ABD-İran diplomatik trafiğindeki tıkanıklık, küresel enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerini zirveye taşıdı. Hürmüz Boğazı’nda LNG tankerlerinin “hayalet modunda” ilerlediği rapor edilirken, petrol ve doğal gaz fiyatları yukarı yönlü ivmesini koruyor.
Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilimin gölgesinde haftaya sert bir yükselişle başladı. Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerin sonuçsuz kalması, enerji akışının sürekliliğine dair soru işaretlerini artırırken; petrol ve doğal gaz piyasalarında eş zamanlı fiyatlamalar görüldü.
Doğal Gazda “Hürmüz” Baskısı: Hollanda TTF Yükselişte
Avrupa’nın gösterge niteliğindeki doğal gaz fiyatı olan Hollanda TTF vadeli kontratları, arz endişelerinin etkisiyle sabah seansında yüzde 1,3 değer kazandı. Megavat saat başına 44,74 Euro seviyesine çıkan fiyatlar, bölgedeki sanayi maliyetleri üzerinde yeni bir baskı oluşturuyor.
Piyasa uzmanları, Orta Doğu’dan Avrupa’ya uzanan LNG (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) tedarik zincirinde yaşanabilecek olası bir kırılmanın, fiyatları kış öncesi kritik seviyelere taşıyabileceği uyarısında bulunuyor.
Petrol Piyasasında Yüzde 3’lük Sıçrama
Enerji piyasalarındaki hareketlilik sadece doğal gazla sınırlı kalmadı. Londra ICE borsasında işlem gören Haziran vadeli Brent petrolün varil fiyatı, gün içinde yüzde 3,45 gibi sert bir yükseliş kaydederek 104,79 dolar seviyesine ulaştı. 100 dolar eşiğinin üzerindeki bu kalıcılık, küresel enflasyon endişelerini de beraberinde getiriyor.
LNG Tankerlerinden “Hayalet Geçiş” Stratejisi
Enerji lojistiğinde yaşanan olağanüstü durumlar, veri sağlayıcısı Kpler’in raporlarına yansıdı. Güvenlik riskleri nedeniyle dev enerji şirketlerinin yeni bir strateji izlediği gözlemleniyor:
Sinyal Kapatma: QatarEnergy’ye ait bir LNG tankerinin 9 Mayıs’ta kritik Hürmüz Boğazı’ndan geçişi sırasında Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) sinyallerini kapattığı tespit edildi. Gemi, ancak ertesi gün Umman açıklarında yeniden radarda görüldü.
Adnoc Bağlantılı Gemiler: Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (Adnoc) ile bağlantılı tankerlerin de benzer şekilde düşük sinyal seviyeleriyle geçiş yaparak “izlenemez” olmayı hedeflediği bildirildi.
Bu “sessiz geçişler”, boğazdaki fiziksel akışın durmadığını göstererek doğal gazdaki yükselişi bir miktar sınırlasa da, operasyonel risklerin ne denli yüksek olduğunu kanıtlıyor.
Piyasa Analizi: Diplomatik Çıkmaz Fiyatları Nereye Taşır?
Enerji analistlerine göre, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların “riskli” kategorisine alınması, sigorta primlerini ve navlun maliyetlerini artırıyor. Eğer ABD-İran hattındaki diplomatik tıkanıklık askeri bir sürtüşmeye evrilirse, Brent petrolde 115-120 dolar, doğal gazda ise 60 Euro bandının test edilmesi kaçınılmaz görünüyor.
Şu an için tanker geçişlerinin –sinyaller kapalı olsa da– devam etmesi, piyasadaki “topyekûn kesinti” korkusunu dizginleyen tek unsur olarak öne çıkıyor.