Belçika’da Anneler Günü kutlanırken, ülkenin önde gelen sivil toplum kuruluşlarından Aile Birliği (Ligue des familles), kutlamaların gölgesinde kalan çok kritik bir konuyu gündeme taşıdı.
Birlik, hükümetin 2027 yılı için planladığı ancak şu ana kadar kamuoyundan adeta gizlenen yeni emeklilik reformu adımını sert bir dille eleştirdi. Yapılan açıklamada, bu reformun başta anneler olmak üzere kadınları çok ciddi şekilde mağdur edeceği vurgulandı.
Gözlerden Uzak Tutulan “2027 Reformu” Ne Getiriyor?
Belçika Temsilciler Meclisi’nde kabul edilme sürecinde olan mevcut emeklilik reformunun kadınların emekli maaşları üzerindeki olumsuz etkileri zaten bir süredir tartışılıyordu. Ancak Aile Birliği’ne göre, kadınları bekleyen asıl büyük tehlike sessiz sedasız yaklaşan ve 2027’de yürürlüğe girmesi planlanan bir sonraki aşama.
Bu yeni aşama kapsamında, kadınların ve özellikle ev hanımı ya da yarı zamanlı çalışmış annelerin sosyal güvencesi niteliğindeki üç temel hak kademeli olarak kaldırılacak:
Dul Yetim Aylığı (Pension de veuve): Eşini kaybeden kadınlara bağlanan maaş desteği zamanla sonlandırılacak.
Boşanmış Eş Emekliliği (Pension de conjoint divorcé): Boşanma sonrası eski eşin çalışma geçmişine dayanarak sağlanan emeklilik hakkı iptal edilecek.
Hane Halkı Oranlı Emeklilik (Pension au taux ménage): Tek bir eşin çalıştığı veya diğer eşin çok düşük kazandığı durumlarda, hanenin toplam gelirini korumak için uygulanan yüksek oranlı emeklilik modeli tarihe karışacak.
“Geriye Dönük Değişiklik Yapamayacak 800 Bin Kişi Mağdur Olacak”
Aile Birliği, bu hakların kaldırılmasının toplumda telafisi imkansız ekonomik kayıplara yol açacağı konusunda uyarıyor. Belçika’da şu anda yaklaşık 800.000 kişi bu sosyal haklardan ve yardımlardan yararlanıyor.
Özellikle çocuk bakımı gibi nedenlerle kariyerine ara vermiş, şu anda yaş almış ve artık çalışma hayatına geri dönüp emeklilik primlerini düzeltme şansı kalmamış binlerce kadın, bu reformla birlikte doğrudan bir gelir kaybıyla (net zarar) karşı karşıya kalacak. Birlik, durumun adaletsizliğini şu sözlerle özetliyor:
“Kariyerlerini ve hayatlarını geçmişteki yasal güvencelere göre planlamış, artık bunu değiştirme gücü ve zamanı olmayan insanlar, hiçbir şey yapamadıkları halde büyük bir gelir kaybına uğrayacaklar.”
Kadınlar Neden Hedefte?
Belçika’da ve Avrupa genelinde kadınlar, çocuk büyütmek veya aile bireylerinin bakımını üstlenmek amacıyla erkeklere kıyasla kariyerlerine daha sık ara veriyor ya da yarı zamanlı (part-time) işlerde çalışıyor. Bu durum, kadınların bireysel emeklilik primlerinin erkeklerden çok daha düşük kalmasına neden oluyor.
Söz konusu sosyal destek mekanizmaları (dul aylığı, hane halkı oranı vb.), kadınların yaşlılıkta yoksulluğa düşmesini engelleyen en önemli güvenlik ağlarıydı. Bu ağların 2027 itibarıyla ortadan kaldırılacak olması, Belçika’da yaşlı kadın yoksulluğunu ciddi oranda tetikleme riski taşıyor.