İş dünyasında herkese eşit oranda yapılan genel zam uygulaması yerini liyakat ve performans odaklı yeni bir ücret modeline bırakıyor. Şirketlerin sınırlı maaş bütçelerini kritik pozisyonlara ve yüksek katkı sağlayan yeteneklere yönlendirmesiyle birlikte, çalışanların bireysel başarıları ile kendilerini geliştirdikleri yetkinlikler gelir artışında belirleyici hale geliyor.
İş dünyasında uzun süredir uygulanan herkese aynı oranda zam politikası yerini performans ve liyakat odaklı ücret sistemine bırakmaya hazırlanıyor. Şirketler, çalışanların bireysel başarısını ve şirkete sağladığı katkıyı daha fazla dikkate alırken, 2027’den itibaren maaş bütçelerinin stratejik yeteneklere yönlendirilmesi bekleniyor.
ŞİRKETLERİN YÜZDE 32’Sİ EŞİT ZAM UYGULAYACAK
Ücret araştırmaları kuruluşu Payscale tarafından açıklanan veriler, şirketlerin ücret politikalarında değişime gittiğini ortaya koydu.
Verilere göre 2026 yılında kuruluşların yüzde 36’sı çalışanlarına genel zam uygularken, 2027’de bu yöntemi sürdüreceğini belirten şirketlerin oranı yüzde 32’ye geriledi.
Payscale Ücret Eşitliği Stratejisti Ruth Thomas, söz konusu değişimin şirketlerin sınırlı maaş bütçelerini daha stratejik kullanmaya yöneldiğini gösterdiğini belirtti.
2027 MAAŞ ZAMMI BEKLENTİSİ YÜZDE 3,5
Şirketlerin 2027 yılı için planladığı ortalama maaş artışı yüzde 3,5 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, 2026’da gerçekleşen yüzde 3,4’lük artışın sınırlı ölçüde üzerinde yer alıyor.
Buna karşın 2023 yılında çalışanların aldığı ortalama yüzde 4,8’lik zam oranının altında kalıyor.
Thomas, ABD’deki şirketlerin yüzde 30’unun 2027 yılında daha yüksek maaş artışı beklediğini ifade etti.
MAAŞ BÜTÇELERİ KRİTİK YETENEKLERE AYRILIYOR
Şirketler, tüm çalışanlara aynı oranda zam yapılmasının yetenekli personeli elde tutmak açısından yeterli olmadığını değerlendiriyor.
Araştırmalar, her dört şirketten birinin yetenek kaybını “ücret adaletsizliği algısına” bağladığını ortaya koyuyor. Kamu, yükseköğretim ve saatlik çalışanların yoğun olduğu sektörlerde eşit zam uygulaması devam etse de özel sektörde maaş bütçelerinin öne çıkan çalışanlara ve kritik pozisyonlara aktarılması bekleniyor.
WTW Kıdemli Direktörü Brittany Innes, şirketlerin maaş bütçelerini azaltmak yerine kaynakları şirketin geleceği açısından kritik öneme sahip pozisyonlara ve yüksek performans gösteren çalışanlara yönlendirdiğini belirtti.
İŞ DEĞİŞTİREN ÇALIŞANLAR DAHA YÜKSEK ZAM ALIYOR
Sektör verileri, en yüksek maaş artışlarının iş değiştiren çalışanlarda görüldüğüne işaret ediyor.
ADP Başekonomisti Nela Richardson’a göre iş değiştiren çalışanların maaş artış oranı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7 seviyesinde gerçekleşti. Mevcut işinde kalmaya devam eden çalışanlarda ise zam oranları yüzde 4 ile yüzde 4,5 arasında bulunuyor.
Bank of America Institute verileri ise vergi sonrası maaş artışlarının yüksek gelir grubunda yıllık yüzde 4,2, düşük gelir grubunda yüzde 5,2 olduğunu gösteriyor.
PERFORMANS ZAMMI ALMAK İSTEYENLERE ÖNERİLER
Yeni ücret politikasında daha yüksek zam almak isteyen çalışanların performans değerlendirme döneminde şirketin zam kriterlerini ve bütçenin nasıl dağıtıldığını yöneticileriyle görüşmesi öneriliyor.
Çalışanların şirkete sağladıkları katkıyı, karşılaştıkları sorunları ve elde ettikleri somut başarıları verilerle ortaya koymaları önem taşıyor.
Ayrıca yapay zeka araçları ve yeni teknolojiler başta olmak üzere dönüşüm odaklı becerilerin geliştirilmesinin çalışanların şirket içindeki değerini artırabileceği belirtiliyor.