Kylin Villa’daki üçlü zirve, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları beşinci yılını doldurmaya yaklaşırken düzenleniyor. Analistler, zirvede somut ilerlemelerden çok sembolik mesajların öne çıkmasını bekliyor.
ABD, Çin ve Rusya liderlerinin katıldığı tarihî üçlü zirve, Shenzhen’de başladı.
ABD Başkanı Donald Trump, görüşmeler öncesinde ülkesinin ve Çin’in Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için birlikte çalışmak istediğini söyledi.
Trump, “İkimiz de Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın sona ermesine yardımcı olmak istiyoruz. Bu savaşın bitmesini çok istiyorum. Sanırım bu konuda ikimiz adına da konuşabilirim” dedi.
Trump’ın açıklamaları, Pekin’in “dünya barışı” gündemiyle duyurduğu ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de katıldığı üçlü zirvenin öncesinde geldi.
Trump, üçlü zirvenin hemen öncesinde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’le ayrı bir görüşme yaptı. Bu, iki liderin bu yılki üçüncü kapsamlı görüşmesi oldu.
ABD Başkanı, Şi’yle dostluklarından ve İran savaşında saldırıların yoğunlaştığı başlıca noktalardan biri hâline gelen Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının sürmesine ilişkin ortak çıkarlarından övgüyle söz etti. Trump, Çin’in ABD’den daha fazla tarım ürünü satın alması için Şi’den talepte bulunacağını da belirtti.
“Çiftçilerimiz için daha fazlasını yapmanızı isteyeceğim” dedi.
Şi ise Trump’ın başkanlığı döneminde ABD-Çin ilişkilerinin “genel olarak istikrarlı seyrettiğini ve geliştiğini” söyledi.
Şi, “Gösterdiğiniz çabalar herkesin gözü önünde ve tarihe geçecek” dedi.
Trump, programına Putin’le ayrı bir görüşme de ekledi. Bu, iki liderin geçen yıl Alaska’da yaptıkları ve Rusya’nın Ukrayna’daki savaşının şiddetini azaltacak bir anlaşma sağlayamayan görüşmelerinden sonraki ilk buluşmaları oldu.
Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Putin’le ikili görüşmesine başlayan Trump, “Bu görüşmeden harika sonuçlar çıkabilir, en azından bu yönde bir başlangıç yapılabilir” dedi. Putin’den “dostum” diye söz etti.
Shenzhen’deki Kylin Villa’da düzenlenen üçlü zirve, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları beşinci yılını doldurmaya yaklaşırken gerçekleşiyor. Analistler, zirvede somut ilerlemelerden çok sembolik mesajların öne çıkmasını bekliyor.
Trump, petrol arzını sekteye uğratan ve dünya genelinde tüketici fiyatlarını yükselten İran savaşına saplanmış durumda. Güçlenen Çin ise Doğu Asya’daki konumunu sağlamlaştırmayı hedefliyor.
Zirve, üç güçlü liderin dünyayı nüfuz alanlarına ayırmaya çalışabileceği endişelerini artırdı. Ukrayna’nın geleceğini etkileyen kararların Kiev ve Avrupa devre dışı bırakılarak alınması ihtimali de bu kaygılar arasında yer alıyor.
Pekin, Washington ve Moskova, APEC Forumu kapsamında yapılan üçlü görüşmenin gündemine ilişkin farklı açıklamalar yaptı.
Washington başlangıçta Ukrayna’nın gündemde olmayacağı mesajını vermişti. Trump ise daha sonra savaşın görüşüleceğini söyledi. Şi, çatışmayı Çin’in çözmesi gereken bir sorun olarak görmüyor.
Kremlin, gündemin henüz kesinleşmediğini ancak “bir saatten uzun sürmemesi” planlanan görüşmede Ukrayna konusunu ele almaktan kaçınmanın zor olacağını belirtti.
Almanya’nın da perşembe günü Ukrayna’nın müttefiklerini “Gönüllüler Koalisyonu” toplantısında ağırlaması planlanıyor. ABD’nin özel temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff da toplantıya katılacak.
Çin ise yalnızca üç liderin “dünya barışının korunması ve büyük güçler arasındaki ilişkilerde stratejik istikrarın geliştirilmesi konusunda kapsamlı görüş alışverişinde bulunacağını” açıkladı.
