Çelik duvarların gölgesinde: “Made in Europe” ve Türkiye ekonomisinin sessiz çöküşü…

Avrupa Birliği’nin kalkınma ve tedarik güvenliği kılıfıyla sahneye sürdüğü “Made in Europe” (Avrupa’da Üretim) Planı, Brüksel’in parlak koridorlarında stratejik bir bağımsızlık hamlesi olarak alkışlanabilir.

Ancak bu planın mermerden sütunları arkasında, Türkiye ekonomisi için yazılmakta olan senaryo son derece karanlık, trajik ve bir o kadar da acımasızdır.

İki trilyon euronun üzerindeki devasa kamu gücünü kıta içine hapsetmeyi hedefleyen bu korumacılık duvarı, sadece dış ticaretimize vurulmuş bir darbe değil, yıllardır büyük fedakarlıklarla örülen sanayi altyapımızın sinsi bir sessizlikle çözülüşünün dramıdır.

Gümrük Birliği’nin kurşun geçirmez sanıldığı o pembe masallar, bu taslakla birlikte tarihin tozlu raflarına kaldırılıyor.

Peki, kapımıza dayanan bu ekonomik deprem Türkiye’yi ve insanını tam anlamıyla nasıl bir kabusun içine sürüklüyor?

Otomotivin kalbine saplanan hançer ve kapanan fabrika bacaları

Türkiye’nin gururu, ihracatımızın can damarı olan otomotiv sektörü, bu planın en büyük trajedisinin yaşanacağı sahnedir.

Elektrikli araçlarda dayatılan yüzde 70 oranındaki keskin Avrupa’da üretim şartı, Bursa’dan Kocaeli’ye uzanan üretim üslerimizi birer hayalet şehre çevirme potansiyeli taşıyor.

Yıllardır Avrupalı devlerin en sadık tedarikçisi, en güvenli limanı olan Türk yan sanayisi, bir kalemde silinme tehlikesiyle karşı karşıya.

Avrupalı üreticiler bu oranı tutturabilmek ve Brüksel’in devasa teşviklerinden yararlanabilmek için siparişlerini Türkiye’den çekip Polonya, Macaristan veya Romanya gibi birlik üyesi ülkelere kaydırmaya çoktan başladı bile.

Bir sabah fabrikalarda vardiya zillerinin çalmadığını, milyonlarca dolarlık yatırımların sessizliğe büründüğünü ve işçilerin elleri böğründe tezgâh başında kalakaldığını hayal edin, “Made in Europe” tam olarak bu sessizliğin adıdır.

Kamu ihalelerinde dışlanan Türk müteşebbisin yalnızlığı

Gümrük Birliği’nin serbest dolaşım rüzgârına güvenerek Avrupa pazarında var olma mücadelesi veren Türk KOBİ’leri, “kamu alımları” istisnası duvarına çarparak paramparça oluyor.

Almanya’da, Fransa’da ya da Hollanda’da bir belediyenin açacağı toplu taşıma, otobüs veya altyapı ihalesinde, hatta inşaat sektörünün vazgeçilmezi olan beton, alüminyum ve kapı-pencere sistemlerinde Türk malları artık “ithal” damgasıyla dışlanacak.

Onlarca yıllık emeğin, kalitenin ve rekabet gücünün, hukuki ve bürokratik bir kılıfla bir gecede geçersiz kılınması, binlerce Türk şirketinin Avrupalı rakipleri karşısında çaresizce havlu atmasına neden olacak.

Sermayenin göçü ve kurumayan yatırım pınarları

Küresel sermaye, “Made in Europe” rozetini göğsüne takabilmek için artık Türkiye’yi unutup doğrudan AB sınırları içine yöneliyor.

Yabancı yatırımcılar için Türkiye’nin sunduğu genç nüfus, coğrafi yakınlık ve üretim kabiliyeti, Brüksel’in koyduğu bu katı kurallar karşısında anlamını yitiriyor.

Türkiye’ye akması gereken milyarlarca dolarlık doğrudan yabancı sermaye, Doğu Avrupa ve Birlik ülkelerinin emici ekosisteminde eriyip giderken, ülkemiz, teknolojiden uzaklaşan, katma değeri düşük iş kollarında sıkışıp kalma tehlikesiyle yüzleşiyor.

Uyanış Zamanı

“Made in Europe” planı, sadece ekonomik bir tedbir değil, Türkiye gibi müttefik ama dışarıda bırakılmış ülkeler için adeta bir ekonomik tecrit politikasındandır.

Bu durum karşısında Türkiye’nin yapacağı tek şey, olabildiğince sesini yükseltmek, haksızlığa uğradığını ‘Avrupa’nın merkezinden tüm dünyaya haykırmak ve maalesef mevcut konfor alanlarının yok olduğunu kabullenerek yerli üretimi, teknolojik bağımsızlığı ve Yeşil Mutabakat uyumunu en üst seviyeye taşıyacak radikal bir “A L planını” acilen hayata geçirmektir.

Aksi takdirde, Avrupa’nın kendi içine kapanan bu çelik kalesi, Türk ekonomisinin üzerine örülen aşılmaz bir mezar taşına dönüşecektir.

Söz Sizde

Sizce Türkiye, Gümrük Birliği’nin dışarıda bıraktığı bu yeni korumacılık duvarları karşısında ekonomik bağımsızlığını korumak için hangi acil hamleleri yapmalıdır; mevcut üretim modellerimiz bu çelik kaleyi aşmak için yeterince güçlü mü?

Otomotivden kamu ihalelerine kadar uzanan bu kayıp riskleri karşısında, yerli sanayimizin ve KOBİ’lerimizin küresel rekabette tutunabilmesi için bireysel ve kurumsal olarak üzerimize düşen en kritik sorumluluk sizce nedir?

Erhan Yurdayüksel

05 Ağustos 2026