Belçika federal hükümeti, anayasal bir reformla Senato’yu tamamen kaldırmak için süreci hızlandırdı. Ancak “Arizona Koalisyonu” olarak adlandırılan hükümetin izlediği yöntem, siyasi dünyayı ikiye böldü. “Bonsoir Bruxelles” programına konuk olan senatörler Valérie De Bue (MR) ve Nadia El Yousfi (PS), reformun gerekliliği ve usulü üzerine sert bir tartışma gerçekleştirdi.
Tartışmalı Yöntem: Madde 195
Hükümet, Senato’nun artık “maliyetli ve sembolik” bir yapıya dönüştüğünü savunarak bu kurumu tasfiye etmek istiyor. Eleştirilerin odak noktasında ise anayasanın 195. maddesinin kullanılması yer alıyor.
Neden Tartışmalı? Bu madde, Parlamento’yu feshetmeye gerek kalmadan Anayasa revizyonuna izin veren istisnai bir prosedür.
Geçmiş Örnek: Bu yöntem en son 2011 yılındaki 6. Devlet Reformu sırasında kullanılmıştı.
Hükümetin Savunması: MR Senatörü Valérie De Bue, yöntemin “pek zarif olmasa da tamamen yasal” olduğunu ve Venedik Komisyonu tarafından onaylandığını hatırlattı.
Muhalefetin Eleştirisi: “Toplumun Görüşü Alınmadı”
Muhalefetteki Sosyalist Parti (PS) ise reformun aceleye getirildiğini savunuyor. Senatör Nadia El Yousfi, Senato’nun şu an bir krizin kaynağı olmadığını belirterek şunları söyledi:
“Zaman ayırıp anayasa hukukçularını ve sivil toplumu dinleyebilirdik. Hiçbir uzman görüşü (audition) alınmadan bu kadar kritik bir karar verilmesi kabul edilemez.”
Kritik Soru: Almanca Konuşan Topluluk Ne Olacak?
Reformun önündeki en büyük teknik engellerden biri, Belçika’nın Almanca konuşan azınlık topluluğunun federal düzeydeki temsiliyeti. Mevcut sistemde bu topluluğun federal düzeyde temsil edildiği tek yer Senato.
Valérie De Bue, bu konuda bir “hassasiyet” olduğunu kabul ederek, Başbakan’ın nihai oylamadan önce bu azınlık grubu için bir çözüm bulma sözü verdiğini belirtti.
Senato Neden Kaldırılmak İsteniyor?
2014 yılındaki reformdan bu yana Senato üyeleri doğrudan halk tarafından seçilmiyor. Yetkileri büyük ölçüde kısıtlanan kurum;
Günlük yasama işlerinden ziyade sadece anayasal meselelere bakıyor.
Hükümete göre; kurumun kaldırılması, Belçika’nın karmaşık kurumsal yapısını sadeleştirecek ve ciddi bir mali tasarruf sağlayacak.
Süreç Nasıl İşleyecek?
Senato’nun resmen tarih olması için önünde uzun bir yol var. Valérie De Bue, sürecin tamamlanması için hem Temsilciler Meclisi hem de Senato bünyesinde toplamda sekiz farklı oylama yapılması gerektiğini ifade etti.
Editörün Notu: 14 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleşen bu tartışma, Belçika’nın önümüzdeki dönemde daha büyük bir kurumsal dönüşümün eşiğinde olduğunu gösteriyor.
Sizce Senato’nun kaldırılması Belçika’nın yönetimini gerçekten kolaylaştırır mı, yoksa federal dengeleri mi bozar?