliği izliyor, rulet çarkının dönüşüne ve masalarda süren sessiz heyecana tanıklık ediyorum. Hanımların şık kıyafetleri, beylerin özenle seçilmiş takımları gazinonun zarif atmosferini tamamlıyor. Baden-Baden’de 19. yüzyılın başlarından beri oynanan rulet, bu mekânın köklü geçmişinin de bir parçası. Gazinoda dolaşırken geçmişle bugünün iç içe geçtiğini hissediyorum. Benim için buranın en ilginç yanı da bu oluyor.






