Fransa Ulusal Meclisi’nde hazırlanan yeni bir rapor, çocuklara yönelik şiddet ve istismar suçlarında “cezasızlık” dönemini kapatmayı hedefliyor. Perrine Goulet (Renaissance), Arnaud Bonnet (Les Écologistes) ve Alexandra Martin (Les Républicains) tarafından hazırlanan raporun en çarpıcı önerisi, küçüklere karşı işlenen tüm suçlarda zamanaşımının tamamen kaldırılması.
1. Suçlular İçin “Zaman” Artık Bir Sığınak Olmayacak
Mevcut yasalar çerçevesinde, suçun üzerinden belli bir süre geçtiğinde kamu davası düşüyor. Ancak rapor, toplumun artık bu durumu kabul etmediğini vurguluyor.
Toplumsal Destek: Fransız halkının yüzde 90’ı, özellikle ensest suçlarında zamanaşımının kaldırılmasını destekliyor.
Hukuki Tutarlılık: Raporda, “Neden çocuklara yönelik cinsel şiddetin zamanaşımı süreleri, cinayet veya işkence suçlarından daha uzun olsun ki?” sorusu sorularak, tüm ağır suçların “imprescriptible” (zaman aşımına uğramaz) statüsüne alınması gerektiği savunuluyor.
Hafıza Kaybı Faktörü: Çocuklukta cinsel şiddete maruz kalan pek çok mağdurun yaşadığı “travmatik amnezi” (olayların yıllar sonra hatırlanması), zamanaşımı nedeniyle adalete ulaşılmasını imkansız kılıyordu. Bu yeni düzenleme, bu engeli ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Hafif Suçlar ve “Görmezden Gelme” İçin Daha Ağır Süreler
Sadece ağır suçlar değil, fiziksel ve psikolojik şiddet içeren diğer suçlar (délits) için de sürelerin uzatılması planlanıyor:
Fiziksel/Psikolojik Şiddet: Mevcut 6 yıllık süre; mağdurun reşit olmasından itibaren başlamak kaydıyla 10 yıla, şiddeti uygulayan kişi aile büyüklerinden biriyse 20 yıla çıkarılacak.
İhbar Etmeme Suçu: “Le Scouarnec vakası” gibi trajik örneklerden ders çıkarılarak, tecavüzü bilip de bildirmeyenlere yönelik cezai süreler de artırılıyor.
“Seri Suçlu” Kavramı ve Müebbet Hapis
Haberde dikkat çekilen bir diğer önemli nokta, seri suçların cezalandırılma biçimi.
Örnek Olay: 299 mağduru olan cerrah Le Scouarnec, tek bir tecavüz suçuyla aynı cezayı (20 yıl) almıştı. Yeni öneriyle, bu tür “seri” suçlara ağırlaştırıcı sebepler eklenecek ve bu sayede benzer suçluların müebbet hapis almasının önü açılacak.
Mağdurların Korunması ve Soruşturma Kalitesi
Adli süreçte mağdurların tekrar travmatize olmasını engellemek için şu adımlar öneriliyor:
Standart Soru Rehberi: Mağdurlara ön yargılı veya suçlayıcı sorular sorulmasını engellemek için tıpkı aile içi şiddet vakalarında olduğu gibi standart bir sorgu protokolü oluşturulacak.
Kayıt Zorunluluğu: Çocuklarda olduğu gibi, yetişkin mağdurların da ifade süreçlerinin kamera kaydına alınması tavsiye ediliyor.
Personel ve Kaynak Eksikliği: En Büyük Engel
Rapor, kağıt üzerindeki hakların gerçeğe dönüşmesi için ciddi bir bütçe ve personel ihtiyacı olduğunu da gizlemiyor:
Kapasite Sorunu: Nantes şehrinde sadece 9 müfettişin bakması gereken 500 çocuk koruma dosyası bulunuyor.
Avrupa Ortalamasının Altında: Fransa, Avrupa ortalamasına kıyasla 4 kat daha az savcıya ve 2 kat daha az hakime sahip. Ayrıca çocuk ifadelerini alma konusunda eğitimli personel sayısı oldukça yetersiz.
Önleyici Tedbirler: Sağlık Karnesine Yeni Sayfa
Önleme çalışmaları kapsamında okullarda cinsel eğitim derslerinin sıkılaştırılmasının yanı sıra, her çocuğun sağlık karnesine (carnet de santé) özel bir sayfa eklenmesi öneriliyor. Bu sayfada çocuklara yönelik şiddetin yasak olduğu ve ilgili kanun maddeleri açıkça yer alacak.
Raporun mimarlarından Arnaud Bonnet, meselenin kültürel bir dönüşüm olduğunu belirtiyor: “Kadın hakları konusunda toplumun büyük bir kesimi harekete geçti, ancak çocuk hakları konusunda hala gidilecek yolumuz var. Yine de bir kırılma noktasındayız.”