Belçika’da Senato’nun kaldırılması gündemdeyken, iklim aktivisti Adélaïde Charlier ve G1000 platformu, demokrasiyi güçlendirmek adına devrim niteliğinde bir öneri sundu: Kurayla seçilen vatandaşlardan oluşacak kalıcı bir meclis.
Belçika’da bir kurumun sonuna gelinirken, boşluğun nasıl doldurulacağı tartışılıyor. Demokratik inovasyon platformu G1000’in eş direktörü Adélaïde Charlier, Pazartesi sabahı katıldığı Bonjour Bruxelles programında, Senato’nun yerine “Kalıcı Vatandaş Meclisi” kurulması çağrısında bulundu. Charlier, “Demokrasinin zayıfladığı bir dönemde bir kurumu kaldırıyorsak, yerine yenisini ve daha güçlüsünü önermenin tam vaktidir,” dedi.
Vatandaşlar Hangi Konularda Söz Sahibi Olacak?
Önerilen bu yeni kurum, vatandaşların kolektif bir şekilde önemli meselelerde görüş bildirmesini hedefliyor. Charlier, sistemin işleyişini şu örneklerle açıklıyor:
Güncel Sorunlar: “Örneğin, uzman doktor bekleme listelerinin uzunluğu sizi endişelendiriyorsa, bu mecliste tartışılabilecek bir konudur.”
Sınırlar ve Kapsam: Tartışılacak konuların federal yetki alanında (örneğin Savunma gibi) olması gerekiyor. Ancak uluslararası hukuk ve temel haklar gibi dokunulamaz kırmızı çizgiler yeniden tartışılamayacak.
Uzun Vadeli Vizyon: G1000, seçilmiş siyasilerin aksine vatandaşların daha “yapısal” ve “uzun vadeli” meselelere odaklanabileceğine inanıyor.
Sistem Nasıl İşleyecek? (Kura Yöntemi)
G1000, ağır ceza mahkemelerindeki jüri sistemine benzer bir model öngörüyor. Meclis, Belçika nüfus dağılımına sadık kalınarak kurayla seçilen 50 kişiden oluşacak:
28 Flaman, 14 Valon,6 Brükselli, (4 Fransızca, 2 Felemenkçe konuşan) 2 Almanca konuşan topluluk temsilcisi.
Tavsiye Verecek, Meclis Karar Alacak
Kalıcı Vatandaş Meclisi, farklı görüşlerin çarpıştığı bir ortamda “somut tavsiyeler” hazırlayarak bu raporları Temsilciler Meclisi’ne sunacak. Charlier, sistemin hiyerarşisini şu sözlerle netleştiriyor: “Son söz yine yasama organında, yani parlamenterlerde olacak. Ancak Vatandaş Meclisi, onların kararlarını doğrudan etkileyecek ve meşruiyetini güçlendirecek.”
Hedef: 25.000 İmza
G1000, bu projenin parlamentoda resmi olarak tartışılabilmesi için bir imza kampanyası başlattı. 25.000 imza toplamayı hedefleyen platform, kampanyayı tanıtmak için bugün Brüksel’deki Place de la Monnaie meydanına 60 adet koltuk yerleştirdi.
Etkinliğe; hukukçu Françoise Tulkens, epidemiyolog Marius Gilbert, ekonomist Bruno Colmant ve Olivier De Schutter gibi tanınmış isimlerin yanı sıra pek çok sanatçı da destek veriyor.
Editörün Notu: Belçika’da Senato’nun tamamen sembolik hale gelmesi, uzun süredir kurumun maliyeti ve işlevselliği üzerinden siyasi bir tartışma konusuydu. G1000’in bu hamlesi, halkın siyasi karar alma süreçlerine katılımını artırmayı amaçlayan “müzakereci demokrasi” modelinin en somut adımlarından biri olarak görülüyor.