İran savaşı nedeniyle Şubat ayından bu yana kapalı olan Hürmüz Boğazı’nda tarihi bir an yaşandı. Fransız denizcilik devi CMA CGM’ye ait bir konteyner gemisi, çatışmaların başlamasından bu yana bölgeden geçen ilk Batı Avrupa bağlantılı gemi oldu.
DUBAİ – Küresel enerji ve lojistik trafiğinin kalbi olan Hürmüz Boğazı’nda haftalardır süren sessizlik, Fransız bayrağı eşliğinde bozuldu. Şubat sonunda patlak veren İran savaşı sonrası deniz trafiğinin durma noktasına geldiği bölgede, Fransız mülkiyetindeki bir geminin geçişi, uluslararası deniz taşımacılığı için “yeni bir dönemin” işareti olarak yorumlanıyor.
Fransız Kimliğiyle Güvenli Geçiş
Gemi takip verilerine göre, dünyanın en büyük üçüncü konteyner şirketi olan CMA CGM’ye ait Malta bayraklı “CMA CGM Kribi”, Perşembe günü öğleden sonra Dubai açıklarından hareket ederek doğu yönünde seyre başladı. Geminin en dikkat çekici hamlesi, İran kıyı şeridi boyunca ilerlerken açıkça Fransız mülkiyetini gösteren bir sinyal yayması oldu.
Kişm ve Larak adaları arasındaki onaylı koridoru kullanan geminin, bu rotayı İran denizcilik makamlarıyla koordineli bir şekilde geçtiği değerlendiriliyor. Mart başından bu yana Körfez’de bekleyen geminin, Hindistan ve Afrika hattındaki seferi kapsamında Kongo Cumhuriyeti’ne doğru yol aldığı bildirildi.
Devrim Muhafızları’ndan “Geçiş Ücreti” Planı
Haberin arka planında ise Tahran yönetiminin boğaz geçişlerini resmileştirme çabaları yatıyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi, Umman ile deniz trafiğini güvence altına alacak bir protokol taslağı üzerinde çalıştıklarını açıkladı.
Ancak diplomatik çabaların gölgesinde, Devrim Muhafızları’nın tartışmalı bir planı gündemde:
Varil Başı Ücret: Geçiş yapacak gemilerden varil başına 1 dolardan başlayan ücretler alınması planlanıyor.
Alternatif Ödeme: Ödemelerin ABD doları yerine Çin Yuanı veya stabil kripto paralarla yapılması masada.
Sıralama Sistemi: Gemilerin detaylı verilerini sunarak, ülkelerin diplomatik statülerine göre belirlenen bir “onay sırasına” girmesi tartışılıyor.
Enerji Koridorunda Test: İlk LNG Tankeri Sahnede
Konteyner gemisinin başarısının ardından, enerji piyasalarını heyecanlandıran bir gelişme daha yaşandı. Yük taşımayan “Sohar LNG” adlı boş bir tankerin, çatışmanın başlangıcından bu yana boğazı geçen ilk LNG gemisi olmak üzere rotasını Umman’daki Kalhat terminaline çevirdiği görüldü.
Bu girişim, sigorta riskleri ve güvenlik endişeleri nedeniyle Mart ayından beri bölgeden tamamen çekilen enerji taşıyıcılarının geri dönüşü için kritik bir test niteliği taşıyor.
Diğer Taşıyıcılar İçin “Yeşil Işık” mı?
Şu ana kadar sadece Çin bağlantılı gemilerin geçişine izin verilen koridorda, bir Fransız gemisinin sorunsuz ilerlemesi, küresel lojistik firmaları için umut ışığı oldu. Eğer önümüzdeki günlerde koridor güvenilirliğini korursa, Körfez’de bekleyen yüzlerce ticari geminin yeniden sefere başlaması ve küresel tedarik zincirindeki tıkanıklığın bir nebze olsun dağılması bekleniyor.