Avusturya’nın başkenti Viyana’da düzenlenen 70. Eurovision Şarkı Yarışması, hem sahnede hem de sokaklarda büyük siyasi tartışmalara ve protestolara sahne oldu. İsrail’in katılımı nedeniyle 5 ülkenin boykot ettiği yarışmanın finalinde, kazanan taraf Bulgaristan oldu.
Zirvenin Sahibi: “Bangaranga” ile Dara
Wiener Stadthalle’de gerçekleştirilen büyük finalde 25 ülke sahne aldı. Jüri ve halk oylamasının ardından Bulgaristan temsilcisi Dara, “Bangaranga” adlı şarkısıyla toplamda 516 puan toplayarak 70. Eurovision Şarkı Yarışması’nın birincisi seçildi.
Yarışmada ikinciliği 343 puanla İsrail elde ederken, üçüncülük koltuğuna 296 puanla Romanya oturdu. Ancak puanlama sırasında ve seyirci oylarının açıklandığı anlarda İsrail’in salondaki kalabalık tarafından yoğun şekilde yuhalanması dikkat çekti.
Sahne Arkasında Filistin Bayrakları ve Protestolar
Yarışmanın başından itibaren tırmanan gerilim, final gecesinde de devam etti. Finalde 3. sırada sahne alan İsrailli şarkıcı Noam Bettan, şarkısına başladığı sırada salondaki izleyicilerin açtığı Filistin bayraklarıyla protesto edildi.
Uluslararası arenadan da yarışmaya tepkiler gecikmedi. Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnes Callamard, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda sert ifadeler kullanarak şu açıklamada bulundu:
“Devam eden soykırım, yasa dışı işgal ve ‘apartheid’ varken Eurovision’da İsrail için bir sahne olmamalı.”
5 Ülkeden Tam Boykot, Yayıncılardan Sert Tepkiler
İsrail’in organizasyona dahil edilmesini protesto eden İspanya, Slovenya, Hollanda, İzlanda ve İrlanda bu yıl yarışmaya katılmayarak organizasyonu tamamen boykot etti. Yarışmaya katılmayan ve yayını gerçekleştirmeyen ülkelerin ulusal kanalları ise alternatif tepkiler geliştirdi:
İspanya (RTVE): Devlet televizyonu RTVE, yarışmanın başladığı dakikalarda ekranını kısa süreliğine karartarak İspanyolca ve İngilizce dillerinde şu mesajı yayımladı: “Eurovision bir yarışmadır, insan hakları ise değildir. Kayıtsızlığa yer yok. Filistin için barış ve adalet.”
Belçika (VRT): Flaman kamu yayıncısı VRT, Avrupa Yayın Birliği’nin (EBU) katılım politikalarını ve İsrail konusundaki tutumunu değiştirmemesi halinde, önümüzdeki yıl yarışmaya sanatçı göndermeyi tamamen durdurabileceklerini açıkladı.
Viyana Sokaklarında “Alternatif Konser” ve Yürüyüşler
Final saatine doğru Viyana’da protestoların dozu arttı. Christian Broda Meydanı’nda toplanan 1000’den fazla Filistin destekçisi, yarışmanın yapıldığı Wiener Stadthalle’ye doğru yürüyüşe geçti. Göstericiler, “Çocukların ve halkın katili İsrail”, “Soykırımı kutlamayın” ve “Soykırıma sahne yok” yazılı pankartlar taşıdı. Aktivistler, EBU’ya İsrail’i menetme çağrısında bulunurken, Avrupa ülkelerinin de İsrail ile askeri ve ekonomik iş birliklerini sonlandırmasını talep etti.
Ayrıca cuma günü Maria-Theresien Meydanı’nda “Şarkı Protestosu-Soykırıma Sahne Yok” başlığı altında alternatif bir konser düzenlendi. Birçok uluslararası sanatçı, gazeteci ve aktivistin katıldığı etkinlikte Gazze’deki insani duruma dikkat çekildi.
Hatırlanacağı üzere, 12 Mayıs’taki ilk yarı finalde de İsrailli şarkıcı Bettan sahnedeyken salonda “Soykırımı durdurun” sloganları atılmış, üzerlerine “Özgür Filistin” yazan seyirciler güvenlik güçleri tarafından zor kullanılarak salondan çıkarılmıştı.
Boykotlar Reytingleri Vurdu: İzleyici Sayısında Büyük Düşüş
Yaşanan siyasi kriz ve boykot kararları, Eurovision’un televizyon reytinglerine de doğrudan yansıdı. Avrupa genelinde izlenme oranlarında ciddi bir düşüş kaydedildi:
Ülke İzleyici Kaybı / Durum
Hollanda 2025 yılına göre %42 azaldı (541 bin izleyici ile 2012’den beri en düşük seviye).
İtalya (RAI) Geçen yıl 2 milyon 489 bin olan izleyici sayısı, bu yıl 1 milyon 856 bine geriledi.
Belçika Yaklaşık 430 bin daha az kişi izledi.
İsveç 316 bin izleyici kaybetti.
İngiltere 253 bin izleyici kaybetti.
Avrupa Yayın Birliği’nin (EBU) tarafsızlık politikası bu sonuçlarla birlikte hem kamuoyunda hem de üye yayıncılar nezdinde ciddi bir şekilde sorgulanmaya devam ediyor.