Kağıt üzerindeki diplomaların gölgesinde: Zübük’ten beceri ekonomisine pazar sohbeti Pazar sabahı… Kahvemizi alıp şöyle bir geriye yaslanalım. Gazetelerin ekonomi sayfalarına, iş ilanlarına, gençlerin özgeçmişlerine, işverenlerin “Nitelikli eleman bulamıyoruz” yakınmalarına bir de Türk sinemasının unutulmaz taşlamalarından Zübük üzerinden bakalım. Çünkü bazen bir filmi yıllar sonra yeniden hatırladığınızda, aslında filmin değil, sizin değiştiğinizi fark ediyorsunuz. 1980 yapımı, […]
Paranın Yüzü Sıcaktır, ‘yastık altı’ ise bildiğiniz fırın! Sıcaktan asfaltın yumuşadığı, klimanın esaretinde kalıp, “ben de insanım, benden bu kadar” diyerek havlu attığınız bir yaz gününde, hafta sonu çay sohbetine “Paranın yüzü sıcaktır” sözüyle başlamak istemiyorum. Çünkü ekonomide zaten yeterince kavurucu sıcak var. Bir de yastık altında bekleyen paranın, altının ve dövizin hayali sıcaklığını konuşup […]
Nehirler kuruyor, ormanlar yanıyor, ekonomi çöküyor: Doğa artık hesap soruyor Toprak çatlıyor. Nehirler kuruyor. Ormanlar yanıyor. Tarlalar susuzluktan kavruluyor. Ve biz hâlâ büyüme rakamlarına bakıp başarı hikâyeleri anlatıyoruz. Oysa gerçek çok daha acı. Doğa artık uyarı vermiyor. Doğa hesap kesiyor. Yıllardır sınırsızmış gibi kullandığımız suyun, hoyratça tükettiğimiz toprağın, betonla örttüğümüz alanların, yaktığımız fosil yakıtların ve […]
Bir devrin son krom parıltısı. Nostaljinin soğuk ekonomi politiği ve ömrünü tamamlamış araçlar tüzüğü… “Anılar, anılar, şimdi gözümde canlandılar…” Gözlerinizi kapatın. Bir anlığına bugünün elektrikli otomobillerini, dijital ekranlarını, sürüş destek sistemlerini, batarya yönetim yazılımlarını ve kilometrelerce uzanan küresel tedarik zincirlerini unutun. Kulaklarınızda udun o hüzünlü, biraz da iç burkan sesi dolaşsın. Sonra gözünüzün önüne 1957 […]
Isınmak muamma, serinlemek lüks: Küresel fırtınanın eşiğinde evlerimiz… Karanlıkta kalma korkusu, mutfaktaki ocağın ne zaman söneceği endişesi ya da posta kutusuna düşen her faturanın “Acaba bu ay faturayı nasıl ödeyeceğim?” paniği yaratması… Modern dünyanın en sessiz ama en derin trajedilerinden biri, artık evlerimizin en temel ihtiyacı olan enerji etrafında örülüyor. Küresel pazarın buz gibi soğuk […]
Yapay zekâ ekonomisinde “duygusal bağımlılık” krizi: Çin’in sanal aşka çektiği çizgi ve teknoloji sektörünün yeni dengeleri… “Şimdi eşim dostum beni hastayım sanıyor / Yastayım, hiç kimse bilmiyor.” Bir şarkının sözleri bunlar. Ama bugün bu sözleri söyleyen kişinin gerçekten bir sevgiliyi, eşi, dostu ya da bir insanı kaybettiğini varsayamayız. Çünkü artık hayatımızda öyle bir “varlık” var […]
Evrak dağları arasında sönen hayatlar: Vize kuyrukları ve kilitlenen bir ekonomi… Bazı kuyruklar vardır ki insanı hiçbir yere götürmez, yalnızca ömründen, umudundan ve geleceğinden eksiltir. Saatlerce beklersiniz… Günlerce, haftalarca evrak toplarsınız. Banka hesap özetleri, tapular, yılların maaş bordroları, davet mektupları, uçak biletleri, seyahat sigortaları, otel rezervasyonları… Bütün bir hayatı, bütün onurunuzu ve mahremiyetinizi birkaç santimetrelik […]
Yeşilçam’dan Kuzey’e: Bu Adamlar Nereye Bakıyor? Yeşilçam’ın unutulmaz yapımcılarından Hürrem Erman’ın prodüktörlüğünde, Osman F. Seden’in yönetmen koltuğunda oturduğu, Ahmet Üstel’in kaleminden çıkan ve Zeki Alasya, Metin Akpınar, Süleyman Turan ile Meral Zeren’i buluşturan o eşsiz klasik ‘Bu Adamlar Nereye Bakıyor?’ Filmini hatırlar mısınız? Aramızdan ayrılan tüm ustaları derin bir rahmetle, hasretle anıyoruz. O devrin sinemasında […]
Gölgedeki hazine: Bir ülkenin ekonomik intiharı… Perde I: Çayın yanındaki acı reçete Hafta sonunun olağan sakinliği ile perdeyi açıyoruz… Masada demli bir çay, arka planda Rüçhan Çamay’ın buğulu sesinden o ezber bozan fısıltı: “Para, para, para!” Müziğin sesini biraz daha açıyoruz. Çünkü konuştuğumuz şey ne nostalji ne de masum bir hafta sonu sohbeti. Telefonuma düşen […]
Kasadaki delik büyürken: Avrupa’nın bütçe sınavı ve mali gerçeklerle yüzleşmesi… Avrupa ekonomisi son birkaç yıldır adeta krizden krize koşuyor. Önce pandemi, ardından enerji şoku, yüksek enflasyon, sıkı para politikaları ve jeopolitik belirsizlikler… Tüm bu gelişmelerin ardından Avrupa Birliği ekonomisi yeniden denge arayışına girerken, yayımlanan son mali veriler önemli bir gerçeği yeniden hatırlatıyor: Devletlerin kasasına giren […]
