EU Drone Summit 2026 Sonrası Türkiye İçin Stratejik Fırsatlar

Avrupa, insansız hava araçlarında artık yalnızca kuralları belirlemek değil, bu kuralları ekonomik değere, teknolojik üstünlüğe ve operasyonel kabiliyete dönüştürmek istiyor.

EU Drone Summit 2026 sonrasında devam edecek yuvarlak masa toplantıları ve SAFE Programı kapsamındaki yeni savunma sanayisi yapılanması ise Türkiye açısından bu dönüşümün önemli bir parçası olabilmek için stratejik bir fırsat sunuyor.

Avrupa drone ekosisteminde yeni dönem: Teoriden uygulamaya geçiş

Avrupa Birliği, son yıllarda insansız hava araçları alanında ağırlıklı olarak düzenleyici çerçeve, teknik standartlar, sertifikasyon ve hava sahası güvenliği üzerine yoğunlaştı.

Ancak EU Drone Summit 2026 ile ortaya çıkan tablo, Avrupa’nın artık yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.

Drone Stratejisi 2.0 çerçevesinde verilen temel mesaj oldukça açık:

Avrupa, oluşturduğu düzenleyici altyapıyı artık sahada çalışan, ekonomik değer üreten, ölçeklenebilir ve küresel rekabette söz sahibi olabilecek bir endüstriyel yapıya dönüştürmek istiyor.

Başka bir ifadeyle Avrupa’nın önündeki mesele artık yalnızca drone teknolojilerinin nasıl düzenleneceği değil, bu teknolojilerin nasıl üretileceği, nasıl ticarileştirileceği, hangi ülkelerle geliştirileceği ve geleceğin hava sahasında nasıl yönetileceğidir.

Bu dönüşüm, yalnızca sivil havacılık sektörünü değil, savunma sanayisini, lojistiği, enerji altyapısını, tarımı, sınır güvenliğini ve kritik tesislerin korunmasını da doğrudan ilgilendiriyor.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta daha var:

Drone teknolojileri artık yalnızca bir teknoloji veya havacılık yatırımı olarak değerlendirilmiyor.

Aynı zamanda yeni bir ekonomik değer zincirinin merkezinde bulunuyor.

Platform üretiminden elektronik sistemlere, yazılımdan yapay zekâya, batarya teknolojilerinden veri yönetimine, haberleşmeden bakım ve servis hizmetlerine kadar geniş bir sektör ağı oluşuyor.

Bu ağın büyümesi, yeni yatırımların, nitelikli istihdamın, ihracatın ve yüksek katma değerli üretimin önünü açıyor.

Avrupa’nın yeni stratejisinin ekonomik anlamı da burada ortaya çıkıyor:

Teknolojik bağımsızlık, aynı zamanda ekonomik bağımsızlık ve endüstriyel rekabet gücü anlamına geliyor.

İki günlük zirvede öne çıkan stratejik başlıklar

9 Kasım’da teknik ve operasyonel konular ön plana çıktı.

Görüş Alanı Ötesi Uçuşlar (BVLOS), alçak irtifa hava sahasının yönetimi (U-space), farklı ülkelerde faaliyet gösteren operatörlerin karşılaştığı bürokratik engeller ve operasyonel standartların uyumlaştırılması temel gündem maddeleri arasında yer aldı.

Özellikle BVLOS operasyonlarının yaygınlaştırılması, insansız hava araçlarının ticari kullanımında yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek nitelikte.

Çünkü drone teknolojilerinin gerçek ekonomik değer üretmesi, yalnızca kısa mesafeli ve sınırlı görüş alanındaki uçuşlarla değil, güvenli ve sürekli operasyon yapabilen sistemlerle mümkün olacak.

Bu gelişme, kargo taşımacılığı, sağlık hizmetleri, endüstriyel denetim, tarımsal uygulamalar, enerji hatlarının kontrolü ve lojistik ağlarının geliştirilmesi gibi pek çok sektörde yeni ticari modellerin oluşmasını sağlayabilir.

10 Kasım’da ise gündem daha geniş bir jeopolitik ve endüstriyel perspektife taşındı.

Avrupa’nın küresel pazardaki rekabet gücü, teknolojik bağımsızlığı, tedarik zinciri güvenliği ve savunma sanayisiyle sivil drone ekosistemi arasındaki iş birliği öne çıktı.

ABD ve Çin’in bu alandaki üretim, teknoloji ve pazar hâkimiyeti karşısında Avrupa’nın kendi endüstriyel kapasitesini geliştirme ihtiyacı artık bir tercih değil, stratejik zorunluluk olarak değerlendiriliyor.

Avrupa’nın hedefi yalnızca dışarıdan teknoloji satın alan bir pazar olmak değil, kendi teknolojisini geliştiren, üreten, ihraç eden ve uluslararası tedarik zincirlerinde belirleyici rol oynayan bir endüstriyel güç oluşturmak.

U-space: Geleceğin hava sahası yeniden tasarlanıyor

Zirvenin en önemli teknik başlıklarından biri U-space entegrasyonuydu.

İspanya’daki ENAIRE gibi öncü hava seyrüsefer kurumlarının SESAR projeleri kapsamında geliştirdiği çözümler, insansız hava araçlarının şehir merkezleri, ticari havacılık rotaları ve kritik altyapılarla aynı hava sahasında güvenli biçimde faaliyet göstermesinin önemini ortaya koyuyor.

Geleceğin hava sahası artık yalnızca insanlı uçakların hareket ettiği bir alan olmayacak.

Otonom sistemler, lojistik dronelar, endüstriyel insansız hava araçları ve farklı görevlerde kullanılan hava platformları aynı operasyonel ortamın unsurları hâline gelecek.

Bu nedenle hava sahası yönetimi, veri paylaşımı, dijital izleme, uzaktan tanımlama ve güvenlik sistemleri, drone ekonomisinin temel altyapısını oluşturacak.

U-space sistemlerinin yaygınlaşması aynı zamanda yeni bir ekonomik sektörün doğmasını sağlayacak.

Hava sahası yönetim hizmetleri, yazılım altyapıları, dijital haritalama, veri güvenliği ve operasyonel takip sistemleri yeni yatırım ve istihdam alanları oluşturacak.

Dolayısıyla geleceğin drone ekonomisi yalnızca hava araçlarının üretiminden ibaret olmayacak.

Bu araçların çalışmasını sağlayan bütün dijital ve fiziksel altyapı da ekonomik değerin bir parçası hâline gelecek.

Sivil ve savunma sanayisi arasındaki stratejik sınırlar ortadan kalkıyor

Bugün drone teknolojilerini yalnızca sivil ticaret veya savunma sanayisi başlığı altında değerlendirmek artık yeterli değil.

Enerji nakil hatlarının denetlenmesinden liman güvenliğine, sınır gözetiminden afet yönetimine, lojistikten kritik tesislerin korunmasına kadar genişleyen kullanım alanları, sivil ve savunma teknolojileri arasında güçlü bir etkileşim oluşturuyor.

Özellikle karşı-drone (Counter-UAS) sistemleri, hava sahası güvenliği ve kritik altyapıların korunması, Avrupa’nın öncelikli gündemlerinden biri hâline geliyor.

Burada önemli olan, sivil teknolojilerin gelişimini engellemeden güvenlik ihtiyaçlarını karşılayabilecek dengeli bir sistem kurabilmek.

Bu dengeyi sağlayabilen ülkeler, yalnızca teknoloji üreticisi değil, geleceğin güvenli hava sahası mimarisini oluşturan ülkeler arasında yer alacak.

Aynı zamanda savunma sanayisi ile sivil sanayi arasında oluşacak teknoloji geçişleri, üretim kapasitesinin daha verimli kullanılmasını ve Ar-Ge yatırımlarının farklı sektörlere yayılmasını sağlayacak.

Bu yaklaşım, Avrupa’nın savunma sanayisi yatırımlarını ekonomik büyüme, istihdam ve teknolojik gelişimle ilişkilendiren yeni politikasının da temel unsurlarından biri.

SAFE Programı: Avrupa’nın 150 milyar avroluk savunma sanayisi hamlesi

EU Drone Summit sonrasında değerlendirilmesi gereken en önemli gelişmelerden biri de Avrupa Birliği’nin SAFE (Security Action for Europe) Programı.

SAFE, Avrupa’nın savunma kapasitesini artırmak, savunma sanayisi üretimini hızlandırmak, ortak tedarik mekanizmalarını geliştirmek ve Avrupa savunma teknolojileri ile sanayi tabanını güçlendirmek amacıyla oluşturduğu, 150 milyar avroya kadar finansman sağlayan bir kredi mekanizmasıdır.

27 Mayıs 2025 tarihinde AB Konseyi tarafından kabul edilen ve 29 Mayıs 2025’te yürürlüğe giren düzenleme, Avrupa savunma sanayisi açısından yeni bir ekonomik dönemin başlangıcı olarak değerlendirilebilir.

Ancak SAFE’yi yalnızca bir savunma bütçesi olarak görmek eksik olur.

Bu program aynı zamanda Avrupa’nın üretim kapasitesini büyütme, sanayi yatırımlarını yönlendirme, ortak teknoloji geliştirme, tedarik zincirlerini güçlendirme ve savunma sanayisinde ölçek ekonomisi oluşturma projesidir.

Program kapsamında sağlanan finansman, AB üyesi ülkelerin savunma yatırımlarını artırabilmeleri için uzun vadeli ve rekabetçi koşullara sahip krediler şeklinde sunulmaktadır.

Üye ülkelerin bu kaynaklardan yararlanabilmesi için ulusal savunma yatırımı planları hazırlaması ve genel kural olarak en az iki ülkenin katıldığı ortak tedarik süreçleri yürütmesi öngörülmektedir.

Bu sistemin en önemli ekonomik sonucu, ülkelerin savunma ihtiyaçlarını birbirinden bağımsız biçimde karşılaması yerine, ortak siparişlerle daha büyük üretim hacimleri oluşturmasıdır.

Böylece:

Savunma sanayisi üretim tesislerinin kapasitesi artırılabilecek.

Uzun vadeli sipariş garantileri sayesinde sanayi yatırımları teşvik edilebilecek.

Ortak üretim ve tedarik modelleriyle maliyetler daha verimli yönetilebilecek.

Araştırma ve geliştirme yatırımlarının ekonomik getirisi artırılabilecek.

Avrupa içindeki savunma sanayisi tedarik zincirleri güçlendirilebilecek.

Nitelikli istihdam ve teknoloji odaklı ekonomik büyüme desteklenebilecek.

Bu açıdan SAFE, Avrupa’nın güvenlik ihtiyaçlarını ekonomik büyüme ve endüstriyel kalkınma hedefleriyle birleştiren önemli bir araçtır.

SAFE kapsamında hangi sektörler ve teknolojiler öne çıkıyor?

Programın Türkiye açısından en dikkat çekici taraflarından biri, finansman kapsamına alınan öncelikli savunma ürünleri ve teknoloji alanlarıdır.

SAFE kapsamında iki ana kategori altında çok sayıda yatırım ve tedarik alanı tanımlanmıştır.

Birinci kategori:

Mühimmat ve füze sistemleri.

Topçu sistemleri.

Küçük insansız hava araçları ve bunlarla ilişkili karşı-drone sistemleri.

Kritik altyapıların korunması.

Siber güvenlik ve savunma kabiliyetleri.

Askerî hareketlilik ve destek sistemleri.

İkinci kategori:

Hava ve füze savunma sistemleri.

Deniz üstü ve denizaltı kabiliyetleri.

Küçük sınıf dışındaki insansız hava araçları ve karşı-drone sistemleri.

Stratejik hava taşımacılığı ve havada yakıt ikmali.

C4ISTAR sistemleri.

Uzay varlıkları ve uzay altyapısının korunması.

Yapay zekâ ve elektronik harp teknolojileri.

Bu kapsam, drone teknolojilerinin Avrupa’nın savunma sanayisi yatırımlarında ne kadar merkezi bir konuma geldiğini gösteriyor.

Özellikle küçük insansız hava araçları, daha büyük platformlar, karşı-drone çözümleri, yapay zekâ, elektronik sistemler ve haberleşme altyapıları birlikte değerlendirildiğinde, geniş bir endüstriyel üretim ve yatırım ekosistemi ortaya çıkıyor.

Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor:

İkinci kategoride yer alan sistemler için tasarımın tanımlanması, uyarlanması ve geliştirilmesi konusunda yüklenicilerin daha sıkı teknik ve kurumsal koşulları karşılaması gerekiyor.

Bu durum, yalnızca montaj veya parça tedarikinin değil, teknolojiye ve ürün tasarımına hâkim olmanın da önemini artırıyor.

SAFE’nin ekonomik modeli: Para kadar üretim ve pazar da önemli

SAFE’nin ekonomik açıdan en önemli özelliği, Avrupa ülkelerinin savunma ihtiyaçlarını ortak siparişler üzerinden birleştirmesidir.

Birden fazla ülkenin aynı ürün veya teknolojiye yönelik talep oluşturması, üretici firmalar açısından daha öngörülebilir bir pazar anlamına gelir.

Bu durum, şirketlerin yeni üretim hatları kurmasını, makine ve ekipman yatırımlarını artırmasını, mühendislik kadrolarını genişletmesini ve uzun vadeli teknoloji geliştirme programlarına kaynak ayırmasını kolaylaştırabilir.

Özellikle savunma sanayisinde yüksek başlangıç yatırımları ve uzun üretim süreleri düşünüldüğünde, öngörülebilir sipariş hacmi son derece önemlidir.

SAFE’nin oluşturduğu ekonomik model, savunma sanayisi şirketlerinin yalnızca mevcut siparişlere göre üretim yapan kuruluşlar olmaktan çıkarak, uzun vadeli endüstriyel planlama yapabilen yapılara dönüşmesini hedefliyor.

Bu modelin etkisi yalnızca büyük savunma şirketleriyle sınırlı kalmayacaktır.

Elektronik, yazılım, sensör, haberleşme, batarya, kompozit malzeme, makine, otomasyon, test ve sertifikasyon alanlarında faaliyet gösteren KOBİ’ler de bu yeni tedarik zincirinin önemli parçaları hâline gelebilir.

Dolayısıyla SAFE, Avrupa ekonomisinde savunma sanayisi merkezli yeni bir sanayi hareketliliği oluşturma potansiyeline sahiptir.

Türkiye açısından değerlendirilmesi gereken fırsat da yalnızca savunma platformlarının Avrupa’ya satılması değildir.

Türk sanayisinin bu üretim ve yatırım zincirlerine hangi alanlarda katılabileceğidir.

Yuvarlak masa toplantıları: Türkiye için büyük fırsat

EU Drone Summit 2026’nın ardından devam edecek yuvarlak masa toplantıları, konunun belki de en önemli stratejik boyutunu oluşturuyor.

Çünkü zirveler genel politikaların ve ortak hedeflerin belirlendiği platformlardır.

Ancak asıl iş birliği, teknik gerekliliklerin, yatırım modellerinin, finansman imkânlarının, ortak üretim projelerinin ve kurumsal iş birliklerinin somut olarak ele alındığı çalışma masalarında şekillenir.

9-10 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen zirvenin ardından ve devam eden süreçte düzenlenecek yuvarlak masa toplantılarında, Drone Stratejisi 2.0 kapsamında teoriden pratik uygulamaya geçişin yanı sıra Avrupa Birliği’nin SAFE Programı çerçevesindeki savunma sanayisi iş birlikleri de gündeme taşınacaktır.

AB üyesi ülkelerin yanı sıra SAFE kapsamında uygun bulunan ve ilgili iş birliği koşullarını karşılayan ülkelerin savunma sanayisi kurumları, kuruluşları ve sektör temsilcileriyle yürütülecek görüşmeler, Avrupa’nın savunma üretim kapasitesinin geliştirilmesi açısından önem taşıyor.

Bu toplantıların AB uzmanlarının gözetiminde gerçekleştirilmesi, teknik ve kurumsal konuların doğrudan ilgili paydaşlar tarafından değerlendirilmesine imkân sağlayacaktır.

Ancak bu toplantıların gerçek değeri, yalnızca bilgi paylaşımıyla sınırlı kalmamalıdır.

Yuvarlak masa toplantıları, Avrupa ile Türkiye arasında somut ekonomik ve endüstriyel iş birliklerinin geliştirilebileceği platformlar olarak değerlendirilmelidir.

Örneğin Türk ve Avrupalı şirketlerin ortak üretim anlaşmaları yapması, Avrupa’daki üretim tesisleriyle Türkiye’deki sanayi altyapısının birbirini tamamlaması, teknoloji transferi ve ortak Ar-Ge projelerinin oluşturulması, bu platformların sağlayabileceği önemli sonuçlar arasındadır.

Ayrıca finansman kaynaklarının, yatırım modellerinin ve tedarik anlaşmalarının doğrudan ilgili paydaşlar tarafından değerlendirilmesi, Türk şirketlerinin Avrupa pazarındaki rekabet gücünü artırabilir.

Türkiye açısından asıl fırsat da tam bu noktada ortaya çıkıyor.

Türkiye, insansız hava araçları alanında sahip olduğu üretim tecrübesi, mühendislik altyapısı, operasyonel birikimi, savunma sanayisi kabiliyetleri ve gelişen alt sistem ekosistemiyle Avrupa’nın ihtiyaç duyduğu önemli sanayi ortaklarından biri olabilecek potansiyele sahiptir.

Üstelik Türkiye’nin potansiyeli yalnızca hava platformu üretiminden ibaret değildir.

Elektronik sistemler, haberleşme, yazılım, yapay zekâ, otonom uçuş, sensör teknolojileri, batarya sistemleri, yer kontrol istasyonları, simülasyon, test ve sertifikasyon alanlarında da iş birliği imkânları bulunmaktadır.

Dolayısıyla yuvarlak masa toplantıları, Türkiye’nin Avrupa pazarına yalnızca ürün tedarik eden bir ülke olarak değil, teknoloji geliştiren, ortak üretim gerçekleştiren, Ar-Ge süreçlerine katılan ve yeni nesil endüstriyel değer zincirlerinde yer alan bir stratejik ortak olarak konumlanmasına katkı sağlayabilir.

Türkiye ve SAFE: Doğrudan finansmandan sanayi ortaklığına uzanan yol

SAFE Programı’nın Türkiye açısından değerlendirilmesinde hukuki ve ekonomik koşulların doğru anlaşılması gerekiyor.

Türkiye, AB üyesi olmadığı için SAFE kapsamında doğrudan 150 milyar avroluk kredi mekanizmasından yararlanabilecek ülkeler arasında bulunmuyor.

Bu finansman, AB üyesi ülkelerin savunma yatırımlarını desteklemek üzere tasarlanmıştır.

Bununla birlikte Türkiye’nin AB aday ülkesi statüsü, ortak savunma tedariki süreçlerine katılım bakımından önemli bir hukuki zemin oluşturmaktadır.

SAFE düzenlemesi, aday ülkelerin belirli koşullar altında AB üyesi ülkelerle ortak tedarik süreçlerine katılabilmesine imkân tanımaktadır.

Ayrıca üçüncü ülkelerdeki savunma sanayisi kuruluşlarının uygunluk koşullarının genişletilebilmesi için AB ile ikili veya çok taraflı anlaşmalar yapılabilmesinin de önü açılmıştır.

Türkiye açısından özellikle önemli olan konu, bu anlaşma imkânıdır.

Avrupa Komisyonu’nun 13 Ocak 2026 tarihli açıklamasında, Türkiye’nin 23 Haziran 2025 tarihinde SAFE kapsamında ikili anlaşma konusunu görüşme isteğini ilettiği ve Komisyonun bu talebi değerlendirmekte olduğu belirtilmiştir.

Bu gelişme, Türkiye’nin Avrupa savunma sanayisi ekosistemiyle daha kapsamlı bir endüstriyel entegrasyon sağlayabilmesi açısından yakından takip edilmelidir.

Burada bir diğer önemli husus da SAFE kapsamında uygulanan yerli ve Avrupa merkezli üretim koşullarıdır.

Programda genel olarak nihai ürünün bileşen maliyetinin en az yüzde 65’inin AB, Avrupa Ekonomik Alanı/Avrupa Serbest Ticaret Birliği ülkeleri veya Ukrayna kaynaklı olması, bu kapsam dışındaki ülkelerden gelen bileşen maliyetinin ise yüzde 35’i aşmaması öngörülmektedir.

Türkiye’nin bu genel tedarik koşullarındaki konumu ile olası bir ikili anlaşma sonucunda elde edilebilecek daha geniş uygunluk imkânları birbirinden ayrılmalıdır.

Bu nedenle Türk şirketlerinin SAFE bağlantılı projelerdeki rolü, yalnızca ürün ve teknoloji yeterliliğine göre değil, şirketin yerleşik olduğu ülke, yüklenici veya alt yüklenici statüsü, mülkiyet ve kontrol yapısı, bileşenlerin menşei ve ilgili tedarik sözleşmesinin koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Bu ayrıntılar, Türkiye’nin Avrupa pazarına giriş stratejisinin temel unsurlarından biri olmalıdır.

Türkiye için ekonomik fırsat: Savunma ihracatından ortak sanayi üretimine

Türkiye’nin bu süreçteki temel hedefi yalnızca savunma sanayisi ihracatını artırmak olmamalıdır.

Asıl hedef, Avrupa’nın yeni savunma sanayisi yapılanmasında üretim, teknoloji, yatırım ve tedarik zincirlerinin kalıcı bir parçası hâline gelmektir.

Bu yaklaşımın Türkiye ekonomisine sağlayabileceği katkılar birkaç temel başlıkta değerlendirilebilir.

Yüksek katma değerli ihracat

Drone platformları, elektronik sistemler, yazılımlar, haberleşme altyapıları ve otonom sistemler gibi yüksek teknoloji ürünlerinin Avrupa pazarına sunulması, Türkiye’nin ihracat kompozisyonunun gelişmesine katkı sağlayabilir.

Doğrudan yabancı yatırım ve ortak girişimler

Avrupalı savunma ve teknoloji şirketlerinin Türkiye’de ortak üretim, Ar-Ge veya tedarik yatırımları gerçekleştirmesi, sanayi kapasitesinin büyümesini destekleyebilir.

Aynı şekilde Türk şirketlerinin Avrupa’da ortaklıklar kurması, Avrupa tedarik zincirlerine daha yakın konumlanmasını sağlayabilir.

KOBİ’lerin uluslararası tedarik zincirlerine katılması

Savunma sanayisinin ekonomik etkisi yalnızca büyük ana yüklenicilerle sınırlı değildir.

Elektronik kart üreticileri, yazılım firmaları, makine imalatçıları, kompozit malzeme üreticileri, sensör teknolojisi geliştiricileri ve mühendislik şirketleri de bu ekosistemin önemli aktörleridir.

Yuvarlak masa toplantıları, Türk KOBİ’lerinin Avrupalı ana yüklenicilerle doğrudan temas kurması ve uluslararası tedarikçi ağlarına girmesi için önemli fırsatlar oluşturabilir.

Nitelikli istihdam ve teknoloji transferi

Ortak Ar-Ge projeleri, mühendislik faaliyetleri, test merkezleri ve üretim yatırımları, yüksek nitelikli istihdamın artmasını sağlayabilir.

Aynı zamanda üniversiteler, araştırma merkezleri ve özel sektör arasında yeni teknoloji geliştirme modelleri ortaya çıkabilir.

Uzun vadeli üretim ve sipariş güvencesi

Ortak tedarik anlaşmaları ve çok yıllı üretim planları, şirketlerin finansal öngörülebilirliğini artırabilir.

Bu da üretim hatlarına, makine parkına, insan kaynağına ve teknoloji geliştirmeye yönelik yatırımların daha sağlıklı planlanmasına yardımcı olabilir.

Avrupa pazarında kalıcı ticari konum

Türkiye’nin yalnızca tek seferlik ürün satışı yapan bir tedarikçi olmaktan çıkarak Avrupa’nın uzun vadeli sanayi ortaklarından biri hâline gelmesi, ihracatın sürekliliği ve ticari ilişkilerin derinleşmesi açısından önemlidir.

Böylece savunma sanayisi iş birlikleri, Türkiye’nin teknoloji ihracatını ve sanayi rekabetçiliğini güçlendiren daha geniş bir ekonomik modele dönüşebilir.

Türkiye ne yapmalı?

Türkiye’nin bu süreci yalnızca bir etkinlik veya uluslararası temas fırsatı olarak görmemesi gerekiyor.

Yuvarlak masa toplantılarının gerçek değerini ortaya çıkaracak olan, bu platformların somut proje ve ortaklık modellerine dönüştürülmesidir.

Bu kapsamda beş temel alanda ilerleme sağlanabilir:

Ortak Ar-Ge ve teknoloji geliştirme: Türk ve Avrupalı şirketlerin otonom sistemler, yapay zekâ, sensörler, haberleşme ve yeni nesil drone teknolojileri üzerinde ortak projeler geliştirmesi.

Ortak üretim ve tedarik zinciri: Türkiye’nin üretim kapasitesinin Avrupa’nın tedarik zinciri güvenliği ve endüstriyel dayanıklılık hedefleriyle buluşturulması.

Sertifikasyon ve standart uyumu: Türk üreticilerin Avrupa’nın teknik standartlarına, uçuş güvenliği ve sertifikasyon süreçlerine uyumunu kolaylaştıracak kurumsal iş birliklerinin geliştirilmesi.

Sivil ve savunma sanayisi entegrasyonu: Sivil drone teknolojileri ile güvenlik ve savunma alanındaki ihtiyaçların ortak teknoloji geliştirme perspektifiyle ele alınması.

Yatırım ve finansman modelleri: Uygun AB programları, SAFE bağlantılı iş birliği mekanizmaları, ortak yatırım modelleri ve diğer uluslararası finansman araçları kapsamında projelerin değerlendirilmesi.

Bunlara ek olarak, Türkiye’nin uluslararası iş birliklerinde kullanabileceği kurumsal bir proje portföyü hazırlaması da önemlidir.

Bu portföyde ortak üretime açık ürünler, teknoloji geliştirme projeleri, yatırım yapılabilecek tesisler, Ar-Ge altyapıları, tedarikçi firmalar ve Avrupa’daki potansiyel ortaklarla geliştirilebilecek iş modelleri yer almalıdır.

Böylece yuvarlak masa toplantıları genel değerlendirmelerin yapıldığı platformlardan çıkarak, somut ekonomik sonuçlar doğurabilecek proje geliştirme mekanizmalarına dönüşebilir.

Avrupa’nın ihtiyacı ile Türkiye’nin kapasitesi aynı masada buluşmalı

Avrupa bugün teknolojik bağımsızlık, tedarik zinciri güvenliği, üretim kapasitesi ve savunma sanayisinin güçlendirilmesi hedeflerini aynı anda gerçekleştirmeye çalışıyor.

Türkiye ise insansız hava araçları alanında önemli bir üretim ve operasyonel tecrübeye sahip.

Bu iki yapının birbirini tamamlayabilecek özellikleri bulunuyor.

Ancak bu potansiyelin hayata geçirilmesi için karşılıklı güven, mevzuat uyumu, fikrî mülkiyet haklarının korunması, teknoloji paylaşımı, yatırım güvencesi ve uzun vadeli sanayi ortaklıkları konusunda somut adımlar atılması gerekiyor.

Özellikle SAFE gibi büyük ölçekli finansman ve ortak tedarik mekanizmalarında hukuki uygunluk kadar ekonomik sürdürülebilirlik de önem taşıyor.

Avrupalı ortaklar açısından güvenilir ve kesintisiz tedarik, Türkiye açısından ise uzun vadeli pazar erişimi, teknoloji geliştirme ve yatırım imkânları ön plana çıkıyor.

Yuvarlak masa toplantılarının önemi de burada yatıyor.

Bu platformlar, ülkelerin ve şirketlerin birbirlerini dinlediği toplantıların ötesine geçerek, hangi teknolojinin kim tarafından geliştirileceğinin, hangi üretimin nerede gerçekleştirileceğinin, hangi şirketlerin tedarik zincirine katılacağının ve hangi finansman mekanizmasının kullanılabileceğinin değerlendirildiği stratejik çalışma alanlarına dönüşebilir.

Türkiye’nin bu masalarda yer alması kadar, masaya somut proje önerileri, teknik uzmanlık, üretim kapasitesi ve uzun vadeli iş birliği modelleriyle oturması da önemlidir.

Geleceğin hava sahasında Türkiye’nin de sözü olmalı

EU Drone Summit 2026, Avrupa’nın insansız hava araçları alanında yeni bir endüstriyel ve stratejik döneme geçtiğinin önemli göstergelerinden biri olarak değerlendirilmeli.

Artık mesele yalnızca drone üretmek değil, bu sistemlerin kullanılacağı hava sahasını yönetmek, güvenliğini sağlamak, teknolojisini geliştirmek, üretimini ölçeklendirmek ve uluslararası tedarik zincirlerini oluşturmak.

SAFE Programı ise bu dönüşümün ekonomik ve finansal boyutunu güçlendiriyor.

150 milyar avroluk kredi mekanizması, Avrupa’nın savunma sanayisinde üretim kapasitesini artırma, ortak tedarik oluşturma ve teknolojik bağımsızlığını güçlendirme hedefinin önemli bir parçası.

Bu yeni dönemde Türkiye’nin önünde önemli bir fırsat bulunuyor.

9-10 Kasım sonrasında devam eden ve ilerleyen dönemde gerçekleştirilecek yuvarlak masa toplantıları, Türkiye’nin Avrupa ile ilişkilerini yalnızca siyasi ve diplomatik düzeyde değil, teknoloji, savunma sanayisi, yatırım, üretim, ihracat ve Ar-Ge ekseninde derinleştirebilecek niteliktedir.

Elbette bu fırsatın somut kazanımlara dönüşmesi, doğru kurumsal temsil, teknik hazırlık, uygun ortaklık modelleri ve sürdürülebilir iş birliği mekanizmalarıyla mümkün olacaktır.

Burada Türkiye’nin önünde iki önemli hedef bulunuyor: Birincisi, Avrupa’nın değişen savunma ve teknoloji ihtiyaçlarına cevap verebilecek bir üretim ve teknoloji ortağı olmak. İkincisi ise bu ortaklıkları Türkiye ekonomisine yüksek katma değer, yatırım, ihracat ve istihdam olarak kazandırmak.

Avrupa geleceğin gökyüzünü yeniden tasarlarken Türkiye bu dönüşümün dışında kalmamalıdır.

Aksine, sahip olduğu üretim kabiliyeti ve teknolojik birikimle bu yeni mimarinin şekillenmesinde söz sahibi olmalıdır.

Çünkü geleceğin rekabeti yalnızca gökyüzünde uçan insansız sistemlerde değil, o sistemleri geliştiren, üreten, yöneten, finanse eden ve güvenliğini sağlayan ülkeler arasında yaşanacaktır.

Türkiye için asıl fırsat, Avrupa’nın savunma ve teknoloji yatırımlarını yalnızca bir pazar olarak görmek değil, bu yatırımların oluşturacağı yeni ekonomik ve endüstriyel değer zincirinin aktif bir ortağı olmaktır.

Geleceğin hava sahasında söz sahibi olmak, aynı zamanda geleceğin ekonomisinde söz sahibi olmak anlamına geliyor.

Türkiye için asıl fırsat, bu geleceğin yalnızca bir parçası olmak değil, geleceğin tasarımına ve ekonomik değer üretimine katkı sunmaktır.

EPA – European Project Agency®

Avrupa projeleri, uluslararası iş birlikleri, teknoloji transferi ve stratejik sanayi ortaklıkları perspektifinden, Avrupa Birliği kurumları, uzmanları ve ilgili sektör paydaşlarıyla gerçekleştirilecek yuvarlak masa toplantıları, Türkiye’nin bu yeni endüstriyel yapılanmada konumunu güçlendirmesi için önemli bir platform niteliği taşımaktadır.

EPA’nın bu süreçteki yaklaşımı, Türkiye ile Avrupa arasında savunma ve sivil teknoloji alanlarında ortak proje geliştirilmesini, sanayi kuruluşlarının uluslararası iş birliklerine katılımını, yatırım ve finansman fırsatlarının değerlendirilmesini ve sürdürülebilir ekonomik ortaklıkların oluşturulmasını desteklemektir.

Erhan Yurdayüksel

11 Kasım 2026

Kaynak: AB Konseyi, SAFE düzenlemesi ve programın öncelikli yatırım alanları.

Kaynak: AB Konseyi, Regulation (EU) 2025/1106 ve Avrupa Komisyonu’nun Türkiye’nin SAFE kapsamındaki konumuna ilişkin açıklaması.