ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin temaslarına eşlik eden Hazine Bakanı Scott Bessent, küresel enerji arzının kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’ndaki gerilime dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. CNBC’ye verdiği mülakatta Bessent, bölgedeki gemi trafiğinin kesintiye uğramamasının Çin için hayati önem taşıdığını vurguladı.
“Pekin, Tahran Üzerindeki Etkisini Kullanacak”
İsrail ve İran arasındaki askeri gerilimin Hürmüz Boğazı’ndaki güvenliği tehdit etmesi üzerine konuşan Bessent, Çin’in bu krizin çözümünde Washington ile paralel hareket edeceğine inandığını belirtti.
“Çin’in Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasında ABD’den çok daha fazla ekonomik çıkarı var. Bu nedenle Pekin yönetiminin, İran liderliği üzerindeki nüfuzunu kullanarak perde arkasında yapıcı bir rol üstleneceğini öngörüyoruz.”
Ekonomik Diplomasi: “Ticaret ve Yatırım Kurulları” Yolda
Trump’ın ziyareti öncesinde Güney Kore’de Çinli meclis üyeleriyle bir araya gelen Bessent, ikili ilişkileri kurumsallaştıracak iki yeni mekanizma önerisini masaya yatırdıklarını açıkladı:
Ticaret Kurulu: Hassas ticari konuların ve gümrük tarifelerinin teknik düzeyde ele alınması.
Yatırım Kurulu: İki ülke arasındaki doğrudan yatırımların denetimi ve teşviki için benzer bir yapının kurulması.
Yapay Zekada “Üstünlük” Vurgusu
İki dev güç arasında bir Yapay Zeka İş Birliği Protokolü imzalanabileceğini belirten Bessent, bu konudaki müzakerelerin tonuna dair iddialı bir yorumda bulundu:
“Çinlilerle yapay zeka konusunda bu denli sağlıklı bir diyalog yürütebilmemizin tek sebebi, bizim bu teknolojideki tartışmasız üstünlüğümüzdür. Eğer dengeler tersi yönde olsaydı, aynı açık yüreklilikle tartışabileceklerini sanmıyorum.”
Tayvan Meselesi ve Trump’ın Stratejisi
Ziyaret sırasında Çin tarafının Tayvan konusundaki “kırmızı çizgilerini” sert bir şekilde hatırlatmasına karşın Başkan Trump’ın sessiz kalması dikkat çekmişti. Bessent, bu durumu “müzakere stratejisi” olarak nitelendirdi:
“Başkan Trump, meselenin hassasiyetinin farkında. Ancak onun sessiz kalması, konuyu görmezden geldiği anlamına gelmez. Trump’ın müzakere tarzını bilenler, doğru zamanı beklediğini anlayacaktır. Önümüzdeki günlerde Tayvan konusunda daha net mesajlar duyacağımızdan eminim.”
Hürmüz Boğazı Neden Önemli?
Hürmüz Boğazı, dünyadaki petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği en kritik lojistik noktadır. Özellikle enerji ihtiyacının büyük kısmını Orta Doğu’dan karşılayan Çin için boğazın kapanması, sanayi üretimi ve enerji maliyetleri açısından ABD’ye oranla çok daha yıkıcı bir risk taşımaktadır.